Məktəbdə Planlaşdırmanın növləri. Planların əhəmiyyəti və bir-biri ilə əlaqəsi

 Məktəbdə Planlaşdırmanın növləri. Planların əhəmiyyəti və bir-biri ilə əlaqəsi

Məktəbdə planlaşdırma nə üçün vacibdir? Məktəbdə görülən işlərin nəticəli olması üçün əvvəlcədən düzgün planlaşdırma aparılmalıdır. Plan məktəbin nə etmək istədiyini, bunu nə üçün etdiyini və hansı nəticəni gözlədiyini göstərir. Plansız işləyən məktəbdə fəaliyyətlər çox vaxt yaranmış problemlərə uyğun, tələsik və pərakəndə şəkildə həyata keçirilir. Düzgün plan isə işlərin ardıcıllığını müəyyən edir və məktəb kollektivinə ümumi istiqamət verir. Hər bir əməkdaş hansı işi, nə vaxt və hansı nəticə üçün görəcəyini aydın başa düşür. Planlaşdırma vaxtdan, insan gücündən və məktəbin imkanlarından düzgün istifadə etməyə kömək edir. Məktəb rəhbəri plan vasitəsilə işlərin icrasını izləyir, nəticələri müqayisə edir və lazım gəldikdə düzəliş edir. Yaxşı plan çoxlu tədbirlər yazmaq deyil, məktəbin əsas ehtiyaclarına uyğun həyata keçirilə bilən işləri seçməkdir. Buna görə məktəbdə hazırlanan planlar sadə, aydın, real və bir-biri ilə əlaqəli olmalıdır.

Məktəbdə planların ümumi ardıcıllığı. Məktəbdə planlar bir-birindən ayrı hazırlanan sənədlər kimi qəbul edilməməlidir. Bütün planların başlanğıcında məktəbin mövcud vəziyyəti və əsas ehtiyacları dayanır. Əvvəlcə məktəbin hansı sahədə çətinlik yaşadığı, hansı imkanlara malik olduğu və nəyi dəyişmək istədiyi müəyyən edilir. Bu məlumatlar əsasında Məktəbin İnkişaf Planı hazırlanır. Məktəbin İnkişaf Planında müəyyən edilmiş əsas məqsədlər perspektiv fəaliyyət planında illər üzrə bölüşdürülür. Perspektiv fəaliyyət planında cari tədris ilinə aid olan işlər məktəbin illik ümumi fəaliyyət planına daxil edilir. İllik ümumi fəaliyyət planında nəzərdə tutulan işlər isə tədris, metodik iş, nəzarət, tərbiyə, valideynlərlə əməkdaşlıq, psixoloji xidmət, kitabxana və digər sahələr üzrə konkretləşdirilir. Bu ardıcıllıq qorunduqda hər bir plan məktəbin ümumi məqsədinə xidmət edir. Əsas əlaqə belə qurulur: MİP → perspektiv fəaliyyət planı → illik ümumi fəaliyyət planı → sahələr üzrə iş planları.

 Məktəbin İnkişaf Planı — MİP

Məktəbin İnkişaf Planı məktəbin bir neçə il ərzində hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini göstərir. Bu plan məktəbin bütün gündəlik işlərini deyil, əsas dəyişiklik ehtiyaclarını əhatə edir. MİP hazırlanmazdan əvvəl şagird nəticələri, davamiyyət, müəllimlərin fəaliyyəti, məktəb mühiti, valideynlərlə əməkdaşlıq və maddi imkanlar təhlil edilir. Təhlil zamanı yalnız problemin özü deyil, onun yaranma səbəbləri də müəyyən olunmalıdır. Məsələn, şagird nəticələrinin aşağı olması yalnız müəllimin işi ilə əlaqələndirilməməli, dərsə davamiyyət, şagirdlərin ilkin bilikləri, istifadə olunan üsullar və valideyn dəstəyi də araşdırılmalıdır. Daha sonra məktəb üçün ən vacib iki və ya üç inkişaf istiqaməti seçilir. Hər istiqamət üzrə aydın məqsəd, gözlənilən nəticə və nəticəni ölçmək üçün göstərici müəyyən edilir. MİP çoxlu ümumi ifadələrdən deyil, məktəbin real ehtiyaclarına uyğun konkret məqsədlərdən ibarət olmalıdır. Bu plan məktəbin hara getdiyini və bir neçə ildən sonra hansı vəziyyətə çatmaq istədiyini göstərən əsas yol xəritəsidir.

 Perspektiv fəaliyyət planı

Perspektiv fəaliyyət planı MİP-də müəyyən edilmiş məqsədlərin illər üzrə necə həyata keçiriləcəyini göstərir. Bu plan MİP-i təkrarlamamalıdır. MİP məktəbin hansı nəticəyə çatmaq istədiyini göstərirsə, perspektiv fəaliyyət planı həmin nəticəyə hansı mərhələlərlə çatılacağını müəyyən edir. Məsələn, üç il ərzində şagirdlərin oxu bacarığını yüksəltmək məqsədi qoyulubsa, birinci ildə vəziyyət öyrənilə, ikinci ildə müəllimlərə dəstək verilə, üçüncü ildə isə əldə olunan nəticə möhkəmləndirilə bilər. Perspektiv fəaliyyət planında bütün işləri eyni ildə yerinə yetirmək nəzərdə tutulmamalıdır. İşlər məktəbin imkanlarına, insan gücünə və mövcud resurslarına uyğun bölüşdürülməlidir. Hər il üçün əsas fəaliyyət, gözlənilən aralıq nəticə və məsul istiqamət göstərilməlidir. Bu plan məktəb rəhbərliyinə işləri mərhələli və davamlı aparmağa kömək edir. Perspektiv fəaliyyət planı uzunmüddətli məqsədlərlə illik fəaliyyət arasında əlaqə yaradır.

 Məktəbin illik ümumi fəaliyyət planı

Məktəbin illik ümumi fəaliyyət planı bir tədris ili ərzində görüləcək əsas işləri göstərir. Bu plan MİP və perspektiv fəaliyyət planında cari il üçün nəzərdə tutulan məqsədlər əsasında hazırlanmalıdır. Plan tərtib edilərkən əvvəlki tədris ilinin nəticələri və başa çatdırılmamış işlər də nəzərə alınmalıdır. Hər fəaliyyət üçün onun məqsədi, icra müddəti, məsul şəxsi və gözlənilən nəticəsi aydın yazılmalıdır. Mümkün olduqda işin görülməsi üçün lazım olan vasitələr və nəticəni göstərən sənəd də qeyd edilməlidir. Məsələn, “müəllimlərin fəaliyyətini yaxşılaşdırmaq” yazmaq kifayət deyil. Bunun əvəzinə hansı müəllimlərə, hansı sahə üzrə, nə vaxt və hansı dəstəyin veriləcəyi göstərilməlidir. İllik fəaliyyət planına məktəbin bütün tədbirlərini daxil etmək lazım deyil, yalnız əsas məqsədlərə xidmət edən işlər seçilməlidir. Bu plan məktəbin bir tədris ili üzrə əsas idarəetmə sənədi olmalı və aylar üzrə icrası izlənməlidir.

 Pedaqoji Şuranın illik fəaliyyət istiqamətləri

Pedaqoji Şuranın illik fəaliyyəti məktəbin ümumi illik fəaliyyət planının tərkibində nəzərdə tutulmalıdır. Şuranın iclas mövzuları məktəbin real pedaqoji ehtiyaclarına uyğun seçilməlidir. Yalnız tədris ilinin başlanması, yarımilin yekunu və ilin başa çatması ilə bağlı ümumi məsələlərlə kifayətlənmək düzgün deyil. Şagird nəticələri, davamiyyət, dərsin keyfiyyəti, müəllimlərə metodik dəstək, siniflərin vəziyyəti və tərbiyə məsələləri faktlar əsasında müzakirəyə çıxarılmalıdır. Hər müzakirədən əvvəl məsələ ilə bağlı qısa və aydın məlumat hazırlanmalıdır. İclasda problemin səbəbləri araşdırılmalı, real həll yolları müəyyən edilməlidir. Qəbul edilən qərarda görüləcək iş, məsul şəxs, icra müddəti və gözlənilən nəticə göstərilməlidir. Sonrakı iclaslarda əvvəl qəbul edilmiş qərarların icra vəziyyəti də nəzərdən keçirilməlidir. Bu halda Pedaqoji Şura sadəcə iclas keçirən deyil, məktəbin tədris və tərbiyə işinə istiqamət verən işlək bir mexanizmə çevrilir.

     Məktəbdaxili nəzarət planı — MDN

Məktəbdaxili nəzarət planı məktəbdə görülən işlərin vəziyyətini öyrənmək və inkişaf üçün düzgün qərar vermək məqsədilə hazırlanır. Nəzarətin məqsədi yalnız nöqsan tapmaq və əməkdaşı tənqid etmək olmamalıdır. Hər nəzarət tədbirindən əvvəl hansı sahənin, hansı səbəbdən və hansı meyarla öyrəniləcəyi müəyyən edilməlidir. Nəzarət dərsdinləmə, sənədlərə baxış, şagird nəticələrinin təhlili, müşahidə, sorğu və söhbət vasitəsilə aparıla bilər. Toplanan məlumatlar birlikdə təhlil edilməli, tək bir fakta əsasən nəticə çıxarılmamalıdır. Çatışmazlıq aşkar edildikdə onun səbəbi müəyyən olunmalı və əməkdaşa praktik dəstək göstərilməlidir. Dəstək tədbirindən sonra müəyyən müddət ərzində nəticə yenidən yoxlanılmalıdır. Nəzarətin sonunda konkret idarəetmə qərarı qəbul edilməli və görülən iş sənədləşdirilməlidir. Düzgün qurulan MDN məktəb rəhbərinə real vəziyyəti görməyə və qərarlarını fakta əsaslandırmağa kömək edir.

       Metodik iş planı

Metodik iş planı müəllimlərin işini yaxşılaşdırmaq və dərsin keyfiyyətini yüksəltmək üçün hazırlanır. Bu plan yalnız seminar, açıq dərs və tədbirlərin siyahısından ibarət olmamalıdır. Əvvəlcə müəllimlərin hansı sahələrdə çətinlik yaşadığı müəyyən edilməlidir. Bunun üçün dərsdinləmə nəticələri, şagirdlərin nailiyyətləri, müəllimlərin fikirləri və metodik müzakirələr əsas götürülə bilər. Sonra hər ehtiyaca uyğun dəstək forması seçilməlidir. Bir müəllim üçün fərdi məsləhət, digər müəllimlər üçün qarşılıqlı dərsdinləmə və ya praktik məşğələ daha faydalı ola bilər. Metodik fəaliyyətin nəticəsi yalnız tədbirin keçirilməsi ilə ölçülməməlidir. Əsas nəticə müəllimin öyrəndiyi yanaşmanı dərsdə tətbiq etməsi və bunun şagirdlərin öyrənməsinə müsbət təsir göstərməsidir. Metodik iş planı məktəbin illik məqsədləri ilə bağlı olduqda müəllimlərin inkişafı daha məqsədli və nəticəli olur.

    Tərbiyə və sinifdənkənar fəaliyyət planı

Tərbiyə və sinifdənkənar fəaliyyət planı şagirdlərin davranışına, münasibətlərinə və məktəb həyatında fəal iştirakına müsbət təsir göstərməlidir. Bu plan yalnız bayram və əlamətdar günlər üzrə tədbirlər siyahısı olmamalıdır. Plan hazırlanarkən şagirdlərin yaş xüsusiyyətləri, davamiyyət, davranış, təhlükəsizlik və sosial münasibətlərlə bağlı ehtiyaclar nəzərə alınmalıdır. Fəaliyyətlər şagirdləri yalnız dinləyici kimi deyil, iştirakçı kimi prosesə cəlb etməlidir. Sinif rəhbərləri, təşkilatçı, psixoloq, müəllimlər və valideynlər arasında iş bölgüsü aparılmalıdır. Əlavə dəstəyə ehtiyacı olan şagirdlərlə fərdi və davamlı iş planlaşdırılmalıdır. Keçirilən tədbirlərin nəticəsi iştirakçıların sayı ilə deyil, şagirdlərin davranışında, davamiyyətində və məktəbə münasibətində yaranan dəyişikliklə qiymətləndirilməlidir. Şagirdlərin və müəllimlərin rəyi də fəaliyyətlərin təhlilində nəzərə alınmalıdır. Bu plan məktəbdə sağlam, təhlükəsiz və əməkdaşlığa əsaslanan mühit yaratmağa yönəlməlidir.

                                         Valideynlərlə iş planı

Valideynlərlə iş planı məktəb və ailə arasında davamlı əməkdaşlıq yaratmaq üçün hazırlanır. Bu plan yalnız valideyn iclaslarının tarixlərini göstərməməlidir. Məktəb əvvəlcə valideynlərin hansı məlumatlara və dəstəyə ehtiyac duyduğunu öyrənməlidir. Valideynlərlə ümumi iclaslar, fərdi görüşlər, maarifləndirici söhbətlər, sorğular və birgə fəaliyyətlər təşkil edilə bilər. Valideyn yalnız problem yarandıqda məktəbə çağırılmamalıdır. Şagirdin inkişafı və uğurları barədə də ailəyə vaxtında məlumat verilməlidir. Ünsiyyət zamanı hörmət, məxfilik və qarşılıqlı məsuliyyət qorunmalıdır. Valideynlərin məktəblə əməkdaşlıq səviyyəsi, görüşlərdə iştirakı və verdiyi geribildirim müəyyən dövrlərdə təhlil edilməlidir. Düzgün qurulan valideynlərlə iş planı məktəbin və ailənin şagird üçün eyni istiqamətdə fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradır.

           Psixoloji xidmət planı

Psixoloji xidmət planı şagirdlərin məktəbdə özünü rahat, təhlükəsiz və dəstəklənmiş hiss etməsinə kömək etməlidir. Plan hazırlanarkən məktəbdəki real ehtiyaclar müəyyən edilməlidir. Şagirdlərin məktəbə uyğunlaşması, ünsiyyət çətinlikləri, imtahan narahatlığı, davranış problemləri və zorakılıq halları diqqətdə saxlanılmalıdır. Psixoloqun işi yalnız problem yarandıqdan sonra müdaxilə etməkdən ibarət olmamalıdır. Qabaqlayıcı söhbətlər, qrup məşğələləri, fərdi məsləhətlər və valideynlərlə görüşlər də planlaşdırılmalıdır. Əlavə dəstəyə ehtiyacı müəyyən edilmiş şagirdlərlə iş davamlı aparılmalıdır. Şagird haqqında şəxsi məlumatlar qorunmalı və yalnız zəruri hallarda aidiyyəti şəxslərlə paylaşılmalıdır. Psixoloq müəllimlər və valideynlərlə əməkdaşlıq etməli, lakin öz peşə sərhədlərini də qorumalıdır. Psixoloji xidmət planının nəticəsi məktəbdə münasibətlərin, təhlükəsizlik hissinin və şagirdlərin emosional vəziyyətinin yaxşılaşması ilə qiymətləndirilməlidir.

 Kitabxana işi planı

Kitabxana işi planı məktəbdə mütaliəni, dərsliklərin düzgün istifadəsini və məlumatla işləmək bacarığını inkişaf etdirməlidir. Plan yalnız kitabların verilməsi və geri alınması ilə məhdudlaşmamalıdır. Kitab və dərslik fondunun vəziyyəti, çatışmayan resurslar və şagirdlərin kitabxanadan istifadə səviyyəsi təhlil edilməlidir. Dərsliklərin qəbulu, paylanması, geri qaytarılması və qorunması planlı şəkildə təşkil olunmalıdır. Şagirdlərin yaşına və maraqlarına uyğun kitab sərgiləri, mütaliə saatları və kitab müzakirələri keçirilə bilər. Kitabxanaçı müəllimlərlə əməkdaşlıq edərək mövzular üzrə əlavə mənbələr təqdim etməlidir. Şagirdlərə məlumatı tapmaq, seçmək və düzgün istifadə etmək bacarığı öyrədilməlidir. Kitabxanadan istifadə ilə bağlı sadə göstəricilər müəyyən edilərək il ərzində izlənilə bilər. Məktəb kitabxanası düzgün planlaşdırıldıqda tədrisi dəstəkləyən fəal öyrənmə məkanına çevrilir.

Təhlükəsizlik və təsərrüfat işləri planı

Təhlükəsizlik və təsərrüfat işləri məktəbdə iki ayrı, lakin bir-biri ilə bağlı istiqamət kimi planlaşdırılmalıdır. Təhlükəsizlik hissəsində bina, sinif otaqları, elektrik avadanlıqları, yanğın vasitələri, təxliyə yolları və sanitariya vəziyyəti yoxlanılmalıdır. Aşkar edilmiş hər risk üzrə görüləcək iş, məsul şəxs və aradan qaldırılma müddəti göstərilməlidir. Risk aradan qaldırıldıqdan sonra təkrar yoxlama aparılmalıdır. Təsərrüfat hissəsində inventar, təmir, təchizat, sinif otaqlarının hazırlığı və maddi vasitələrin qorunması nəzərdə tutulmalıdır. Məktəbin bütün ehtiyaclarını eyni vaxtda həll etmək mümkün olmadıqda işlər təhlükə və vaciblik dərəcəsinə görə sıralanmalıdır. Görülən işlər müvafiq qeydlər, siyahılar və aktlarla rəsmiləşdirilməlidir. Təhlükəsizlik yalnız təsərrüfat işçisinin deyil, məktəbdə çalışan hər bir şəxsin məsuliyyəti kimi qəbul edilməlidir. Yaxşı hazırlanmış plan risklərin vaxtında müəyyən edilməsinə və tədris prosesinin təhlükəsiz şəraitdə davam etməsinə kömək edir.

 Plan necə sadə və həyata keçirilə bilən hazırlanmalıdır?

Plan hazırlanarkən ilk sual “Hansı tədbirləri keçirək?” deyil, “Hansı problemi həll etməliyik?” olmalıdır. Problemin səbəbi müəyyən edilmədən yazılan fəaliyyətlər çox vaxt nəticə vermir. Məktəb eyni vaxtda çoxlu məqsəd seçməməlidir. Bir tədris ili üçün məktəbin imkanlarına uyğun bir neçə əsas məqsəd müəyyən etmək daha düzgündür. Hər məqsəd üzrə az sayda, lakin təsirli fəaliyyət yazılmalıdır. Fəaliyyətin kim tərəfindən, nə vaxt və hansı imkanlarla görüləcəyi əvvəlcədən müəyyən olunmalıdır. Nəticənin necə ölçüləcəyi də plan hazırlanarkən yazılmalıdır. İcraçının görə bilməyəcəyi və məktəbin imkanlarından kənar fəaliyyətlər plana daxil edilməməlidir. Sadə və həyata keçirilə bilən plan məktəb kollektivinin başa düşdüyü, qəbul etdiyi və icra edə bildiyi plandır.

 Planın əsas hissələri. Hər planın əvvəlində həll ediləcək problem və ya ehtiyac aydın göstərilməlidir. Daha sonra məktəbin hazırkı vəziyyəti qısa məlumatlarla qeyd olunmalıdır. Məqsəd məktəbin nəyi yaxşılaşdırmaq istədiyini göstərməlidir. Hədəf isə ilin sonunda hansı konkret dəyişiklik gözlənildiyini ifadə etməlidir. Fəaliyyət məqsədə çatmaq üçün görüləcək konkret işi göstərir. Məsul şəxs işi təşkil edən və nəticəsi barədə məlumat verən şəxsdir. Müddət fəaliyyətin başlanma və başa çatma vaxtını göstərir. Nəticə göstəricisi görülən işin təsirini ölçməyə imkan verir. Planın sonunda məlumatın haradan alınacağı, işin necə izlənəcəyi və nəticəyə çatılmadıqda hansı düzəlişin ediləcəyi də göstərilməlidir.

Fəaliyyətlə nəticənin fərqi. Plan hazırlanarkən fəaliyyətlə nəticə bir-birindən fərqləndirilməlidir. Seminar keçirmək, iclas təşkil etmək, dərs dinləmək və sorğu aparmaq fəaliyyətdir. Bu işlərin keçirilməsi hələ əsas nəticənin əldə olunması demək deyil. Məsələn, müəllimlər üçün seminarın keçirilməsi bir fəaliyyətdir. Müəllimlərin seminarda iştirakı icranı göstərir. Müəllimin öyrəndiyi üsulu dərsdə tətbiq etməsi ilkin nəticədir. Şagirdlərin həmin dərslərdə daha fəal iştirakı və nəticələrinin yüksəlməsi isə əsas nəticədir. Buna görə planın uğuru yalnız “tədbir keçirildi” qeydi ilə qiymətləndirilməməlidir. Əsas sual görülən işin məktəbin fəaliyyətində hansı dəyişiklik yaratmasıdır.

Planların əlaqəsinə praktik nümunə. Məktəbin təhlili göstərir ki, V sinif şagirdlərinin oxuyub-anlama bacarığı aşağıdır. Bu məsələ MİP-də məktəbin əsas inkişaf istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilir. Məqsəd bir neçə il ərzində şagirdlərin oxuyub-anlama səviyyəsini yüksəltməkdir. Perspektiv fəaliyyət planında bu məqsəd illər üzrə bölüşdürülür. Birinci ildə ilkin nəticələr öyrənilir və müəllimlərin ehtiyacları müəyyən edilir. İkinci ildə müəllimlərə metodik dəstək verilir və yeni yanaşmalar tətbiq olunur. Cari ilin fəaliyyətləri illik ümumi fəaliyyət planına daxil edilir. Metodik iş planında müəllimlərlə iş, MDN planında dərslərin və şagird nəticələrinin izlənilməsi, valideynlərlə iş planında isə evdə mütaliə dəstəyi nəzərdə tutulur. Bu nümunə göstərir ki, müxtəlif planlar ayrı-ayrı məqsədlərə deyil, eyni inkişaf məqsədinə xidmət etməlidir.

  Planların icrasının izlənilməsi. Plan təsdiq edildikdən sonra onun icrası öz-özünə baş vermir. Məktəb rəhbərliyi müəyyən dövrlərdə görülən işlər barədə məlumat almalıdır. Hər ay və ya müəyyən edilmiş müddətlərdə fəaliyyətlərin icra vəziyyəti nəzərdən keçirilə bilər. Yalnız işin görülüb-görülmədiyi deyil, hansı nəticənin əldə olunduğu da araşdırılmalıdır. Gecikən və ya icra olunmayan fəaliyyətin səbəbi müəyyən edilməlidir. Bəzən səbəb məsuliyyətsizlik deyil, vaxtın düzgün seçilməməsi, resurs çatışmazlığı və ya fəaliyyətin real olmamasıdır. Bu halda plana əsaslandırılmış düzəliş etmək lazımdır. İlin sonunda görülən işlər, əldə olunan nəticələr və həll edilməmiş məsələlər ümumiləşdirilməlidir. Bu məlumatlar növbəti tədris ilinin planlaşdırılmasına əsas verməlidir.

  Planlaşdırmada yol verilən əsas səhvlər. Ən geniş yayılmış səhv planı çoxlu tədbirlərlə doldurmaqdır. İkinci səhv məktəbin real ehtiyaclarını öyrənmədən əvvəlki ilin planını təkrar etməkdir. Bəzən fəaliyyətlər yazılır, lakin onların hansı məqsədə xidmət etdiyi göstərilmir. Məsul şəxs kimi bir neçə nəfərin adı yazıldıqda əsas cavabdeh müəyyən olmur. “İl ərzində”, “mütəmadi”, “daim” kimi qeyri-müəyyən müddətlər icraya nəzarəti çətinləşdirir. Nəticə göstəricisi əvəzinə “iş gücləndirildi”, “nəzarət artırıldı” kimi ümumi ifadələrdən istifadə edilir. Məktəbin imkanlarından kənar işlərin plana daxil edilməsi də icranı zəiflədir. Müxtəlif planlarda eyni fəaliyyətin təkrar yazılması məsuliyyət qarışıqlığı yaradır. Bu səhvlərin qarşısını almaq üçün plan sadə, konkret, ölçülə bilən və məktəbin real imkanlarına uyğun hazırlanmalıdır.

Məktəbdə planlaşdırmanın əsas məqsədi çoxlu sənəd hazırlamaq deyil, məktəbin işini düzgün istiqamətləndirməkdir. Məktəbin İnkişaf Planı məktəbin uzunmüddətli inkişaf istiqamətini müəyyən edir. Perspektiv fəaliyyət planı bu istiqaməti illər üzrə mərhələlərə ayırır. Məktəbin illik ümumi fəaliyyət planı cari tədris ilində görüləcək konkret işləri göstərir. Sahələr üzrə iş planları isə həmin illik məqsədlərin həyata keçirilməsinə xidmət edir. Bütün planlar eyni ehtiyaca, eyni məqsədə və eyni nəticəyə doğru yönəlməlidir. Planlar sadə, real, ölçülə bilən və məktəbin imkanlarına uyğun olmalıdır. İcra mütəmadi izlənməli, nəticələr təhlil edilməli və zərurət yarandıqda düzəliş aparılmalıdır. Yaxşı plan məktəbdə görüləcək işləri artırmır, əsas işləri seçir və onları nəticəyə çatdırır.