İnklüzivlik - Ümumi təhsilin təşkilinə dair ümumi pedaqoji tələblər + 80 Situasiya

 İnklüzivlik — ümumi təhsilin təşkilinə dair ümumi pedaqoji tələb

İnklüzivlik nə deməkdir? İnklüzivlik ümumi təhsilin təşkilində hər bir uşağın təhsilə real çıxışını, təlimdə iştirakını, uyğun dəstək almasını və inkişaf imkanını nəzərdə tutan əsas pedaqoji yanaşmadır. Bu anlayış uşağın sadəcə məktəbə qəbul olunması ilə məhdudlaşmır. Şagird məktəbdə olduğu halda dərsi anlaya bilmir, tapşırığa qoşulmur və öz imkanını göstərə bilmirsə, təhsilə çıxış tam təmin edilmiş sayılmır. Buna görə inklüzivliyin əsas sualı “uşaq məktəbdədirmi?” deyil, “uşaq burada öyrənə və irəliləyə bilirmi?” sualıdır. İnklüziv yanaşma uşaqlar arasındakı fərqləri problem kimi deyil, təlimin təşkili zamanı nəzərə alınmalı pedaqoji reallıq kimi qəbul edir. Lakin hər fərqli davranış, zəif nəticə və ya diqqət çətinliyi xüsusi təhsil ehtiyacı kimi qiymətləndirilməməlidir. Müəllim müşahidə etdiyi əlaməti diaqnoza çevirmədən onun təlim prosesinə necə təsir etdiyini müəyyən etməlidir. Məktəbin əsas vəzifəsi uşağı dəyişdirib hazır sistemə uyğunlaşdırmaq deyil, dəyişdirilə bilən maneələri müəyyənləşdirib öyrənmə mühitini daha əlçatan etməkdir. Bu yanaşmada fiziki şərait, dərsin təşkili, münasibətlər və idarəetmə qərarları bir-biri ilə əlaqəli şəkildə nəzərdən keçirilir. İnklüzivlik yalnız ayrıca layihə və ya tədbir deyil, məktəbin gündəlik fəaliyyətinə daxil edilmiş davamlı pedaqoji prinsipdir.