Tədris işləri üzrə direktor müavininin Vəzifə Təlimatı (layihə) +Pdf(159 Əlavə)

     __________ Regional Təhsil İdarəsi
________ rayon (şəhər) ________________ tam orta məktəb

Tədris işləri üzrə direktor müavininin Vəzifə Təlimatı (layihə)

(Bu təlimat Məktəbin Pedaqoji Şurasının _________ tarixli №-li iclasında müzakirə edilmiş və məktəb direktorunun _______ tarixli ________ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

1. Ümumi müddəalar

1.1. Vəzifənin ümumi təsviri

1.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (bundan sonra – TİDM) məktəbdə tədrisin planlı və fasiləsiz təşkilini, tədris keyfiyyətinin izlənməsini və metodiki işin sistemli qurulmasını təmin edən rəhbər vəzifəli pedaqoji işçidir.
1.1.2. TİDM müəllimin dərsdə pedaqoji fəaliyyətini və sinifdaxili idarəetməsini əvəz etmir. TİDM tədrisin təşkilati idarəsini qurur, vahid qaydalarla işləyən mexanizmlər yaradır və icra intizamını nəzarətdə saxlayır.
1.1.3. TİDM prosesin qaydasını və icra intizamını təmin edir. Dərsin məzmunu, metod seçimi və pedaqoji gedişat üzrə qərarlar dərsi aparan müəllimin səlahiyyətində qalır.
1.1.4. TİDM-in fəaliyyəti məktəb üzrə tədris prosesinə şamil edilir və məktəbdaxili iş bölgüsünə uyğun olaraq istiqamətlər üzrə koordinasiya olunur.

1.2. Tabelik və hesabatlılıq

1.2.1. TİDM birbaşa məktəb direktoruna tabedir və tədrisin təşkili ilə bağlı fəaliyyətini məktəb direktorunun göstərişləri əsasında qurur.
1.2.2. TİDM tədris prosesinin gedişi, icra intizamı, nəticələr, risklər və görülmüş tədbirlər barədə məktəb direktorunu vaxtında məlumatlandırır, zərurət olduqda yazılı arayış və hesabat təqdim edir.
1.2.3. Yazılı arayış və hesabatlar mümkün olduqda faktiki məlumatlara əsaslanmaqla tərtib edilir. Arayışlarda tarix, məsul şəxslər, vəziyyətin qısa təsviri və təklif olunan tədbirlər göstərilir.

1.3. Nəzarət mexanizmi

1.3.1. Bu Vəzifə Təlimatının icrasına ümumi nəzarət məktəb direktoruna məxsusdur.
1.3.2. Təlimat üzrə operativ icra nəzarəti məktəbdə müəyyən edilmiş daxili idarəetmə qaydasına uyğun həyata keçirilir və ən azı aşağıdakı sahələri əhatə edir:
1.3.2.1. dərs cədvəlinin icrası, dəyişikliklərin əsaslandırılması və sənədləşdirilməsi;
1.3.2.2. buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotu və nəzarəti;
1.3.2.3. tədris sənədlərinin aparılması üzrə icra intizamı;
1.3.2.4. təlim nəticələri üzrə monitorinqlərin təşkili, təhlili və nəticə tədbirlərinin izlənməsi;
1.3.2.5. metodiki iş planının icrası və nəticələrin sənədləşdirilməsi.
1.3.3. TİDM-in verdiyi tapşırıqlar direktorun müəyyən etdiyi səlahiyyət çərçivəsində icra xarakterli göstərişlər kimi rəsmiləşdirilir. Tapşırıqlarda mümkün olduqda icra müddəti və gözlənilən nəticə qeyd olunur, icra vəziyyəti izlənir.
1.3.4. Nəzarət və tapşırıq sənədləri kağız və ya elektron qaydada aparıla bilər. Elektron qeydlər məktəbdə tətbiq edilən sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun saxlanılır.

1.4. Normativ əsaslar

1.4.1. TİDM fəaliyyətində təhsil sahəsində qüvvədə olan qanunvericiliyi, Elm və Təhsil Nazirliyinin və Regional Təhsil İdarəsinin tələblərini, məktəbdə təsdiq edilmiş daxili qaydaları və yerli tənzimləyici sənədləri, habelə bu Vəzifə Təlimatını rəhbər tutur.
1.4.2. Normativ tələblərlə məktəbin cari işində razılaşdırma tələb edən hallar yarandıqda TİDM məsələni məktəb direktoruna təqdim edir və razılaşdırılmış qərar əsasında işi təşkil edir.

1.5. İş prinsipləri

1.5.1. TİDM fəaliyyətində operativlik, obyektivlik, sistemlilik, məsuliyyət, əməkdaşlıq, konfidensiallıq və etik davranış prinsiplərinə əməl edir.
1.5.2. TİDM şagird və müəllim məlumatlarının konfidensiallığını qoruyur, məlumatları yalnız xidmət vəzifələrinin icrası üçün zəruri olan həcmdə istifadə edir və məktəbdaxili məlumat dövriyyəsi qaydasına uyğun saxlayır.
1.5.3. Kağız və elektron məlumatların qorunması təmin edilir. Elektron resurslarda məlumatlar giriş səlahiyyəti və parol prinsipi ilə mühafizə olunur, məktəb daxilində məlumat paylaşımı yalnız səlahiyyət və zərurət əsasında aparılır.
1.5.4. TİDM tədris prosesində qərəzsizliyi qoruyur. Dərs bölgüsü, əvəzçilik, monitorinq və metodiki işlə bağlı qərarların hazırlanmasında faktlara əsaslanma təmin edilir. Maraqların toqquşması yarandıqda məsələ məktəb direktoruna təqdim olunur və razılaşdırılmış qaydada həll edilir.

1.6. İş rejimi

1.6.1. TİDM işi məktəbin ümumi planları əsasında və üzərinə düşən vəzifələr üzrə tərtib etdiyi iş planları ilə qurur. İş planı məktəbin prioritetlərinə uyğun yenilənir və icra vəziyyəti üzrə izlənir.
1.6.2. TİDM-in illik və yarımillik iş planı məktəb direktoruna təqdim edilir. Zəruri hallarda plan operativ ehtiyaclara uyğun dəqiqləşdirilir və tətbiq edilir.
1.6.3. TİDM-in iş planlarında ən azı aşağıdakılar nəzərdə tutulur: dərs cədvəlinin təşkili və icrası, əvəzçilik və dərs itkilərinin idarə olunması, tədris sənədləşməsi üzrə nəzarət, təlim nəticələrinin monitorinqi, metodiki işin təşkili və hesabatlılıq.
1.6.4. Tədris prosesində təxirəsalınmaz hal yarandıqda TİDM operativ tədbir görür və görülmüş tədbirlər barədə məktəb direktoruna məlumat verir. Zərurət olduqda fəaliyyət qeyri-müəyyən iş günü rejimi şəraitində də təşkil oluna bilər.

1.7. Təyinat və əvəzetmə qaydası

1.7.1. TİDM vəzifəsinə Regional Təhsil İdarəsi tərəfindən müəyyən edilmiş müsabiqə nəticəsində uğur qazanmış şəxslər arasından Regional Təhsil İdarəsinin müdirinin əmri ilə təyin olunur.
1.7.2. TİDM müvəqqəti olmadıqda (məzuniyyət, ezamiyyət, xəstəlik və digər səbəblər) onun vəzifə funksiyalarının icrası Regional Təhsil İdarəsinin müvafiq əmri əsasında digər şəxsə həvalə edilir.
1.7.3. RTİ əmri rəsmiləşənədək tədrisin dayanmasının qarşısını almaq üçün məktəb direktorunun yazılı tapşırığı ilə yalnız cari dispetçerlik və operativ təşkilati koordinasiya həyata keçirilə bilər. Bu, rəsmi əvəzetmə hesab edilmir və yalnız fasiləsizliyi təmin etməyə xidmət edir.

1.8. Təhvil-təslim qaydası

1.8.1. TİDM dəyişdikdə tədris sahəsinə aid sənədlər, reyestrlər, elektron arxiv və cari iş materialları təhvil-təslim aktı ilə yeni təyin olunmuş şəxsə təqdim edilir.
1.8.2. Təhvil-təslim aktında ən azı aşağıdakılar göstərilir:
1.8.2.1. dərs cədvəlinin cari variantı və tətbiq edilmiş dəyişikliklərin əsaslandırma qeydləri;
1.8.2.2. buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotu kitabı və ona əlavə olan əsaslandırıcı qovluq;
1.8.2.3. tədris sənədləşməsi üzrə nəzarət materialları və cari icra vəziyyəti;
1.8.2.4. təlim nəticələri üzrə monitorinq materialları, analitik arayışlar, tədbirlər planı və icrası davam edən işlər;
1.8.2.5. metodiki işlə bağlı sənədlər: metodbirləşmələrin iş planları, iclas protokolları, metodiki tədbir materialları, mentorluq və gənc müəllimlərlə iş qeydləri, metodiki arayışlar və nəticə sənədləri;
1.8.2.6. elektron resurslar üzrə iş fayllarının yerləşdiyi qovluqların siyahısı, girişlərin yenidən təyin edilməsi üçün zəruri məlumatlandırma və istifadə edilən şablonlar;
1.8.2.7. cari icra təqvimi, monitorinq qrafiki, metodiki tədbir təqvimi, icra vəziyyəti olan tapşırıqlar, icra müddətləri və riskli məsələlər üzrə qısa arayış.
1.8.3. Təhvil-təslim aktı məktəbdə müəyyən edilmiş sənəd dövriyyəsi və saxlanma qaydasına uyğun qorunur.

2. Vəzifənin məqsədi və fəaliyyət sahəsi

2.1. Vəzifənin məqsədi

2.1.1. TİDM vəzifəsinin məqsədi məktəbdə tədrisin planlı və fasiləsiz təşkilini təmin etmək, təlim nəticələrinin yüksəlməsinə xidmət edən daxili idarəetmə mexanizmlərini işlək saxlamaq və metodiki işi məktəbin prioritetlərinə uyğun koordinasiya etməkdir.
2.1.2. TİDM-in fəaliyyətinin nəticəsi məktəb mühitində belə görünməlidir. Tədris prosesində dayanma azalır, dərs itkiləri operativ idarə olunur, monitorinqin nəticələri tədbirlərə çevrilir, metodiki iş dərsin keyfiyyətinə real təsir göstərir.

2.2. Fəaliyyət sahələrinin ümumi xəritəsi

2.2.1. Tədrisin planlaşdırılması və təşkilinin təminatı.
2.2.2. Operativ idarəetmə və icra intizamı.
2.2.3. Keyfiyyətin daxili idarə edilməsi və monitorinq.
2.2.4. Metodiki işin koordinasiyası və müəllim inkişafı.
2.2.5. Tədris sənədləşməsi və məlumatların idarə edilməsi.
2.2.6. Tədris mühitinin təhlükəsizliyi və resurs təminatı üzrə koordinasiya.
2.2.7. Bu fəaliyyət sahələri məktəb üzrə ümumi idarəetmə, fənn üzrə metodiki xətt, sinif üzrə təlim dinamikası və müəllim üzrə dəstək ehtiyacları səviyyələrində əlaqəli şəkildə həyata keçirilir.

2.3. Səlahiyyət sərhədləri

2.3.1. TİDM aşağıdakı işləri icra edir:
2.3.1.1. tədrisin təşkilini təmin edir və icra intizamını izləyir;
2.3.1.2. dərs cədvəlinin icrasını təşkil edir və zəruri hallarda operativ tənzimləmələri aparır;
2.3.1.3. buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotunu təşkil edir və icrasını nəzarətdə saxlayır;
2.3.1.4. məktəbdaxili monitorinqin gedişini təşkil edir, nəticələri ümumiləşdirir və təhlil materialları hazırlayır;
2.3.1.5. metodiki işin plan üzrə aparılmasını koordinasiya edir və nəticələrin sənədləşdirilməsini izləyir;
2.3.1.6. tədris sənədlərinin aparılmasında məktəbdaxili icra intizamını izləyir və uyğunsuzluqları rəsmiləşdirir.

2.3.2. TİDM aşağıdakı məsələləri razılaşdırır:
2.3.2.1. tədris üzrə iş planlarının yekun variantını məktəb direktoru ilə razılaşdırır;
2.3.2.2. tədris prosesinə təsir edən təşkilati dəyişiklikləri məktəb direktoru ilə razılaşdırır;
2.3.2.3. metodiki tədbirlərin ümumməktəb təqvimini məktəb rəhbərliyi ilə razılaşdırır;
2.3.2.4. risk yaradan hallarda müvəqqəti təşkilati tədbirləri məktəb direktoru ilə razılaşdırır;
2.3.2.5. təsdiq tələb edən sənədləri məktəb direktorunun təsdiqinə təqdim edir.

2.3.3. TİDM aşağıdakı məsələlər üzrə təklif verir:
2.3.3.1. təlim nəticələrinin yaxşılaşdırılması üçün tədbirlər və icra mexanizmi üzrə;
2.3.3.2. müəllimlərin metodiki ehtiyacları, mentorluq və təlim istiqamətləri üzrə;
2.3.3.3. fənn kabinetləri və tədris resursları üzrə ehtiyac və prioritetləşdirmə üzrə;
2.3.3.4. monitorinq nəticələrinə əsasən korreksiya tədbirləri və risklərin azaldılması üzrə.

2.3.4. TİDM aşağıdakı məsələlər üzrə məlumatlandırır:
2.3.4.1. tədrisin gedişində operativ risk və gecikmələr barədə məktəb direktorunu vaxtında məlumatlandırır;
2.3.4.2. monitorinq nəticələrinə əsasən təcili tədbir ehtiyacı yaradan sahələr barədə rəhbərliyi məlumatlandırır;
2.3.4.3. resurs və təhlükəsizliklə bağlı təxirəsalınmaz ehtiyaclar barədə aidiyyəti üzrə məlumatlandırır.

2.3.5. TİDM aşağıdakı işləri icra etmir:
2.3.5.1. müəllimi dərsdə əvəz etmir və dərsin gedişinə birbaşa müdaxilə etmir;
2.3.5.2. müəllimin qiymət vermə səlahiyyətini əlindən almır, yalnız qaydaya uyğunluq və obyektivlik üzrə daxili izləmə aparır;
2.3.5.3. kadr təyinatı və kadr qərarlarını müstəqil qaydada həyata keçirmir, aidiyyəti təklifləri məktəb direktoru vasitəsilə təqdim edir;
2.3.5.4. müraciət və mübahisəli hallar üzrə qərarları təkbaşına rəsmiləşdirmir, məsələyə baxılmasını məktəbdə müəyyən edilmiş prosedura uyğun təşkil edir və zəruri halda məktəb direktoru ilə razılaşdırır.

2.4. Qarşılıqlı fəaliyyət çərçivəsi

2.4.1. TİDM tədrisin təşkili, keyfiyyətin daxili idarə edilməsi və metodiki iş üzrə fəaliyyətini məktəb direktoru, fənn kabinet müdirləri, fənn metodbirləşmələri, UBTR, sinif rəhbərləri və digər aidiyyəti şəxslərlə razılaşdırılmış iş bölgüsü əsasında qurur.
2.4.2. Tədrisin təşkilati məsələləri və tədris prosesinə təsir edən qərarlar üzrə əsas razılaşdırma məktəb direktoru ilə aparılır. Kabinet təminatı və praktiki hazırlıq məsələləri üzrə iş fənn kabinet müdirləri ilə əlaqələndirilir. Metodiki qərarların hazırlanması və tətbiqi metodbirləşmələrin fəaliyyəti ilə uzlaşdırılır. Şagirdin təlim nəticələrinə təsir edən çətinliklər və risk amilləri üzrə tədbirlər UBTR və sinif rəhbərləri ilə koordinasiya olunur.
2.4.3. Daxili monitorinqin işləmə ardıcıllığı aşağıdakı qaydada təşkil olunur. Məlumat toplanır, təhlil edilir, tədbir müəyyənləşdirilir, icra olunur və nəticə yenidən ölçülür. Bu ardıcıllıq məktəbdə qərarların əsaslandırılmış verilməsinə xidmət edir.

3. İxtisas tələbləri və peşə kompetensiyaları  

3.1. Təhsil və staj tələbləri

3.1.1. TİDM vəzifəsinə ali təhsilli, pedaqoji fəaliyyətə uyğun ixtisas hazırlığı olan şəxs təyin olunur.
3.1.2. TİDM vəzifəsinə namizədin ən azı 3 (üç) il pedaqoji iş stajı olmalıdır.
3.1.3. Namizəd məktəb mühitində təşkilati iş aparmaq, məsuliyyət daşımaq və qərarların əsaslandırılmasına xidmət edən məlumatlarla işləmək bacarığına malik olmalıdır.
3.1.4. TİDM vəzifəsinə başladıqda məktəbdə qəbul edilmiş iş axınları, sənəd dövriyyəsi, məlumatların qorunması və tədris mühitində təhlükəsizlik tələbləri üzrə ilkin işə uyğunlaşma tədbirləri ilə təmin olunur.
3.1.5. TİDM öz kompetensiyalarını saxlamalı və yeniləməlidir. Zəruri hallarda fəaliyyətində ortaya çıxan ehtiyaclar üzrə qısa inkişaf qeydi hazırlanır və iş prosesində nəzərə alınır.
3.1.6. Minimum praktik göstərici: vəzifəyə başladıqdan sonra TİDM-in iş üçün zəruri əsas sənədlərlə tanışlıq qeydi və ilkin iş prioritetləri üzrə qısa qeyd formalaşdırılmış olmalıdır.

3.2. Kurikulum, tədris planı, qiymətləndirmə bilikləri

3.2.1. TİDM ümumi təhsil üzrə kurikulum tələblərini, tədris planının məntiqini, fənlər üzrə təlim nəticələrinin quruluşunu və siniflər üzrə gözlənilən nəticələrin ardıcıllığını bilməlidir.
3.2.2. Tədris planlarının tətbiqində məktəb səviyyəli alətlərlə işləməlidir. Təqvim planı, təqvim-tematik planların ümumi məntiqi və onların icrası üzrə uyğunluq yoxlaması aparmağı bacarmalıdır.
3.2.3. Qiymətləndirmə nəticələrini oxumağı və düzgün şərh etməyi bacarmalıdır. Nəticələr üzrə ümumi dinamika, riskli sahələr və dəstək ehtiyacları qısa və aydın şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.
3.2.4. Minimum praktik göstərici: tədris ili ərzində ən azı bir dəfə qiymətləndirmə nəticələri üzrə qısa interpretasiya qeydi hazırlanmalı, riskli sahələr və görüləcək dəstək addımları göstərilməlidir.

3.3. Metodiki rəhbərlik bacarıqları

3.3.1. TİDM metodiki işi məktəbin prioritetlərinə uyğun koordinasiya etməyi bacarmalıdır. Metodbirləşmələrin fəaliyyətinə təşkilati çərçivə verməli, mövzuların nəticəyə bağlanmasını təmin etməlidir.
3.3.2. TİDM metodiki dəstəyi ehtiyac əsasında seçməlidir. Dəstək fərdi məsləhət, birgə planlama, açıq dərs müşahidəsi, peşəkar müzakirə və ya mentorluq formatlarında təşkil oluna bilər.
3.3.3. Gənc müəllimlər və yeni başlayanlar üçün mentorluq işinin qurulmasını koordinasiya etməli, mentorluq addımlarının izlənməsini təmin etməlidir.
3.3.4. Minimum praktik göstərici: metodiki iş üzrə seçilmiş mövzu və ya problem üçün qısa nəticə meyarı müəyyənləşdirilməlidir. Meyar ölçülə bilən formada seçilir, məsələn, dərs planlarının keyfiyyəti, qiymətləndirmə qeydlərinin dəqiqliyi, şagird nəticələrinin dinamikası kimi göstərici ilə ifadə olunur.

3.4. Monitorinq, təhlil və arayış hazırlama bacarıqları

3.4.1. TİDM tədris prosesinin gedişi üzrə məlumat toplamaq, göstəriciləri düzgün seçmək və nəticələri təhlil etmək bacarığına malik olmalıdır.
3.4.2. Təhlildə məlumatın keyfiyyəti təmin edilməlidir. İstifadə olunan məlumatın mənbəyi dəqiqləşdirilməli, mümkün olduqda ən azı bir sübut bazası ilə təsdiqlənməlidir.
3.4.3. Analitik arayışlarda faktlar aydın ayrılmalı, səbəb–nəticə əlaqəsi əsaslandırılmalı və tətbiq edilə bilən tədbir təklifi verilməlidir. Təklifdə icra müddəti və gözlənilən nəticə qısa göstərilməlidir.
3.4.4. Minimum praktik göstərici: arayışlar vahid çərçivə ilə hazırlanmalıdır: faktiki vəziyyət, səbəblər, təklif olunan tədbir, icra müddəti, gözlənilən nəticə.

3.5. Kommunikasiya və mübahisəli halların idarə edilməsi bacarıqları

3.5.1. TİDM məktəb daxilində peşəkar ünsiyyət, işgüzar yazışma və operativ koordinasiya bacarığına malik olmalıdır.
3.5.2. Mübahisəli hallarda yanaşma prosedura uyğun qurulmalıdır. Məsələnin faktiki tərəfi dəqiqləşdirilir, müvafiq şəxslər dinlənilir, nəticə üzrə tətbiq edilən addımlar işgüzar şəkildə rəsmiləşdirilir.
3.5.3. Ünsiyyətdə etik davranış qaydaları qorunur. Hissiyyata deyil, faktlara söykənən dil seçilir, şəxsi münasibətlərin prosesə təsiri minimuma endirilir.
3.5.4. Minimum praktik göstərici: mübahisəli hallar üzrə verilən qərar və ya tövsiyə qısa qeydlə rəsmiləşdirilməli, görüləcək addımlar və məsul şəxslər göstərilməlidir.

3.6. Rəqəmsal bacarıqlar

3.6.1. TİDM elektron jurnal və elektron hesabat sistemlərində işləmək, məlumatların düzgün daxil edilməsi və yoxlanmasını təşkil etmək bacarığına malik olmalıdır.
3.6.2. Sənədlər sistemli fayl strukturu ilə saxlanılmalıdır. Qovluq intizamı, sənəd adlandırma qaydası, versiyaların ayrılması və axtarış rahatlığı təmin edilməlidir.
3.6.3. Elektron məlumatların qorunması üçün giriş səlahiyyəti, parol, paylaşım intizamı və icazəsiz girişlərin qarşısının alınması üzrə minimum tələblər tətbiq edilir.
3.6.4. Arxivləşdirmə və ehtiyat nüsxə intizamı təmin edilir. Sənədlərin itkisinin qarşısını alan daxili qaydaya uyğun ehtiyat mexanizmi tətbiq olunmalıdır.
3.6.5. Minimum praktik göstərici: tədris sənədləri üçün vahid qovluq xəritəsi olmalı, fayllar məktəb, tədris ili, istiqamət və tarix prinsipi ilə sistemləşdirilməlidir.

3.7. Təhlükəsizlik və risk idarəetməsi

3.7.1. TİDM tədris mühitində risk yaradan halları vaxtında tanımaq, uyğunsuzluğu qeyd etmək və aidiyyəti üzrə yönləndirmək bacarığına malik olmalıdır.
3.7.2. Riskli tədris mühitlərində təhlükəsizlik tələblərinin pozulması hallarında prosesin dayanmasının və şagirdin təhlükəyə düşməsinin qarşısını alan operativ addımların ardıcıllığını bilməlidir.
3.7.3. Təxirəsalınmaz hallarda məlumatlandırma və yönləndirmə düzgün qurulmalıdır. Məsələ müvafiq rəhbərliyə təqdim edilir, zəruri texniki müdaxilə yalnız səlahiyyətli şəxslər vasitəsilə aparılır.
3.7.4. Minimum praktik göstərici: riskli hal aşkar edildikdə qısa faktiki qeyd hazırlanmalı, ilkin tədbir və yönləndirmə addımları göstərilməlidir.

   4. Məsuliyyət sərhədləri və işgüzar münasibətlər prinsipləri  

4.1. Ümumi prinsip

4.1.1. Bu bölmə məktəbdə tədrisin təşkili ilə bağlı iş bölgüsünü aydınlaşdırır. Məqsəd şəxslərarası münasibəti gərginləşdirmək deyil. Məqsəd tədrisin dayanmasının qarşısını almaqdır.
4.1.2. Hər bir əməkdaş öz funksiyasını icra edir. Başqasının funksiyasına “yerinə yetirmə” səviyyəsində keçmir. Zəruri halda yalnız koordinasiya və razılaşdırma edilir.
4.1.3. Qarşılıqlı fəaliyyət üç xətt üzrə qurulur: faktın dəqiqləşdirilməsi, sənədləşmə, razılaşdırılmış icra.

4.2. Məktəb direktorunun məsuliyyət sərhədləri

4.2.1. Direktor məktəbdə tədris prosesinin ümumi idarə olunmasına və təşkilati qərarların rəsmiləşdirilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
4.2.2. Direktor tədrisin gedişinə təsir edən əsas risklər, resurs ehtiyacları, kadr və əvəzetmə məsələləri üzrə yekun qərarı qəbul edir və qərarı əmrlə və ya yazılı tapşırıqla rəsmiləşdirir.
4.2.3. Direktor TİDM-in təqdim etdiyi arayış, təklif və xidmət qeydlərinə əsasən razılaşdırma aparır və icra mexanizmini müəyyən edir.
4.2.4. Direktor zəruri hallarda Regional Təhsil İdarəsi xətti üzrə rəsmi müraciətlərin hazırlanmasını və təqdim edilməsini təşkil edir.

4.3. TİDM-in məsuliyyət sərhədləri və işgüzar münasibət prinsipi

4.3.1. TİDM məktəbdə tədrisin planlı təşkili, dərs prosesinin fasiləsizliyi, tədris sənədləşməsində icra intizamı və metodiki işin koordinasiyası üzrə təşkilati məsuliyyət daşıyır.
4.3.2. TİDM tədris prosesində ümumi iş qaydalarını formalaşdırır, icra vəziyyətini izləyir və aşkar edilən uyğunsuzluqlar üzrə tədbir görülməsini təşkil edir.
4.3.3. TİDM tədrisin gedişinə təsir edən riskləri vaxtında müəyyən edir, faktları rəsmiləşdirir və məktəb direktoruna təqdim edir.
4.3.4. TİDM müəllimin dərs aparma metodikasına birbaşa müdaxilə etmir. Zəruri hallarda metodiki dəstəyin təşkilinə dair təklif verir və razılaşdırılmış qaydada koordinasiya aparır.
4.3.5. TİDM resurs alınması, təmir və elektrik işləri üzrə icraçı deyil. Ehtiyacı əsaslandırır, prioriteti göstərir və məsələni məktəb direktoruna təqdim edir.
4.3.6. Operativ minimum: dərs itkisi, əvəzçilik və cədvəl dəyişiklikləri üzrə məlumat eyni gün sənədləşdirilir.

4.4. Müəllimin məsuliyyət sərhədləri

4.4.1. Müəllim dərsin məzmununa, təlim nəticələrinə, sinifdaxili nizam-intizama, qiymətləndirmənin aparılmasına və dərsdə təhlükəsiz davranışın təmininə görə birbaşa məsuliyyət daşıyır.
4.4.2. Müəllim tədris sənədlərini məktəbdə qəbul edilmiş qaydada vaxtında və düzgün aparır, qeydlərin dəqiqliyinə görə cavabdehdir.
4.4.3. Müəllim dərsin keçirilməsinə təsir edən maneələr, avadanlıq çatışmazlığı və riskli hallar barədə vaxtında TİDM-ə məlumat verir.
4.4.4. Laboratoriya və kabinet avadanlığı tələb edən dərslərdə müəllim əvvəlcədən kabinet müdiri və ya laborantla razılaşdırma aparır və təhvil-təslim intizamına əməl edir.

4.5. Metodbirləşmə rəhbərlərinin məsuliyyət sərhədləri

4.5.1. Metodbirləşmə rəhbəri fənn üzrə metodiki işin təşkili, təcrübə mübadiləsinin qurulması və metodiki tədbirlərin aparılması üzrə məsuliyyət daşıyır.
4.5.2. Metodbirləşmə rəhbəri fənn üzrə ümumi yanaşmaların müzakirəsini təşkil edir, nəticələri sənədləşdirir və tətbiq üçün müəllimlərə təqdim edir.
4.5.3. Metodbirləşmə rəhbəri müəllimlərin metodiki ehtiyaclarını ümumiləşdirir, ehtiyacları TİDM-ə təqdim edir və razılaşdırılmış tədbirlərin icrasında iştirak edir.
4.5.4. Metodbirləşmə rəhbəri tədrisin təşkilati idarəsini TİDM-dən almır. TİDM də metodbirləşmənin fənn-daxili metodiki qərarlarını birbaşa “idarə etmir”. İş razılaşdırma ilə qurulur.

4.6. Kabinet müdiri və laborantın məsuliyyət sərhədləri

4.6.1. Kabinet müdiri fənn kabinetinin resurslarının uçotu, qorunması, saxlanma rejimi, avadanlığın istifadəyə hazırlığı və kabinetdə texniki təhlükəsizlik şəraitinin təmininə görə məsuliyyət daşıyır.
4.6.2. Kabinet müdiri avadanlığın verilməsi və qaytarılması qaydasını təmin edir, nasaz avadanlığı ayırır və faktiki qeyd aparır.
4.6.3. Laborant avadanlığın hazırlanması, yığılması, təmizliyi, saxlanması, sadə texniki yoxlamalar və sərf materiallarının gündəlik nizamlanması üzrə məsuliyyət daşıyır.
4.6.4. Laborant şagirdlərlə pedaqoji iş aparmır və dərsin idarə olunmasına görə məsuliyyət daşımır. Bu məsuliyyət dərsi aparan müəllimin üzərində qalır.
4.6.5. Kabinet xətti tədris prosesinə təsir edən texniki riskləri gecikdirmədən TİDM-ə və zəruri halda məktəb direktoruna təqdim edir.

4.7. Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçının məsuliyyət sərhədləri

4.7.1. Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı tədbirlərin planlaşdırılması, icrası və təhlükəsizlik tələblərinə uyğun təşkilinə görə məsuliyyət daşıyır.
4.7.2. Tədris prosesinə təsir edən tədbirlər üzrə tarix, iştirakçı kontingenti və təşkilati yüklənmə məsələləri əvvəlcədən TİDM ilə razılaşdırılır.
4.7.3. Tədbirlərin dərs vaxtına düşməsi, siniflərin dərsdən ayrılması və ya dərs cədvəlinə təsir etməsi hallarında qərar məktəb direktorunun razılığı ilə rəsmiləşdirilir.
4.7.4. Tədbir nəticələri üzrə qısa hesabat və sübut materialı məktəbin müəyyən etdiyi qaydada təqdim edilir.

4.8. Təsərrüfat xətti üzrə məsul şəxslərlə sərhədlər

4.8.1. Təmir, elektrik təsərrüfatına müdaxilə, şəbəkə xətlərinin dəyişdirilməsi və riskli texniki işlər yalnız təsərrüfat xətti üzrə səlahiyyətli şəxslər vasitəsilə həyata keçirilir.
4.8.2. TİDM tədris prosesinə təsir edən təmir və təminat ehtiyaclarını əsaslandırılmış şəkildə təqdim edir, prioriteti göstərir və təsirin nə olduğunu izah edir.
4.8.3. Kabinet müdiri və laborant avadanlıqla bağlı texniki ehtiyacları və nasazlıqları faktiki qeyd ilə bildirir, lakin səlahiyyətsiz müdaxilə etmir.
4.8.4. Təhlükə yaradan texniki uyğunsuzluqda avadanlığın istifadəsi dayandırılır və eyni gün müvafiq bildiriş edilir.

4.9. Mübahisəli situasiyalarda qərar mexanizmi

4.9.1. Mübahisəli situasiya yarandıqda məsələ faktlar əsasında aydınlaşdırılır. Aidiyyəti şəxslərin izahatı dinlənilir və nəticə qısa qeydlə rəsmiləşdirilir.
4.9.2. Məsələ tədrisin gedişinə təsir edirsə, operativ həll addımları təşkil olunur və məktəb direktoruna məlumat verilir.
4.9.3. Razılaşdırma tələb edən hallarda TİDM məktəb direktoruna məruzə edir və qərar direktorun göstərişi əsasında icraya yönəldilir.
4.9.4. Zəruri hallarda yazılı sənədləşmə aparılır: arayış, xidmət qeydi, tapşırıq vərəqi və ya protokol qeydi.
4.9.5. Qərarın icrası üzrə cavabdeh və müddət göstərilir, icra vəziyyəti izlənir.
4.9.6. Məsələ RTİ səlahiyyətinə daxil olduqda direktorun rəsmi təqdimatı əsasında RTİ xətti üzrə müraciət edilir.

   5. Tabelik, əlaqələndirmə və işin təşkil mexanizmi  

5.1. Direktorla iş mexanizmi

5.1.1. TİDM tədrisin gedişi, gündəlik axında görünən problemlər və tədrisə təsir edən risklər barədə məktəb direktorunu vaxtında məlumatlandırır.
5.1.2. Qərar tələb edən hallarda TİDM məsələni qısa arayış formatında təqdim edir. Arayışda ən azı bunlar olur: faktiki vəziyyət, səbəb ehtimalı, tədrisə təsir, təklif olunan çıxış yolu.
5.1.3. Direktorun tapşırıqları “Tapşırıq izləmə reyestri”ndə qeyd olunur. Qeyddə tapşırığın məzmunu, cavabdeh, icra müddəti və gözlənilən nəticə göstərilir.
5.1.4. İcra gecikəndə səbəb eyni gün dəqiqləşdirilir. TİDM mümkün düzəliş addımını hazırlayır və direktorun məlumatı ilə icranı yenidən təşkil edir.
5.1.5. TİDM tədris ili ərzində ən azı yarımil və illik yekunlar üzrə tədrisin vəziyyəti barədə qısa analitik arayış təqdim edir. Arayışda möhkəm tərəflər, zəif görünən sahələr və növbəti addımlar yer alır.

5.2. Müəllimlərlə iş mexanizmi

5.2.1. TİDM müəllimlərlə işi aydın, sabit və məktəb üçün rahat icra olunan qayda üzərində qurur. Qaydaların məqsədi müəllimi sıxmaq deyil. Məqsəd tədrisdə gecikmələrin və qarışıqlığın qarşısını almaqdır.
5.2.2. Tədris ili əvvəlində müəllimlərə tədris sənədləşməsi, dərs cədvəli intizamı, əvəzçilik qaydası və operativ əlaqə qaydası barədə qısa məlumatlandırma verilir.
5.2.3. Dərs cədvəli ilə bağlı zəruri dəyişikliklər “Cədvəl dəyişiklikləri jurnalı”nda qeyd olunur. Qeyddə tarix, səbəb və tətbiq olunan qərar göstərilir.
5.2.4. Buraxılmış və əvəz edilmiş dərslər barədə məlumatlar məktəbdə qəbul edilmiş uçot kitabına vaxtında daxil edilir və əsaslandırıcı materiallar sistemli şəkildə qovluqda saxlanılır.
5.2.5. Tədris sənədlərində uyğunsuzluq aşkar ediləndə TİDM müəllimə düzəliş üçün real müddət verir. Müddət bitəndə yenidən yoxlama aparılır və nəticə qısa qeydlə rəsmiləşdirilə bilər.
5.2.6. Geribildirim “fakt, müşahidə, növbəti addım” ardıcıllığı ilə verilir. Geribildirim qısa, aydın və işə yarayan formada olur. Zəruri hallarda 3–5 cümləlik yazılı qeyd saxlanılır.
5.2.7. Ümumi problem görünəndə məsələ fərdi müzakirə ilə bitmir. Problem metodbirləşmənin gündəliyinə çıxarılır və çıxış yolu kollektiv addımla hazırlanır.

5.3. Metodbirləşmələrlə iş mexanizmi

5.3.1. TİDM metodbirləşmələrlə işi “plan, icra, qısa nəticə” ardıcıllığı ilə qurur.
5.3.2. Metodbirləşmələrin illik iş planlarında mövzu, icra forması, ölçülə bilən nəticə və icra müddəti aydın göstərilir.
5.3.3. Metodbirləşmə iclaslarında qəbul edilən qərarlar qısa protokol qeydi ilə rəsmiləşdirilir. Qərarda cavabdeh və müddət mütləq yazılır.
5.3.4. Hər ayın sonunda metodbirləşmə 5–7 cümləlik nəticə qeydi təqdim edir. Qeyddə görülən iş, görünən təsir və növbəti addım göstərilir.
5.3.5. Metodbirləşmələrin təqdim etdiyi ehtiyac və təkliflər TİDM tərəfindən ümumiləşdirilir və məktəb üzrə metodiki prioritetlərin dəqiqləşdirilməsində istifadə olunur.

5.4. Sinif rəhbərləri ilə tədris xətti koordinasiyası

5.4.1. TİDM sinif rəhbərləri ilə tədrisə təsir edən məsələlər üzrə koordinasiya aparır. Bu koordinasiya davamiyyət, dərsə hazırlıq, təlim nəticəsinə təsir edən səbəblər və tədris sənədlərində dəqiqlik xətti üzrə qurulur.
5.4.2. Şagird üzrə tədris riski görünəndə TİDM sinif rəhbəri ilə faktları dəqiqləşdirir və məktəbin daxili qaydasına uyğun dəstək addımını təşkil edir.
5.4.3. Sinif rəhbərinə verilən tapşırıqlar mümkün olduqda qısa yazılı qeyd kimi saxlanılır. Qeyddə icra müddəti göstərilir və nəticə izlənir.

5.5. Kabinet müdirləri və laborantlarla koordinasiya

5.5.1. TİDM kabinet müdirləri ilə laborator işlərin təminatı, avadanlıqdan istifadə intizamı və kabinetlərin tədrisə yararlılığı üzrə koordinasiya aparır.
5.5.2. Kabinet xətti üzrə razılaşdırma tələb edən məsələlərdə TİDM qısa arayış və ya yazılı qeyd formatından istifadə edir ki, qərarın izi itməmiş olsun.
5.5.3. Nasazlıq və risk barədə məlumat daxil olduqda tədrisin dayanmasının qarşısını almaq üçün məsələ eyni gün operativ dəyərləndirilir. Zəruri halda alternativ fəaliyyət seçimi müəllimlə razılaşdırılır.
5.5.4. Təmir və təminat tələb edən məsələlər kabinet xəttindən toplanır, əsaslandırılır və məktəb direktoruna təqdim edilmək üçün sistemləşdirilir.

5.6. Şagird və valideynlərlə tədris xətti məlumatlandırma

5.6.1. Valideynə tədrislə bağlı məlumatlandırma məktəbdə müəyyən edilmiş qayda ilə aparılır və əsasən sinif rəhbəri üzərindən təşkil olunur.
5.6.2. Məktəb üzrə tədrisə dair ümumi məlumatlar vahid mətnlə verilir. Fərqli izahlar və ziddiyyətli mesajlar yaradılmır.
5.6.3. Məlumatlandırma üçün məktəbdə bir əsas kanal müəyyən edilir. Digər kanallar yalnız zəruri hallarda istifadə olunur.
5.6.4. Müraciət və şikayətlər tədris xəttinə aiddirsə, vəziyyət faktlarla dəqiqləşdirilir və qısa qeydlə rəsmiləşdirilə bilər. Nəticə valideynə məktəbin qaydasına uyğun çatdırılır.
5.6.5. Şagirdlə bağlı həssas məlumatlar yalnız iş üçün zəruri həcmdə paylaşılır və məktəbdaxili məlumat dövriyyəsi qaydasına uyğun qorunur.

5.7. Operativ müşavirələr

5.7.1. TİDM tədrisin idarə olunması üçün operativ müşavirələr təşkil edir və ya direktorun tapşırığı ilə həmin müşavirələrin gündəliyini hazırlayır.
5.7.2. Operativ müşavirələr həftəlik və ya aylıq formatda keçirilir. Format məktəbin iş rejiminə uyğun seçilir.
5.7.3. Müşavirələrin sabit gündəliyi saxlanılır. Gündəlikdə ən azı bunlar olur: cədvəl və əvəzçilikdə risklər, dərs itkisi, tədris sənədləşməsi üzrə icra intizamı, nəticələrə təsir edən səbəblər, metodiki gündəlik.
5.7.4. Müşavirədən sonra bir səhifəlik “qərar qeydi” hazırlanır. Qeyddə qərarın məzmunu, cavabdeh, icra müddəti və gözlənilən nəticə göstərilir.
5.7.5. Növbəti müşavirədə əvvəlki qərar qeydi açılır və yalnız icra vəziyyəti yoxlanılır. Bu qayda qərarın kağız üzərində qalmamasına xidmət edir.

6. Əsas vəzifə funksiyaları (bloksistem)

Hər blokda “icra mexanizmi” altbəndləri veriləcək: plan, sənəd, ölçü, nəzarət, nəticə.

    6.1. Tədris prosesinin planlaşdırılması və təşkili

6.1.1. Tədris ili üzrə planlaşdırmanın təşkili

6.1.1.1. TİDM tədris ilinin əvvəlində məktəbin illik plan sənədləri əsasında tədris xətti üzrə planlaşdırmanı təşkil edir və icra ardıcıllığını məktəb rəhbərliyinə təqdim edir.
6.1.1.2. Tədris xətti üzrə planlaşdırmanın əsas çıxışları müəyyən edilir və sistemləşdirilir: illik tədris təqvimi, dərs cədvəlinin qurulması üçün baza məlumatları, məktəbdaxili qiymətləndirmə və monitorinq təqvimi, metodiki tədbirlərin təqvimi, kabinetlərin tədrisə hazırlıq üzrə ümumi qrafiki.
6.1.1.3. Planlar real resurslara uyğunlaşdırılır. Müəllim təminatı, dərs yükü, sinif komplektləri, kabinet imkanları və tədris rejimi nəzərə alınmaqla icrası mümkün olan variant seçilir.
6.1.1.4. Tədris prosesinə təsir edən risklər planlaşdırma mərhələsində qeyd olunur və hər risk üçün qısa qarşı tədbir addımı müəyyən edilir.
6.1.1.5. Tədris ili ərzində zəruri dəyişiklik yarandıqda TİDM düzəlişi operativ aparır, səbəbi qısa qeydlə əsaslandırır və icraya təsir edən tərəfləri vaxtında məlumatlandırır.
6.1.1.6. Yarımil və tədris ili sonunda planların icra vəziyyəti üzrə qısa yekun qeydi hazırlanır və növbəti dövrün planlaşdırmasına daxil edilir.

6.1.2. Tədris planı və proqramların icrasının koordinasiyası

6.1.2.1. TİDM tədris planı və fənn proqramlarının icrasını koordinasiya edir, icrada fasilə yaradan səbəbləri vaxtında müəyyən edir və bərpa addımlarının təşkilini təmin edir.
6.1.2.2. Proqram icrasına təsir edən əsas halların izlənməsi təşkil olunur: dərs itkisi, əvəzçilik, müəllim dəyişikliyi, kabinet və resurs çatışmazlığı, təqvim üzrə gecikmə.
6.1.2.3. Fənn üzrə gecikmə riski aşkar edildikdə TİDM müəllimlə birlikdə “mövzu bərpa planı”nı formalaşdırır. Planda bərpa ediləcək mövzular, vaxt çərçivəsi, tətbiq ediləcək üsul və gözlənilən nəticə göstərilir.
6.1.2.4. Eyni tipli gecikmə bir neçə sinifdə təkrarlanırsa, məsələ metodbirləşmə xəttində müzakirəyə çıxarılır və məktəb üzrə vahid yanaşma seçilir.
6.1.2.5. Tədris planının icrası ilə bağlı rəhbərliyə təqdim edilən arayışlarda vəziyyət faktlarla göstərilir və təklif olunan çıxış yolu icrası mümkün formada qeyd olunur.

   6.1.3. Təqvim-mövzu bölgüsü və dərs planlarının izlənməsi

6.1.3.1. TİDM fənlər üzrə təqvim-mövzu bölgüsünün hazırlanmasını təşkil edir və sənədlərin məktəbdə müəyyən edilmiş qaydada saxlanmasını təmin edir.
6.1.3.2. Təqvim-mövzu bölgüsü üzrə izləmə ay ərzində ən azı bir dəfə aparılır və izləmə qısa qeyd formatı ilə rəsmiləşdirilir. Qeyddə mövzu icrası, gecikmə səbəbi və bərpa addımı göstərilir.
6.1.3.2.1. Təqvim-mövzu bölgüsü üzrə aylıq izləmə qeydi Əlavə 1 formasına uyğun aparılır və tədris ili üzrə sistemləşdirilərək saxlanılır.
6.1.3.3. Dərs planlarına baxış müəllimin işinə müdaxilə məqsədi daşımır. Məqsəd proqramın ardıcıllığını qorumaq və riskləri vaxtında görməkdir.
6.1.3.4. İzləmə zamanı metodiki xarakterli ümumi çətinlik görünərsə, məsələ metodiki gündəliyə çıxarılır və müəllimə çıxış yolu verən dəstək addımı seçilir.
6.1.3.5. Dərs itkisi səbəbindən mövzu bölgüsünə düzəliş tələb olunarsa, düzəlişin səbəbi və tədrisə təsiri qısa şəkildə qeyd olunur.

6.1.4. İcra intizamı (tapşırıq–müddət–yoxlama)

6.1.4.1. TİDM tapşırıqları icrası mümkün və ölçülə bilən formada verir. Tapşırıqda görüləcək iş, cavabdeh, müddət, gözlənilən nəticə və təqdim ediləcək sübut forması göstərilir.
6.1.4.2. Tapşırıqların izlənməsi üçün “Tapşırıq izləmə reyestri” aparılır. Reyestrdə ən azı bu sütunlar olur: tapşırıq, cavabdeh, verilmə tarixi, icra müddəti, status, sübut, qısa qeyd.
6.1.4.2.1. Tapşırıq izləmə qeydi və icra nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi Əlavə 2 formasına uyğun aparılır və icra sübutları ilə birlikdə saxlanılır.
6.1.4.3. Yoxlama nəticəsi üzrə qərar aydın verilir. Tapşırıq ya qəbul edilir, ya da düzəliş üçün konkret geri dönüş təqdim olunur və yeni müddət müəyyən edilir.
6.1.4.4. İcra gecikəndə səbəb həmin dövrdə dəqiqləşdirilir, real düzəliş addımı seçilir və tədrisə təsir varsa məktəb direktoruna vaxtında təqdim olunur.
6.1.4.5. Təkrar olunan icra pozuntusu müşahidə edilərsə, problem fərdi münasibət üzərindən deyil, iş mexanizmi üzərindən təhlil olunur və sistemli tədbir təklif edilir.

    6.2. Pedaqoji yükün planlanması və balansın qorunması

6.2.1. Dərs yükünün ədalətli bölgüsünə nəzarət

 6.2.1.1. TİDM müəllimlər üzrə dərs yükünün bölgüsünü məktəbin tədris planı, sinif komplektləri, fənlər üzrə saatlar, kadr təminatı və mövcud resurslar əsasında formalaşdırır, balansın qorunması üçün əsaslandırılmış variant hazırlayır və bu proses “Pedaqoji yük bölgüsü üzrə ilkin analiz və meyar qeydi” (Əlavə 3) ilə sənədləşdirilir.

6.2.1.2. Yük bölgüsündə praktik meyarların eyni qayda ilə tətbiqi təmin edilir: ixtisas uyğunluğu, paralel sayı, həftəlik saatların günlər üzrə paylanması, qiymətləndirmə dövrlərində yük sıxlığının artmaması, kabinet imkanları, dərslərin ardıcıllığı və fasilə imkanları.
6.2.1.3. Yük bölgüsündə risk yaradan hallar vaxtında müəyyən edilir və düzəliş tələb edən siqnallar ayrılır: bir müəllimdə paralellərin həddən artıq çoxluğu, eyni günə yığılan ağır bloklar, fasiləsiz uzun dərs zolaqları, sistemli əvəzçilik ehtimalı yaradan boşluqlar, eyni fənn üzrə paralellər arasında resurs fərqinin dərinləşməsi.
6.2.1.4. Yük bölgüsü ilə bağlı izahlar şəxsi müqayisə dili ilə deyil, meyar və imkan dili ilə aparılır. Məqsəd mübahisəni böyütmək deyil, işin mexanizmini anlaşılır etməkdir.

6.2.1.5. Tədris ili ərzində yük bölgüsünə təsir edən dəyişikliklər yarandıqda düzəliş yalnız faktiki əsaslandırma ilə aparılır, dəyişiklikdən təsirlənən tərəflər vaxtında məlumatlandırılır və tədrisdə fasilə yaranmasına yol verilmir və bu dəyişiklik “Pedaqoji yük bölgüsünə dəyişiklik barədə operativ əsaslandırma qeydi” (Əlavə 6) əsasında rəsmiləşdirilir.
6.2.1.6. Yük bölgüsü üzrə hazırlıq materialları və əsaslandırmalar məktəbdə müəyyən edilmiş sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun sistemləşdirilir və saxlanılır.
 6.2.1.7. Yük bölgüsü ilə bağlı müraciət yarandıqda müraciət qeydə alınır, faktlar dəqiqləşdirilir, çıxış variantı hazırlanır və qərarın icrası üçün məktəb rəhbərliyinə təqdim olunur və baxışın nəticəsi “Pedaqoji yük bölgüsü ilə bağlı müraciət və baxılma qeydi” (Əlavə 4) əsasında rəsmiləşdirilir.

6.2.2. Paralellərdə balans və resurs bölgüsü

6.2.2.1. TİDM paralellər üzrə tədris imkanlarında davamlı fərqin yaranmaması üçün müəllim resursunun, kabinet imkanlarının və cədvəl yükünün paylanmasını izləyir, balansı qoruyan təşkilati düzəlişlər hazırlayır.
6.2.2.2. Paralellərdə balansın qorunması üçün operativ yoxlama xətti qurulur: fənlərin günlər üzrə sıxlığı, çətin mövzuların dövrlər üzrə yığılması, kabinetdən istifadə növbəliliyi, qiymətləndirmə və monitorinq dövrlərində paralellərin eyni vaxtda həddən artıq yüklənməməsi.
6.2.2.3. Paralellər üzrə nəticələrdə kəskin fərq sistemli xarakter alarsa, məsələ şəxsi müstəvidə deyil, tədrisin təşkilindəki mexanizmlər müstəvisində təhlil olunur. Çətinlik ümumi xarakter daşıyırsa, metodiki dəstək addımı seçilir və tətbiqi izlənir.
6.2.2.4. Müəllim dəyişikliyi, uzunmüddətli məzuniyyət və ya kadr çatışmazlığı səbəbindən paralellərdə tarazlıq pozularsa, TİDM müvəqqəti təşkilati həll variantı hazırlayır. Variantda proqram ardıcıllığı, qiymətləndirmənin obyektivliyi və tədrisin fasiləsizliyi qorunur, risklər qısa qeyd olunur.
6.2.2.5. Paralellərə təsir edən düzəlişlər tətbiq edilərkən aidiyyəti müəllimlər və kabinet xətti üzrə məsul şəxslər əvvəlcədən məlumatlandırılır, resurs dövriyyəsi pozulmadan yenilənir.

6.2.3. Əlavə məşğələ, dərnək və sinif rəhbərliyi yükünün uzlaşdırılması

6.2.3.1. TİDM əlavə məşğələlərin, dərnəklərin və sinif rəhbərliyi funksiyalarının bölgüsünü dərs yükü ilə uzlaşdırır, “daşma” yaradan halları vaxtında görür və balanslı bölgü variantı hazırlayır.
6.2.3.2. Əlavə məşğələ və dərnəklər planlaşdırılarkən məqsəd konkretləşdirilir: geridəqalan şagirdlərin dəstəklənməsi, yüksək nəticə göstərənlərin inkişafı və ya məktəbin prioritetlərinə uyğun bacarıqların formalaşdırılması. Məqsəd aydın deyilsə, fəaliyyət formal yükə çevrilməsin deyə yenidən formatlanır.
6.2.3.3. Sinif rəhbərliyi bölgüsündə sinfin mürəkkəblik səviyyəsi, kontingent, davranış və risk göstəriciləri nəzərə alınır. Zəruri olduqda sinif rəhbərinə təşkilati dəstək mexanizmi seçilir və iş yükü idarə olunan səviyyədə saxlanılır.
6.2.3.4. Əlavə fəaliyyətlər tədrisin əsas xəttini sıxışdırmamalıdır. Dərs, qiymətləndirmə və sənədləşmə üzrə tələb olunan keyfiyyət qorunur, əlavə fəaliyyətlər bu xətti gücləndirdiyi halda saxlanılır və inkişaf etdirilir.
6.2.3.5. Əlavə məşğələ və dərnəklər üzrə icra vəziyyəti qısa sənədləşmə ilə izlənir. Nəticə görünmürsə, fəaliyyət sadələşdirilir, birləşdirilir və ya dayandırılması barədə əsaslandırılmış təklif hazırlanır.

6.2.4. İki növbəli məktəblərdə pedaqoji yükün planlanması və balansın qorunması

6.2.4.1. İki növbəli rejimdə TİDM yük bölgüsünü elə planlayır ki, növbələrarası resurs məhdudiyyəti tədrisdə fasiləyə, keyfiyyət itkinə və paralellər arasında imkan fərqinə çevrilməsin.
 6.2.4.2. Növbələr üzrə balansın qorunması üçün risklər əvvəlcədən qiymətləndirilir və planlaşdırmada aradan qaldırılır: kabinet sıxlığının qeyri-bərabər paylanması, müəllimin eyni gün iki növbəyə düşməsi nəticəsində yorğunluq riski, laborator/praktik məşğələlərin yalnız bir növbəyə yığılması, şagirdin gün sonuna doğru ağır bloklarla yüklənməsi, əvəzçilik zamanı növbə dəyişməsi ilə dərs itkisi ehtimalı və bu yoxlama “İki növbəli məktəblərdə balans və resurs yoxlama vərəqi” (Əlavə 5) ilə rəsmiləşdirilir.
6.2.4.3. İki növbəli rejimdə cədvəl qurularkən müəllim yükünün günlər üzrə paylanması tənzimlənir. Məqsəd növbələrarası “kəskin keçid”lərin sistemli hal almasına imkan verməmək və dərsin keyfiyyətini qorumaqdır.
6.2.4.4. Kabinetdən istifadə və avadanlığın dövriyyəsi iki növbə üçün operativ rejimlə qurulur. Kabinet müdiri və laborantla razılaşdırma yolu ilə hazırlıq, təhvil-təslim və saxlanma üzrə vaxt pəncərələri əvvəlcədən müəyyən edilir.
6.2.4.5. İki növbəli rejimdə əlavə məşğələ və dərnəklər planlaşdırılarkən şagirdin gün sonu yorğunluğunu artıran, dərsin əsas xəttini zəiflədən formatlara üstünlük verilməməsi təmin edilir.
6.2.4.6. İki növbəli rejimdə balansın pozulması davamlı xarakter alarsa, TİDM problemin səbəbini cədvəl və resurs mexanizmi üzərindən təhlil edir, növbələr üzrə düzəliş paketini hazırlayır və tətbiq üçün təqdim edir.

 6.3. Dərs cədvəlinin tərtibi və operativ tənzimlənməsi

6.3.1. Əsas cədvəlin hazırlanması

6.3.1.1. TİDM dərs cədvəlini tədris planı, sinif komplektləri, fənlər üzrə saat bölgüsü, müəllim təminatı, kabinet fondu və məktəbin tədris rejimi əsasında hazırlayır və cədvəlin tədrisdə fasiləsizlik yaratmayan variantını seçir.
6.3.1.2. Cədvəl hazırlanmazdan əvvəl baza məlumatları toplanır və dəqiqləşdirilir: müəllimlərin dərs yükü və ixtisas uyğunluğu, siniflər üzrə tədris günləri, qruplara bölünmə ehtiyacı, kabinetlərin istifadə imkanları, iki növbəli rejim varsa növbələr üzrə vaxt çərçivəsi və keçid imkanları.
6.3.1.3. Cədvəldə kabinet dərsləri ayrıca nəzərə alınır. Laborator və resurs tələb edən məşğələlər kabinet tutumuna uyğun yerləşdirilir və kabinetin eyni vaxtda üst-üstə düşmə riski aradan qaldırılır.
6.3.1.4. Cədvəl qurularkən müəllim işinin pedaqoji davamlılığı qorunur. Müəllimin gün ərzində həddən artıq parçalanmış saatlarla işləməsi, fasiləsiz uzun dərs zolaqlarının yaranması və ardıcıl ağır dərslərin yığılması risk kimi qiymətləndirilir və mümkün qədər optimallaşdırılır.
6.3.1.5. İki növbəli məktəblərdə cədvəl tərtib edilərkən növbələrarası keçid vaxtı, kabinetlərin dövriyyəsi və müəllim yükünün iki növbə arasında “sistemli sürüşmə” riski nəzərə alınır və tədrisin fasiləsizliyini təmin edən variant seçilir.
6.3.1.6. Hazırlanmış cədvəl məktəb direktoruna təqdim edilir. Cədvəl təsdiq edildikdən sonra məktəbdə müəyyən edilmiş qaydada elan olunur və tətbiqə başlanılır.
6.3.1.7. Cədvəlin cari variantı və əvvəlki variantları məktəbin sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun saxlanılır. Versiyalar izlənə bilən formada arxivləşdirilir ki, dəyişikliklər sonradan dəqiq bərpa olunsun.

6.3.2. Cədvəlin sanitar və pedaqoji uyğunluğu

6.3.2.1. TİDM cədvəlin tərtibində şagirdin yaş xüsusiyyətini və gündəlik yükün balansını nəzərə alır, eyni sinifdə dərslərin günün müəyyən hissəsində həddən artıq ağır bloklarla yığılmasına yol vermir.
6.3.2.2. Həftə ərzində siniflərin yük paylanması izlənir. Məqsəd eyni sinifdə bəzi günlərin normadan artıq yüklənməsi, bəzi günlərin isə səmərəsiz boşalması riskini azaltmaqdır.
6.3.2.3. Praktik və resurs tələb edən dərslərin yerləşdirilməsi kabinet imkanları ilə uzlaşdırılır. Kabinet çatışmazlığı səbəbindən dərsin keyfiyyətinə təsir yarandıqda TİDM düzəliş variantı hazırlayır və tətbiq üçün təqdim edir.
6.3.2.4. Cədvəl quruluşunda fasilə imkanları nəzərə alınır. Şagirdin gün boyu diqqət və iş qabiliyyətinin qorunmasına xidmət edən ardıcıllıq seçilir.
6.3.2.5. İki növbəli rejimdə II növbədə tədris yükünün gün sonu ağırlaşması riski ayrıca qiymətləndirilir və mümkün olduqda yük tarazlanır.
6.3.2.6. Uyğunsuzluq aşkarlandıqda düzəliş yalnız “yer dəyişmək” məntiqi ilə deyil, tədrisə təsiri nəzərə alınmaqla aparılır və qərarın səbəbi qısa yazılı qeydlə əsaslandırılır.

6.3.3. Cədvəl dəyişikliklərinin əsaslandırılması və reyestri

6.3.3.1. Cədvəldə operativ dəyişiklik yalnız əsaslandırılmış səbəb olduqda edilir və dəyişiklik tədrisdə fasilə yaratmamaq məqsədi daşıyır.
6.3.3.2. Dəyişiklik səbəbi qısa, faktiki formada rəsmiləşdirilir. Səbəb kateqoriyası göstərilir: müəllimin müvəqqəti olmaması, tədbir və ya xüsusi rejim, kabinetin müvəqqəti yararsızlığı, təxirəsalınmaz təşkilati hal və digər əsaslandırılmış hallar.
6.3.3.3. Dəyişiklik tətbiq edilməzdən əvvəl təsir edən tərəflər vaxtında məlumatlandırılır: dərsi aparan müəllim, sinif rəhbəri, kabinet xətti üzrə məsul şəxs və zəruri halda məktəbin müəyyən etdiyi qaydada valideyn məlumatlandırma kanalı.
6.3.3.4. Dəyişiklik nəticəsində dərs itkisi riski yarandıqda TİDM bərpa mexanizmini dərhal təşkil edir. Əvəzçilik və ya kompensasiya addımı elə seçilir ki, proqram ardıcıllığı pozulmasın və şagird yükü normadan artıq artmasın.

6.3.3.5. Cədvəl dəyişiklikləri üzrə reyestr aparılır və hər dəyişiklik tarixi, səbəbi, təsir etdiyi sinif və dərs, bərpa addımı, məlumatlandırma və razılaşdırma qeydi ilə birlikdə “Cədvəl dəyişiklikləri reyestri” (Əlavə 7) əsasında rəsmiləşdirilir.
 6.3.3.6. Dəyişikliklərin sayı artdıqda səbəblər təhlil edilir. Eyni səbəb təkrarlanırsa, məsələ operativ səviyyədə “gündəlik düzəliş” kimi saxlanılmır və sistemli düzəliş paketi şəklində məktəb direktoruna təqdim edilir.

6.4. Əvəzçilik və dərs itkilərinin idarə olunması (son-son redaksiya)

6.4.1. Əvəzçilik mexanizminin qurulması

6.4.1.1. TİDM müəllimin müvəqqəti olmadığı hallarda tədrisdə fasilə yaranmaması üçün əvəzçiliyi təşkil edir və qərarı dərsin məqsədinə uyğun, icrası mümkün formada verir.
6.4.1.2. Əvəzçi müəyyən edilərkən fənn uyğunluğu əsas götürülür. Eyni fənn üzrə əvəzçilik mümkün deyilsə, dərsin təlim məqsədinə zidd olmayan alternativ variant seçilir və bu seçim qısa əsaslandırma ilə rəsmiləşdirilir.
6.4.1.3. Əvəzçi müəllimə dərsin mövzusu, sinfin səviyyəsi, yerinə yetiriləcək tapşırıq və gözlənilən nəticə barədə qısa, aydın yönləndirmə verilir ki, dərs formal keçməsin.
6.4.1.4. Əvəzçilik qərarı şagird yükünü artırmamalıdır. Tapşırıq real vaxtda yerinə yetirilən və nəticəsi izlənən formada seçilir.
6.4.1.5. Kabinet və resurs tələb edən dərslərdə əvəzçilik planlaşdırılarkən kabinetin hazırlığı kabinet müdiri və ya laborantla operativ uzlaşdırılır.
6.4.1.6. Əvvəlcədən məlum olan planlı əvəzçilik hallarında qərarın daha erkən verilməsi məqsədəuyğundur. Bu, dərsin keyfiyyətini qoruyur və son dəqiqə qarışıqlığını azaldır.
6.4.1.7. Əvəzçilik həyata keçdikdən sonra uçot qeydi dərhal tamamlanır və əvəz edən müəllimin imzası təmin olunur.

6.4.2. Buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotu

6.4.2.1. Buraxılmış və əvəz edilmiş dərslər üzrə uçot məktəbdə vahid qaydada aparılır və hər dərs üzrə faktiki vəziyyət izli şəkildə sənədləşdirilir.
6.4.2.2. Uçotda ən azı bu məlumatlar göstərilir: tarix, dərs saatı, sinif, fənn, əsas müəllim, buraxılma səbəbi, əvəzçi müəllim, tətbiq olunan qərar, bərpa addımı.
6.4.2.3. Buraxılma səbəbi üzrə əsaslandırıcı izlər məktəbdə müəyyən edilmiş qaydada sistemləşdirilir. Mümkün olduqda xəstəlik arayışı, əmrlər, tədbir planı, icazə sənədləri uçot qeydinə bağlı saxlanılır. Bu yanaşma uçotun “sözlə yox” faktla danışmasına xidmət edir.
6.4.2.4. Buraxılmış dərs əvəzçiliklə bərpa edilmirsə, TİDM gecikmədən bərpa qərarı seçir. Qərar dərs itkisini artırmayan və proqram ardıcıllığını qoruyan şəkildə verilir.
6.4.2.5. Uçot məlumatları sinif jurnalı ilə uyğun olmalıdır. Uyğunsuzluq yaranarsa, TİDM səbəbi həmin gün dəqiqləşdirir və düzəlişin izini itirmədən tamamlayır.
6.4.2.6. Uçot “buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotu kitabı” və ona bağlı əsaslandırıcı qovluq prinsipi ilə qorunur. Bu, təhvil-təslim zamanı da ayrıca təqdim edilən sənəd blokudur.
6.4.2.7. Uçotun gündəlik aparılması və imza qaydasının sabitliyi üçün “Buraxılmış və əvəz edilmiş dərslərin uçotu vərəqi” istifadə olunur. Uçot vərəqi bu Təlimata Əlavə 8 kimi əlavə edilir və tədris ili üzrə sistemləşdirilir.

6.4.3. Dərs itkilərinin səbəb analizi və profilaktika

6.4.3.1. TİDM dərs itkilərini tək-tək hadisə kimi yox, təkrarlanma ehtimalı olan risk kimi izləyir. Hər ayın sonunda qısa səbəb təhlili aparır və nəticəni praktik tədbirə çevirir.
6.4.3.2. Təhlildə səbəblər ən azı bu qruplar üzrə ayrılır: kadr səbəbi, cədvəl və rejim səbəbi, tədbir və təşkilati səbəb, kabinet-resurs səbəbi, icra intizamı səbəbi.
6.4.3.3. Eyni səbəb təkrarlanırsa, məsələ fərdi yanaşma ilə “sakitləşdirilmir”. TİDM problemli nöqtəni iş mexanizmində tapır və düzəlişi mexanizmə tətbiq edir.
6.4.3.4. Profilaktika tədbirləri icrası mümkün formada seçilir. Məsələn, əvəzçilik ehtiyatının əvvəlcədən planlaşdırılması, cədvəldə riskli boşluqların aradan qaldırılması, iki növbədə yük balansının yenidən qurulması, kabinet sıxlığının tənzimlənməsi, sənədləşmə intizamının gücləndirilməsi.
6.4.3.5. Təhlilin nəticəsi zəruri hallarda məktəb direktoruna qısa arayış kimi təqdim olunur və qərarların icrası sonrakı dövrdə izlənir.
6.4.3.6. Təkrarlanan dərs itkisi səbəbləri və profilaktik qərarlar “Dərs itkisi təhlili və profilaktika qeydi” ilə rəsmiləşdirilir. Bu qeyd bu Təlimata Əlavə 9 kimi əlavə edilir və ay üzrə qovluqda saxlanılır.

6.5. Davamiyyətin təhlili və gecikmə hallarına tədris xətti reaksiya  

6.5.1. Davamiyyət göstəricilərinin aylıq toplanması və təhlili

6.5.1.1. TİDM məktəb üzrə davamiyyət göstəricilərinin toplanmasını təşkil edir və ayın sonunda təhlil edərək tədris prosesinə təsir edən riskləri müəyyənləşdirir.
6.5.1.2. Bu bölmədə “gecikmə” dərsin başlanğıc vaxtından sonra dərsə daxil olma, “dərs buraxma” isə dərsdə iştirak etməmə halı kimi qəbul edilir və qeydlər bu fərq nəzərə alınmaqla aparılır.
6.5.1.3. Davamiyyət məlumatları məktəbdə istifadə olunan uçot mənbələri əsasında formalaşdırılır və tutuşdurulur. Elektron jurnal, sinif jurnalı, sinif rəhbərinin gündəlik qeydləri və zəruri hallarda növbətçi məlumatları əsas mənbə kimi götürülür.
6.5.1.4. Məlumatlarda uyğunsuzluq olduqda sinif rəhbəri qeydi operativ dəqiqləşdirir, TİDM isə düzəlişin əsaslı və izli aparılmasını nəzarətdə saxlayır.
6.5.1.5. Aylıq təhlillə yanaşı, təkrarlanan gecikmə və buraxma halları üzrə həftəlik qısa baxış aparılır və risk artan şagirdlər üzrə operativ reaksiya üçün sinif rəhbərinə məlumat verilir.
6.5.1.6. Təhlildə ən azı bu göstəricilər ayrılır: siniflər üzrə davamiyyət dinamikası, gecikmə halları, dərs buraxma halları, uzunmüddətli buraxmalar, risk qrupları üzrə şagird siyahısı.
6.5.1.7. İki növbəli məktəblərdə təhlil növbələr üzrə ayrıca aparılır və gecikmə-buraxma hallarının rejim, gediş-gəliş və növbə dəyişməsi ilə bağlı səbəbləri ayrıca qeyd olunur.
6.5.1.8. Ay üzrə nəticə qısa arayış formatında yekunlaşdırılır və tədris xətti üzrə icrası mümkün tədbirlər seçilir.

6.5.1.9. Aylıq təhlil nəticələri bu Təlimatın Əlavə 10 formasında rəsmiləşdirilir, həftəlik operativ risk siqnalları isə Əlavə 11 üzrə izlənir.

6.5.2. Gecikmə və dərs buraxma riskinin sinif rəhbəri ilə işlənməsi

6.5.2.1. TİDM gecikmə və dərs buraxma halları üzrə sinif rəhbəri ilə koordinasiyanı sistemli qurur və reaksiya ardıcıllığını məktəbdə qəbul edilmiş qaydaya uyğun təşkil edir.
6.5.2.2. Reaksiya yanaşması pilləli qurulur: ilkin operativ tədbir sinif rəhbəri səviyyəsində görülür, təkrarlanan hallarda tədris xətti üzrə bərpa addımı seçilir, risk dərinləşdikdə məsələ məktəb direktoruna arayışla təqdim olunur.
6.5.2.3. Təkrarlanan gecikmə və buraxma hallarında sinif rəhbəri ilə birgə səbəb aydınlaşdırılır və səbəb fərziyyə ilə deyil, faktlarla dəqiqləşdirilir.
6.5.2.4. İşlənmə prosesində ən azı bu istiqamətlər nəzərə alınır: şagirdin məktəbə gəlmə rejimi, ailə ilə əlaqə vəziyyəti, məktəbə gediş-gəliş faktorları, sinifdə adaptasiya və münasibət mühiti, təlim motivasiyası və davranış dinamikası.
6.5.2.5. Dərs buraxma proqramda boşluq yaradırsa, sinif rəhbəri ilə razılaşdırılmış qaydada şagirdin fənn müəllimləri ilə əlaqələndirilməsi təşkil olunur və təlim itkisini bərpa edən real addım seçilir.
6.5.2.6. TİDM sinif rəhbərinin funksiyasını əvəz etmir. TİDM tədris xətti üzrə koordinasiyanı qurur, riskin təlimə təsirini qiymətləndirir və məktəb üzrə vahid yanaşmanın qorunmasına nəzarət edir.
6.5.2.7. Şagird və ailə barədə məlumatlarla işlənərkən yalnız xidmət vəzifəsi üçün zəruri olan həcmdə məlumat mübadiləsi aparılır və konfidensiallıq qorunur.

6.5.2.8. Təkrarlanan gecikmə və dərs buraxma halları üzrə sinif rəhbəri ilə işləmə və reaksiya ardıcıllığı şagird kartı əsasında Əlavə 12 formasında izli şəkildə aparılır.

6.5.3. Zəif davamiyyətin təlim nəticələrinə təsirinin monitorinqi

6.5.3.1. TİDM zəif davamiyyətin təlim nəticələrinə təsirini izləyir və təsiri konkret göstəricilər üzərindən qiymətləndirir.
6.5.3.2. Monitorinq zamanı ən azı bu hallar diqqətdə saxlanılır: fənn üzrə mövzu gecikməsi, qiymətləndirmə boşluqları, tapşırıq icrasında fasilələr, sinifdaxili fəaliyyətə qoşulma zəifliyi, əsas bacarıqlar üzrə geriləmə riski.
6.5.3.3. Geridə qalma riski görünərsə, TİDM fənn müəllimi və sinif rəhbəri ilə koordinasiya edir və şagird üçün icrası mümkün bərpa addımı seçilir, nəticəsi sonrakı dövrdə izlənir.
6.5.3.4. Monitorinq qeydləri “etiketləmə” dili ilə aparılmır. Fakt dili qorunur, qiymətləndirmə məlumatları yalnız zəruri tərəflərlə paylaşılır və şagird məlumatlarının konfidensiallığı təmin edilir.
6.5.3.5. Eyni tip tədbirlər nəticə vermirsə, onlar avtomatik təkrar edilmir. TİDM səbəb və təsir əlaqəsini yenidən qiymətləndirir və daha işlək mexanizm üçün rəhbərliyə əsaslandırılmış təklif verir.

6.5.3.6. Davamiyyət səbəbindən yaranan mövzu və qiymətləndirmə boşluqlarının bərpası fənn müəllimi ilə razılaşdırılaraq Əlavə 13 formasında sənədləşdirilir və nəticəsi qeyd edilir.

   6.6. Tədris sənədləşməsi və icra intizamı  

6.6.1. Jurnallar, qiymətləndirmə qeydləri və tədris sənədlərinə nəzarət

6.6.1.1. TİDM tədris sənədlərinin məktəbdə müəyyən edilmiş qaydada düzgün, vaxtında və əsaslandırılmış aparılmasına nəzarət edir. Nəzarətin məqsədi tədris prosesinin izli idarə olunması və qiymətləndirmə qeydlərinin aydın görünməsidir.
6.6.1.2. TİDM müəllimin qiymətləndirmə səlahiyyətini əvəz etmir. TİDM sənədlərdə yazının ardıcıllığını, vaxtında aparılmasını, mövzu və qiymətləndirmə qeydlərinin proqram xəttinə uyğunluğunu izləyir.
6.6.1.3. Nəzarət zamanı ən azı aşağıdakı yoxlama göstəriciləri diqqətdə saxlanılır:
6.6.1.3.1. dərs tarixlərinin ardıcıllığı və boşluqların əsaslandırılması;
6.6.1.3.2. mövzu qeydinin təqvim-mövzu bölgüsünə uyğunluğu;
6.6.1.3.3. qiymətləndirmə qeydlərinin mövcudluğu və növünün düzgün seçilməsi;
6.6.1.3.4. gecikmiş yazıların və sonradan edilmiş düzəlişlərin izlə görünməsi. Kağız jurnal üzrə düzəlişlər yalnız məktəbdə qəbul edilmiş qaydada və müvafiq qeyd aparmaqla rəsmiləşdirilir;
6.6.1.3.5. şagird davamiyyəti qeydinin real vəziyyətlə uyğunluğu.
6.6.1.4. Nəzarətin dövriliyi məktəbin iş rejiminə uyğun müəyyən edilir. Seçmə yoxlama planlı şəkildə aparılır və nəticə qısa qeyd formatında rəsmiləşdirilir.
6.6.1.5. Nəzarətin nəticələri bu Təlimatın Əlavə 14 forması ilə qeydə alınır və icra intizamı üzrə izləməyə daxil edilir.

6.6.2. Uyğunsuzluqlar üzrə düzəliş mexanizmi

6.6.2.1. Uyğunsuzluq aşkar edildikdə TİDM məsələni fakt dili ilə qeyd edir və müəllimə aydın, icrası mümkün düzəliş tapşırığı verir. Tapşırıqda düzəldiləcək hissə, müddət və gözlənilən nəticə göstərilir.
6.6.2.2. Düzəliş mexanizmi ardıcıllıqla belə qurulur:
6.6.2.2.1. uyğunsuzluğun qeydə alınması;
6.6.2.2.2. müəllimə yazılı geri dönüş və düzəliş müddətinin verilməsi;
6.6.2.2.3. düzəlişin yoxlanması və nəticənin qeyd edilməsi.
6.6.2.3. Uyğunsuzluq metodiki xarakter daşıyırsa, TİDM düzəlişi təkcə “səhv düzəltmək” kimi saxlamır. Müəllimə çıxış yolu verən qısa metodiki dəstək addımı da göstərir.
6.6.2.4. Uyğunsuzluqlar, verilmiş düzəliş tapşırığı və yoxlama nəticəsi bu Təlimatın Əlavə 15 forması ilə sənədləşdirilir və həmin dövr üzrə sənəd qovluğunda saxlanılır.

6.6.3. Təkrar pozuntu hallarında məruzə və tədbir mexanizmi

6.6.3.1. Eyni tip uyğunsuzluq təkrarlandıqda TİDM məsələni fərdi münasibət səviyyəsinə çıxarmır. Problemi icra mexanizmi və intizam xətti üzrə qiymətləndirir, səbəbi dəqiqləşdirir və icrası mümkün tədbir ardıcıllığı seçir.
6.6.3.2. Təkrar pozuntu hallarında tədbir mexanizmi pilləli tətbiq olunur:
6.6.3.2.1. birinci təkrar hal üzrə yazılı bildiriş və düzəliş üçün yeni müddət;
6.6.3.2.2. ikinci təkrar hal üzrə məktəb direktoruna qısa məruzə və qərar üçün təqdimat;
6.6.3.2.3. zəruri olduqda metodiki dəstək tədbiri və icra intizamı üzrə əlavə nəzarət.
6.6.3.3. Məruzə yalnız faktlara əsaslanır. Hansı sənəddə hansı uyğunsuzluğun olduğu, nə vaxt bildirildiyi, hansı müddətin verildiyi və düzəlişin nəticəsi qısa formada göstərilir.
6.6.3.4. Təkrar pozuntu üzrə məruzə və tədbir izləmə qeydləri bu Təlimatın Əlavə 15 forması ilə izli aparılır.

     6.7. Məktəbdaxili nəzarət və tədrisin keyfiyyət monitorinqi  

6.7.1. Dərs müşahidəsi planı

6.7.1.1. TİDM tədrisin keyfiyyətinə dair müşahidələri planlı şəkildə təşkil edir. Müşahidənin məqsədi müəllimi “yoxlamaq” deyil, dərsin gedişini faktlarla görmək, riskləri vaxtında müəyyən etmək və inkişaf dəstəyini düzgün qurmaqdır.
6.7.1.2. Dərs müşahidəsi planı məktəbin tədris prioritetləri və risk xəritəsi əsasında hazırlanır. Plan tərtib edilərkən ən azı aşağıdakı hallar nəzərə alınır:
6.7.1.2.1. yeni işə başlayan və ya fənn yükü artan müəllimlər;
6.7.1.2.2. paralellər üzrə təlim nəticələrində kəskin fərq;
6.7.1.2.3. mövzu gecikməsi, dərs itkiləri və əvəzçiliklərin çoxluğu;
6.7.1.2.4. davamiyyətin zəifliyi və dərsə gecikmələrin artması;
6.7.1.2.5. qiymətləndirmə qeydlərində sistemli uyğunsuzluq siqnalları;
6.7.1.2.6. şagirdlərin öyrənmə davranışında və sinif idarəetməsində sabit problem əlamətləri.
6.7.1.3. Müşahidənin vaxtı mümkün olduqda müəllimə əvvəlcədən bildirilir. Təxirəsalınmaz risk və ya operativ araşdırma zərurəti yarandıqda müşahidə operativ təşkil edilə bilər.
6.7.1.4. Dərs müşahidəsi planı bu Təlimatın Əlavə 16 formasında rəsmiləşdirilir və tədris ili üzrə izlənir.

6.7.2. Meyar əsasında müşahidə və geribildirim

6.7.2.1. Müşahidə meyar əsasında aparılır. Məqsəd dərsin “xoşuna gəlib-gəlməməsi” deyil, dərsin təlim nəticəsinə xidmət edən hissələrinin faktlarla görülməsidir.
6.7.2.2. Müşahidə zamanı ən azı aşağıdakı əsas meyarlar izlənir:
6.7.2.2.1. dərsin məqsədinin şagird üçün aydın qurulması;
6.7.2.2.2. izahın ardıcıllığı və anlayışın yoxlanması;
6.7.2.2.3. tapşırığın aydınlığı və şagird aktivliyinin təşkili;
6.7.2.2.4. fərqləndirmə və müxtəlif səviyyəli şagirdlə iş;
6.7.2.2.5. qiymətləndirmə və geribildirim mədəniyyəti (şagirdin nəyi düzəltdiyini anlaması);
6.7.2.2.6. vaxt bölgüsü və dərsin ritmi;
6.7.2.2.7. sinifdaxili intizamın təlimə mane olmaması.
6.7.2.3. Geribildirim eyni gün və ya ən gec növbəti iş günü verilir. Geribildirim proses dili ilə qurulur:
6.7.2.3.1. müşahidə edilən fakt (qısa, konkret);
6.7.2.3.2. faktın dərsin nəticəsinə təsiri;
6.7.2.3.3. tətbiq oluna bilən çıxış yolu və dəstək addımı.
6.7.2.4. Geribildirim müəllimin peşəkar nüfuzunu zədələyən üslubda verilmir. Müzakirə qapalı şəraitdə aparılır və konfidensiallıq qorunur.
6.7.2.5. Müşahidə vərəqi və geribildirim qeydi bu Təlimatın Əlavə 17 formasında rəsmiləşdirilir.

6.7.3. Təkrar müşahidə və inkişaf dinamikası

6.7.3.1. Təkrar müşahidə cəza tədbiri deyil. Təkrar müşahidənin məqsədi razılaşdırılmış inkişaf addımlarının tətbiq olunub-olunmadığını görmək və dinamikanı izləməkdir.
6.7.3.2. Təkrar müşahidə üçün müddət müşahidə nəticəsinin xarakterindən asılı olaraq müəyyən edilir. Adətən 2–6 həftə aralığında təşkil olunur.
6.7.3.3. Təkrar müşahidə planlaşdırılarkən müəllimlə əvvəlki geribildirim üzrə razılaşdırılmış 2–3 inkişaf addımı dəqiqləşdirilir. Bu addımlar aydın və ölçülə bilən dildə yazılır.
6.7.3.4. Təkrar müşahidənin nəticəsi üzrə:
6.7.3.4.1. inkişaf görünürsə, müsbət dəyişiklik qısa şəkildə qeyd olunur və növbəti addım müəyyən edilir;
6.7.3.4.2. inkişaf zəifdirsə, səbəb “şəxsi keyfiyyət” kimi deyil, iş mexanizmi kimi təhlil olunur və əlavə dəstək formatı seçilir;
6.7.3.4.3. risk davam edirsə, məsələ metodiki xətt üzrə müzakirəyə çıxarılır və məktəb direktoruna arayışla təqdim edilir.
6.7.3.5. İnkişaf dinamikası və təkrar müşahidə qeydləri bu Təlimatın Əlavə 18 forması ilə sənədləşdirilir.

6.8. Şagird nailiyyətlərinin təhlili, zəif nəticələr üzrə bərpa mexanizmi  

6.8.1. Zəif nəticələrin aşkarlanması və səbəblərinin təhlili

6.8.1.1. TİDM zəif təlim nəticələrinin aşkar edilməsini təsadüfi müşahidə ilə deyil, ölçülə bilən göstəricilər əsasında təşkil edir və bu göstəricilərin vaxtında toplanmasını təmin edir.

6.8.1.2. Zəif nəticə aşağıdakı mənbələrdən ən az biri ilə təsdiqləndikdə bərpa mexanizmi işə salınır: mövzu yoxlamaları, məktəbdaxili qiymətləndirmə nəticələri (KSQ/BSQ və s.), gündəlik qiymətləndirmə qeydləri, tapşırıq icrası dinamikası, dərs müşahidəsi qeydləri, davamiyyət göstəriciləri.

6.8.1.3. Zəif nəticə aşkarlanarsa TİDM fənn müəllimi ilə qısa işgüzar qaydada səbəb təhlili aparır və nəticəni “Səbəb təhlili kartı” əsasında rəsmiləşdirir (Əlavə 21). Səbəblər ümumi ifadələrlə deyil, müşahidə edilən fakt və sübutla qeyd olunur.

6.8.1.4. Təhlil zamanı səbəblər ən azı bu kateqoriyalar üzrə ayrılır: bilik boşluğu, bacarıq boşluğu, davamiyyət və dərs itkisi təsiri, motivasiya və öyrənmə vərdişi zəifliyi, təlim üsulu və ya qiymətləndirmə uyğunsuzluğu.

6.8.1.5. Eyni tip çətinlik bir paraleldə və ya bir neçə sinifdə təkrarlanarsa, məsələ metodbirləşmə xətti üzrə müzakirəyə çıxarılır və məktəb üçün icrası mümkün olan vahid bərpa yanaşması seçilir.

6.8.2. Risk qrupları üzrə bərpa tədbirləri planı

6.8.2.1. TİDM risk qrupunu məktəb üçün praktik meyarlarla müəyyən edir və bu meyarların tətbiqini sistemli şəkildə izləyir. Risk meyarları seçilərkən tədris ili mərhələsi, fənnin spesifikası, sinfin ümumi dinamiki və şagirdin davamiyyət göstəriciləri nəzərə alınır.

6.8.2.2. Risk qrupu müəyyən edildikdən sonra TİDM fənn müəllimi ilə birlikdə bərpa tədbirlərinin planını tərtib edir və planı icrası mümkün formada rəsmiləşdirir (Əlavə 19). Plan mütləq şəkildə məqsəd, ölçmə üsulu, müddət, dəstək forması və cavabdeh hissələrini əhatə edir.

6.8.2.3. Bərpa tədbirləri “pilləli dəstək” prinsipinə uyğun qurulur: əvvəlcə sinifdaxili düzəldici iş, nəticə yetməzsə kiçik qrup dəstəyi, ehtiyac qalarsa fərdi intensiv dəstək. Bu ardıcıllıq tədbirin “böyüməsini” deyil, problemin “yerini dəqiq tutmağı” təmin edir.

6.8.2.4. Bərpa planı hazırlanarkən tədris rejiminin pozulmaması əsas prinsipdir. Əlavə məşğələ və konsultasiya saatları dərs yükü, ikinövbəli rejim, müəllim resursu və şagirdin gündəlik yüklənməsi nəzərə alınmaqla seçilir.

6.8.3. Konsultasiya, əlavə məşğələ və fərdi dəstək mexanizmi

6.8.3.1. Konsultasiya və əlavə məşğələlər “ümumi təkrar” kimi deyil, konkret boşluğa yönəlmiş qısa bloklar kimi təşkil edilir. Hər blokun sonunda nəticə kiçik ölçmə ilə yoxlanılır.

6.8.3.2. Kiçik qrup dəstəyi eyni tip çətinliyi olan şagirdlər üçün qurulur. Qrup tərkibi nəticə dinamikasına görə dəyişdirilə bilər. Məqsəd qrupun “sabit qalması” deyil, boşluğun bağlanmasıdır.

6.8.3.3. Fərdi intensiv dəstək tələb olunduqda TİDM müəllimdən şagird üçün qısa “fərdi bərpa addımı”nı təqdim etməyi istəyir. Bu, müəllimi sənədlə yükləmək üçün deyil, dəstəyi məqsədyönlü etmək və nəticəni izlənən vəziyyətə gətirmək üçündür.

6.8.3.4. Zəif nəticənin əsas səbəbi davamiyyətlə bağlıdırsa, TİDM sinif rəhbəri ilə birlikdə davamiyyət riski üzrə tədbiri işə salır və bərpa planını həmin reallığa uyğun qurur.

6.8.4. Tədbirlərin nəticə izlənməsi və qərarların verilməsi

6.8.4.1. TİDM bərpa tədbirlərinin nəticəsini müəyyən edilmiş ritmlə izləyir və izləmə prosesini qısa, aydın sənədləşmə ilə təsdiqləyir (Əlavə 20). İzləmə ölçməsi mövzu tapşırığı, praktiki tətbiq işi və ya qısa yoxlama ilə aparıla bilər.

6.8.4.2. İzləmə nəticəsinə əsasən qərar bu üç xəttdən biri ilə rəsmiləşdirilir: tədbir davam edir, tədbir düzəliş edilir, növbəti dəstək mərhələsinə keçirilir. Qərar “ümumi fikir”lə deyil, konkret nəticə göstəricisi ilə əsaslandırılır.

6.8.4.3. İrəliləyiş sabitləşdikdə bərpa tədbiri mərhələli şəkildə dayandırılır və şagird sinifdaxili normal ritmə qaytarılır. Dayandırma qərarı da qısa qeydlə rəsmiləşdirilir ki, eyni məsələ təkrar başlayanda əvvəlki yol xəritəsi itirilməsin.

6.9. Qiymətləndirmə və monitorinqlərin təşkili

6.9.1. Monitorinq planı (giriş, aralıq, yekun)

6.9.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) məktəbdə qiymətləndirmə və monitorinqlərin planlı şəkildə təşkilini təmin edir, məqsədi, icra ardıcıllığını və tətbiq qaydasını məktəb üzrə vahid yanaşma əsasında tənzimləyir.

6.9.1.2. Tədris ilinin əvvəlində monitorinq planı hazırlanır, məktəb direktoruna təqdim edilir və təsdiq edildikdən sonra icra üçün cavabdeh şəxslərə yazılı şəkildə çatdırılır.

6.9.1.3. Monitorinq planında ən azı aşağıdakılar göstərilir:
6.9.1.3.1. monitorinqin məqsədi və əhatə dairəsi (siniflər, paralellər, fənlər)
6.9.1.3.2. keçirilmə tarixi və müddət
6.9.1.3.3. ölçmə vasitəsi (tapşırıq, yazılı iş, praktik yoxlama, müşahidə, sorğu)
6.9.1.3.4. qiymətləndirmə meyarı və tətbiq qaydası
6.9.1.3.5. cavabdehlər və icra nəzarətinin forması
6.9.1.3.6. nəticələrin toplanması, təqdimatı və saxlanması qaydası

6.9.1.4. Monitorinqlər mərhələlər üzrə təşkil olunur: giriş monitorinqi, aralıq monitorinq, yekun monitorinq.

6.9.1.5. Giriş monitorinqi şagirdlərin ilkin hazırlıq səviyyəsinin müəyyən edilməsi üçün keçirilir, nəticələr əsasında risk qrupları üzrə dəstək tədbirləri planlaşdırılır. (Əlavə №25)

6.9.1.6. Aralıq monitorinq tədris ili ərzində irəliləyişin izlənməsi, boşluqların vaxtında aşkarlanması və təlim üzrə düzəlişlərin müəyyən edilməsi üçün keçirilir. (Əlavə №26)

6.9.1.7. Yekun monitorinq tədris ilinin sonunda ümumi nəticələrin qiymətləndirilməsi və növbəti dövr üzrə planlaşdırmanın əsaslandırılması üçün keçirilir. (Əlavə №27)

6.9.1.8. Monitorinqdən əvvəl TİDM aşağıdakıların təmin edilməsini təşkil edir:
6.9.1.8.1. ölçmə materiallarının proqram və məqsədlə uyğunluğunun yoxlanılması
6.9.1.8.2. qiymətləndirmə meyarlarının müəllimlərə əvvəlcədən çatdırılması
6.9.1.8.3. siniflər üzrə təşkilati qaydanın müəyyənləşdirilməsi
6.9.1.8.4. nəzarət və müşahidə funksiyalarının bölgüsü və qeydiyyatı

6.9.1.9. Monitorinq materialları və nəticələr üzrə konfidensiallıq təmin edilir. Kağız daşıyıcılar qovluqda, elektron fayllar məktəbin müəyyən etdiyi çıxış və icazə qaydasına uyğun saxlanılır. (Əlavə №28)

6.9.2. Nəticələrin təhlili və tədbir paketi

6.9.2.1. TİDM monitorinq nəticələrini toplayır, sistemləşdirir və təhlil edir. Təhlil ümumi göstərici səviyyəsində saxlanılmır, sinif və mövzu kəsimində səbəblər görünən formada təqdim olunur.

6.9.2.2. Təhlil aşağıdakı istiqamətlər üzrə aparılır:
6.9.2.2.1. sinif və paralellər üzrə müqayisə
6.9.2.2.2. fənlər üzrə müqayisə
6.9.2.2.3. əvvəlki nəticələrlə dinamika
6.9.2.2.4. zəif nəticələr üzrə səbəb xətti (davamiyyət, mövzu gecikməsi, tapşırıq tipi, metodiki ehtiyac)

6.9.2.3. Təhlilin nəticələri əsasında tədbir paketi hazırlanır və icraya yönəldilir. Tədbir paketi icra müddəti və sübut tələbi olan tətbiq mexanizmidir.

6.9.2.4. Tədbir paketi ən azı aşağıdakıları əhatə edir:
6.9.2.4.1. şagirdlər üzrə əlavə dəstək (konsultasiya, bərpa mövzuları, fərdi tapşırıq)
6.9.2.4.2. müəllim üçün metodiki dəstək (metodbirləşmə müzakirəsi, açıq dərs, məsləhət)
6.9.2.4.3. hədəfli müşahidə və geribildirim
6.9.2.4.4. valideynlərlə məlumatlandırma və dəstək tədbirləri
6.9.2.4.5. cavabdeh, müddət və gözlənilən nəticə göstəricisi

6.9.2.5. Tədbir paketinin icrası üzrə aralıq yoxlama aparılır, zərurət olduqda tədbirlər yenilənir.(Əlavə №29)

6.9.2.6. Təhlil və tədbir paketi üzrə yekun məlumat məktəb rəhbərliyinə yazılı arayışla təqdim edilir. Arayışda fakt, səbəb və çıxış addımı eyni xətt üzrə göstərilir. (Əlavə №30)

6.9.3. Obyektiv qiymətləndirməyə nəzarət

6.9.3.1. TİDM qiymətləndirmənin obyektiv və ədalətli aparılmasına nəzarət edir, paralellər üzrə vahid meyar tətbiqinin qorunmasını təmin edir.

6.9.3.2. Obyektivliyə nəzarət aşağıdakı tədbirlərlə təmin edilir:
6.9.3.2.1. meyarların əvvəlcədən açıqlanması və eyni qaydada tətbiqi
6.9.3.2.2. qiymətləndirmə materiallarının proqram və məqsədlə uyğunluğunun yoxlanılması
6.9.3.2.3. seçmə qaydada işlərin ikinci baxışla təkrar yoxlanılması
6.9.3.2.4. nəticələrdə kəskin kənarlaşmalar üzrə qısa araşdırmanın aparılması və səbəbin sənədləşdirilməsi

6.9.3.3. Qiymətləndirmə ilə bağlı müraciətlər qeydiyyata alınır, məktəb daxilində baxılır və nəticə barədə tərəflərə yazılı məlumat verilir. Baxış prosesində fakt və meyar əsas götürülür. (Əlavə №31)

6.9.3.4. Obyektivlik tələblərinin pozulması halları müəyyən edildikdə məsələ daxili qaydada rəsmiləşdirilir, düzəliş addımı seçilir və icra müddəti göstərilir.(Əlavə №32)

6.10. Metodiki işin təşkili və müəllimlərin peşəkar inkişafı

   6.10.1. Metodbirləşmələrin koordinasiyası (Əlavə №33, №34)

6.10.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) məktəbdə metodiki işin təşkilini və metodbirləşmələrin fəaliyyətinin koordinasiyasını təmin edir, metodiki fəaliyyətin məktəbin illik iş planı və tədris məqsədləri ilə uzlaşmasını təşkil edir.

6.10.1.2. TİDM metodbirləşmələr üzrə məktəb daxilində vahid yanaşmanı təmin edir və aşağıdakı minimum idarəetmə tələblərinin icrasına nəzarət edir:
6.10.1.2.1. metodbirləşmənin illik fəaliyyət planının hazırlanması, razılaşdırılması və direktorun təsdiqinə təqdim edilməsi (Əlavə №33)
6.10.1.2.2. iclasların planlı keçirilməsi, gündəliyin rəsmiləşdirilməsi, iştirakın qeydiyyatı və protokollaşdırılması (Əlavə №34)
6.10.1.2.3. qəbul edilmiş qərarlar üzrə cavabdeh, müddət, sübut və icra izləmə tarixinin müəyyən edilməsi, icra vəziyyətinin qeydiyyatı (Əlavə №34)
6.10.1.2.4. fənn üzrə vahid tələblərin razılaşdırılması və tətbiqi: mövzu ardıcıllığı, tapşırıq yanaşması, qiymətləndirmə meyarlarının eyni qaydada tətbiqi

6.10.1.3. TİDM metodbirləşmə rəhbərləri ilə dövri işçi görüşlər keçirir, metodiki ehtiyacları, dərs müşahidələri üzrə ümumi nəticələri və tətbiq olunacaq düzəliş addımlarını koordinasiya edir.

6.10.1.4. Metodbirləşmələrin sənədləşməsi məktəb üzrə vahid qaydada aparılır, qovluqlarda sistemləşdirilir və TİDM tərəfindən ümumiləşdirilir (Əlavə №33, №34).

6.10.2. Metodiki tədbirlərin planı və icrası (Əlavə №35)

6.10.2.1. TİDM məktəbdaxili metodiki tədbirləri planlaşdırır, icrasını təşkil edir və tədbirlərin dərsin keyfiyyətində praktik dəyişiklik yaratmasına yönəlmiş nəticəyönümlü icranı təmin edir.

6.10.2.2. Metodiki tədbirlər planı tədris ili üzrə hazırlanır və ən azı aşağıdakıları əhatə edir:
6.10.2.2.1. dərs müşahidəsi və inkişafyönlü geribildirim
6.10.2.2.2. açıq dərslər və fənn üzrə müzakirələr
6.10.2.2.3. qiymətləndirmə meyarlarının tətbiqi üzrə praktik məşğələlər
6.10.2.2.4. mövzu və bacarıq boşluqlarına yönəlmiş metodiki sessiyalar
6.10.2.2.5. resursların hazırlanması, paylaşılması və tətbiqinin izlənməsi

6.10.2.3. Hər metodiki tədbir üzrə tarix, format, cavabdeh, gözlənilən nəticə, ölçülə bilən indikator və sübut forması müəyyən edilir, icra vəziyyəti TİDM tərəfindən izlənir (Əlavə №35).

6.10.2.4. Metodiki tədbirdən sonra qısa nəticə icmalı hazırlanır, zərurət olduqda plan yenilənir və növbəti tədbirlər üçün düzəliş addımları müəyyən edilir (Əlavə №35).

6.10.2.5. Metodiki tədbirlərin planlaşdırılması, icrası, nəticə icmalı və tətbiq izlənməsi (Əlavə №35).

6.10.3. Mentorluq və gənc müəllimlə iş (Əlavə №36)

6.10.3.1. TİDM gənc müəllimlərin adaptasiyasını və peşəkar inkişafını təmin etmək məqsədilə mentorluq mexanizmini təşkil edir. Mentorluq dəstək xarakteri daşıyır və dərs planlaması, sinif idarəetməsi, qiymətləndirmə, geribildirim, məktəb sənədləşməsi üzrə praktik istiqamətləndirməni əhatə edir (Əlavə №36).

6.10.3.2. Mentorluq təşkil edilərkən TİDM aşağıdakıları təmin edir:
6.10.3.2.1. mentorun müəyyən edilməsi və mentor–gənc müəllim funksiyalarının yazılı şəkildə dəqiqləşdirilməsi (Əlavə №36)
6.10.3.2.2. görüşlərin dövriliyi, mövzuların seçimi və gündəliyin razılaşdırılması (Əlavə №36)
6.10.3.2.3. dərs müşahidəsi, geribildirim və razılaşdırılmış növbəti addımların qeydiyyatı (Əlavə №36)
6.10.3.2.4. gənc müəllim üzrə inkişaf məqsədlərinin müəyyən edilməsi və icra izlənməsi (Əlavə №36)

6.10.3.3. Mentorluq görüşləri, razılaşdırılmış addımlar, sübutlar və nəticələr qeydiyyata alınır, icra vəziyyəti TİDM tərəfindən izlənir (Əlavə №36).

6.10.3.4. Mentorluğun planı, görüş qeydi, icra izlənməsi və nəticə qeydləri (Əlavə №36).

   6.10.4. İxtisasartırma ehtiyaclarının idarə olunması (Əlavə №37, №38)

6.10.4.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) müəllimlərin peşəkar inkişaf ehtiyaclarını müəyyən edir, prioritetləşdirir və məktəb üzrə illik peşəkar inkişaf xəritəsində sistemləşdirir. Ehtiyacların müəyyən edilməsi faktlara, müşahidəyə və nəticə göstəricilərinə əsaslanır (Əlavə №37).

6.10.4.2. Ehtiyacların müəyyən edilməsində ən azı aşağıdakı mənbələr əsas götürülür:
6.10.4.2.1. dərs müşahidələri və geribildirim qeydləri (Əlavə №37)
6.10.4.2.2. şagird nailiyyət göstəriciləri və məktəbdaxili qiymətləndirmə nəticələri (Əlavə №37)
6.10.4.2.3. metodbirləşmə müzakirələri və fənn üzrə çətinlik xəritəsi (Əlavə №37)
6.10.4.2.4. müəllimin özünüqiymətləndirməsi və inkişaf ehtiyacı (Əlavə №37)

6.10.4.3. TİDM müəyyən edilmiş ehtiyaclara uyğun məktəbdaxili metodiki dəstəyi, xarici təlim imkanlarını və mövcud peşəkar inkişaf resurslarını əlaqələndirir, ehtiyac–tədbir uyğunluğunu təmin edir (Əlavə №37, №38).

6.10.4.4. Peşəkar inkişaf tədbirlərindən sonra nəticə izlənir. Təlimdən sonra dərsdə tətbiq olunan dəyişikliklər qısa müşahidə və ya resurs baxışı ilə yoxlanılır, nəticə icmalı hazırlanır və zərurət olduqda əlavə dəstək addımı müəyyən edilir (Əlavə №38).

6.10.4.5. Peşəkar inkişaf ehtiyaclarının toplanması, prioritetləşdirilməsi və fəaliyyət xəttinə çevrilməsi (Əlavə №37).

6.10.4.6. Müəllimlərin peşəkar inkişaf fəaliyyətləri üzrə uçot aparılır, sübutlar toplanır və məlumatlar mütəmadi yenilənir (Əlavə №38).

6.10.5. Müəllimlərin sertifikatlaşdırmaya hazırlığının təşkil edilməsi

6.10.5.1. TİDM müəllimlərin sertifikatlaşdırmaya hazırlığını metodiki işin tərkib hissəsi kimi təşkil edir və hazırlığın planlı, vahid yanaşma əsasında aparılmasını təmin edir.

6.10.5.2. Hazırlıq işi metodiki tədbirlər planına daxil edilir və sertifikatlaşdırmanın mərhələlərinə uyğun istiqamətlər üzrə qurulur (test və müsahibə mərhələsi).

6.10.5.3. Sertifikatlaşdırmaya hazırlıq çərçivəsində aşağıdakı minimum tədbirlər təmin edilir:
6.10.5.3.1. fənn üzrə məzmun xəritəsinin və mövzu boşluqlarının müəyyən edilməsi
6.10.5.3.2. tədris metodikası və qiymətləndirmə yanaşması üzrə praktik sessiyalar
6.10.5.3.3. diaqnostik yoxlamaların təşkili və nəticələr üzrə dəstək xəttinin qurulması
6.10.5.3.4. resursların seçilməsi, vahid qaydada paylaşılması və istifadə izlənməsi

6.10.5.4. Hazırlıq prosesində keçirilən məktəbdaxili diaqnostik yoxlamalar nəticə “bal toplamaq” üçün deyil, boşluqları vaxtında görmək və metodiki dəstəyi düzgün yönləndirmək üçün tətbiq edilir.

6.10.5.5. TİDM sertifikatlaşdırma ilə bağlı rəsmi məlumatlandırma və istifadə təlimatlarının müəllimlərə vaxtında çatdırılmasını, şəxsi kabinetdən istifadə üzrə məktəbdaxili yönləndirmənin təşkilini təmin edir.

6.10.5.6. Sertifikatlaşdırmaya hazırlıq çərçivəsində toplanan materiallar, nəticə xülasələri və icra sənədləri üzrə konfidensiallıq təmin edilir və məktəbin sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun saxlanılır.

6.10.5.7. Sertifikatlaşdırmaya hazırlıq üzrə plan, qrafik, resurs siyahısı, diaqnostik nəticə xülasəsi və dəstək xətti sənədləşdirilir. (Əlavə №39, Əlavə №40 və Əlavə №41)

6.10. Metodiki işin təşkili və müəllimlərin peşəkar inkişafı (Əlavə №33–№40)

6.10.1. Metodbirləşmələrin koordinasiyası (Əlavə №33, №34)

6.10.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) metodbirləşmələrin fəaliyyətini əlaqələndirir, məktəb üzrə metodiki işdə vahid yanaşmanın təmin olunmasına nəzarət edir (Əlavə №33).

6.10.1.2. Metodbirləşmələrin illik fəaliyyət planlarının hazırlanmasını təşkil edir, planların məktəbin illik iş planı və tədris hədəfləri ilə uyğunluğunu yoxlayır və direktorun təsdiqinə təqdim edir (Əlavə №33).

6.10.1.3. Metodbirləşmə iclaslarının planlı keçirilməsini, gündəliyin formalaşdırılmasını, protokollaşdırılmasını və qəbul edilən qərarların icrasının izlənməsini təmin edir (Əlavə №34).

6.10.1.4. Metodbirləşmələr üzrə qərarların icra vəziyyətini dövri yoxlayır, gecikmə və risk yaradan hallarda düzəliş addımlarını müəyyən edir və rəhbərliyə təqdim edir (Əlavə №34).

6.10.2. Metodiki tədbirlərin planı və icrası (Əlavə №35, №38)

6.10.2.1. Metodiki tədbirlərin məktəb üzrə illik planını formalaşdırır, tədbirlərin mövzu seçimini tədris nəticələri, dərs müşahidələri və məktəbin metodiki ehtiyacları əsasında müəyyən edir (Əlavə №35).

6.10.2.2. Metodiki tədbirlərin nəticəyönümlü aparılmasına nəzarət edir, tədbirin “çıxış sənədi”nin olmasını (icmal, resurs, müşahidə qeydi və s.) təmin edir (Əlavə №35).

6.10.2.3. Metodiki tədbirlər üzrə tətbiq izlənməsini təşkil edir, tədbirdən sonra dərsdə görünən dəyişikliklərin qısa qeydlə rəsmiləşdirilməsini təmin edir (Əlavə №35).

6.10.2.4. Müəllimlərin peşəkar inkişaf fəaliyyətlərinin uçotunu aparır, iştirakın və nəticənin sənədləşdirilməsini təmin edir (Əlavə №38).

6.10.3. Mentorluq və gənc müəllimlə iş (Əlavə №36)

6.10.3.1. Məktəbə yeni başlayan və ya dəstəyə ehtiyacı olan müəllimlər üçün mentorluq mexanizmini təşkil edir, mentor–gənc müəllim cütlüyünü formalaşdırır (Əlavə №36).

6.10.3.2. Mentorluq prosesinin planlı aparılmasına nəzarət edir, görüşlərin dövriliyini, mövzularını və razılaşdırılmış addımların icrasını izləyir (Əlavə №36).

6.10.3.3. Mentorluq nəticələrini dövri qiymətləndirir, zərurət olduqda istiqamətləri yeniləyir və əlavə dəstək formalarını seçir (Əlavə №36).

6.10.4. İxtisasartırma ehtiyaclarının idarə olunması (Əlavə №37, №38)

6.10.4.1. Müəllimlərin peşəkar inkişaf ehtiyaclarını dərs müşahidəsi, şagird nəticələri, metodbirləşmə müzakirələri və müəllimin müraciəti əsasında müəyyən edir (Əlavə №37).

6.10.4.2. Ehtiyaclara uyğun dəstək formatını seçir və fəaliyyət planını formalaşdırır: məktəbdaxili sessiya, mentor dəstəyi, resurs və praktik tapşırıq, açıq dərs və geribildirim, xarici təlim (Əlavə №37).

6.10.4.3. Peşəkar inkişaf fəaliyyətlərinin nəticəsini izləyir, tətbiqin dərsdə görünməsini təmin edən nəzarət mexanizmi qurur (Əlavə №38).

6.10.5. Sertifikatlaşdırmaya hazırlığın metodiki dəstəyi (Əlavə №39, №40)

6.10.5.1. Sertifikatlaşdırmaya cəlb olunan müəllimlər üçün məktəb daxilində hazırlıq xəttinin planlaşdırılmasını təşkil edir, mövzuların seçimini diaqnostik nəticələrə uyğun aparır (Əlavə №39, №40).

6.10.5.2. Hazırlıq sessiyalarının qrafikini tərtib edir, sessiyaların mövzu, cavabdeh və sübut tələblərini müəyyən edir (Əlavə №39).

6.10.5.3. Diaqnostik yoxlama nəticələrini ümumiləşdirir, çətinlik görünən mövzular üzrə dəstək addımlarını, müddəti və sübutu dəqiqləşdirir (Əlavə №40).

6.10.6. Metodiki iş üzrə illik yekun hesabat və rəhbərliyə təqdimat (Əlavə №42)

6.10.6.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris ilinin sonunda məktəbdə metodiki işin icra vəziyyəti və nəticələri üzrə illik yekun hesabat hazırlayır və məktəb direktoruna təqdim edir (Əlavə №42).

6.10.6.2. İllik yekun hesabat metodiki işin “tədbir sayı” ilə deyil, nəticə və dəyişikliklə qiymətləndirilməsini təmin etməli və ən azı aşağıdakıları əhatə etməlidir:
6.10.6.2.1. metodbirləşmələrin fəaliyyətinin icra vəziyyəti və ümumi nəticələr (Əlavə №33, №34)
6.10.6.2.2. metodiki tədbirlərin icra göstəriciləri və nəticə icmalları (Əlavə №35, №38)
6.10.6.2.3. dərs müşahidələrinin ümumi yekunu və tipik inkişaf ehtiyacları (Əlavə №37)
6.10.6.2.4. mentorluq prosesinin yekunu və gənc müəllimlərin adaptasiya nəticələri (Əlavə №36)
6.10.6.2.5. ixtisasartırma ehtiyaclarının xəritəsi, görülmüş tədbirlər və nəticə izlənməsi (Əlavə №37, №38)
6.10.6.2.6. sertifikatlaşdırmaya hazırlıq üzrə görülmüş tədbirlər və dəstək xəttinin yekunu (Əlavə №39, №40)
6.10.6.2.7. növbəti tədris ili üçün metodiki prioritetlər və təklif olunan tədbir xətti (Əlavə №33, №37)

6.10.6.3. Hesabat faktlara əsaslanır və mümkün olduqda ölçülə bilən göstəricilər (icra faizi, iştirak sayı, müşahidə sayı, dəyişiklik nümunələri) və sübutlar (icmal, protokol, resurs nümunəsi) ilə əsaslandırılır (Əlavə №42).

6.10.6.4. Hesabatın təqdimatı zamanı TİDM məktəb rəhbərliyinə metodiki iş üzrə əsas riskləri, prioritet ehtiyacları və növbəti tədris ili üzrə əsas icra xəttini yazılı şəkildə bildirir (Əlavə №42).

6.10.6.5. İllik yekun hesabatın hazırlanması və təqdimatı (Əlavə №42).

6.11. Layihə idarəçiliyi və tədrisdə yeniliklərin tətbiqi (Əlavə №43–№47)

6.11.1. Tədris yönümlü layihələrin seçimi (Əlavə №43, №46)

6.11.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) məktəbdə tədrisin keyfiyyətinə və şagird nəticələrinə xidmət edən layihələrin seçimini təşkil edir, layihə təşəbbüslərinin məktəbin illik iş planı ilə uzlaşmasını təmin edir və layihələrin planlı idarə olunmasına nəzarət edir.

6.11.1.2. Layihə seçimi ən azı aşağıdakı meyarlar əsasında aparılır:
6.11.1.2.1. məqsəd aydındır və nəticə göstəricisi ölçülə bilir
6.11.1.2.2. məktəbin illik prioritetləri və tədris ehtiyacları ilə uyğundur
6.11.1.2.3. resurs yükü realdır, vaxt, insan, material və rəqəmsal imkanlar nəzərə alınır
6.11.1.2.4. layihə mərhələlərə bölünüb, hər mərhələnin sonunda yoxlana bilən nəticə var
6.11.1.2.5. müəllim iştirakı təmin olunur, iş bölgüsü məktəbdaxili əməkdaşlığa zərər vurmur
6.11.1.2.6. nəticə tədbir kimi qalmır, dərsdə davamlı tətbiq oluna bilir

6.11.1.3. Layihə mümkün olduqda pilot formatında başlanır, məqsəd yeniliyin məktəbin real şəraitində işləkliyini yoxlamaq və riskləri əvvəlcədən görməkdir (Əlavə №46).

6.11.1.4. Layihə üzrə təklif paketi hazırlanır, direktorla razılaşdırılır, icra məsulları, müddətlər, ölçmə qaydası və nəticə göstəriciləri müəyyən edilir (Əlavə №43).

6.11.2. Yol xəritəsi, risklər və icra izləmə (Əlavə №44, №46)

6.11.2.1. TİDM təsdiq edilmiş layihə üzrə yol xəritəsini hazırlayır və icranı mərhələlər üzrə təşkil edir. Yol xəritəsi layihəni gündəlik iş rejiminə uyğunlaşdıran və icranı izləməyə imkan verən əsas idarəetmə sənədidir (Əlavə №44).

6.11.2.2. Yol xəritəsində ən azı aşağıdakılar göstərilir:
6.11.2.2.1. məqsəd, nəticə göstəriciləri və ölçmə qaydası
6.11.2.2.2. mərhələlər, fəaliyyətlər və müddətlər
6.11.2.2.3. cavabdehlər və iştirakçı qruplar
6.11.2.2.4. tələb olunan resurslar və təminat addımları
6.11.2.2.5. aralıq yoxlama tarixləri və hesabat forması (Əlavə №44)

6.11.2.3. Layihə üzrə risklər əvvəlcədən müəyyən edilir, risk reyestri aparılır və hər risk üzrə qabaqlayıcı tədbir, cavabdeh və yoxlama tarixi göstərilir (Əlavə №44).

6.11.2.4. İcra izləmə plan üzrə aparılır. Aralıq yoxlamada gecikmə, resurs çatışmazlığı və ya keyfiyyət riski yarandıqda düzəliş addımı seçilir, müddət yenilənir və növbəti yoxlama tarixi müəyyən edilir (Əlavə №44).

6.11.2.5. Layihə pilot formatındadırsa sınaq ardıcıllığı tətbiq olunur: planla, icra et, müşahidə et, düzəliş et. Məqsəd tələsmədən yoxlamaq, nəticə görmək və yalnız işlək olduqda genişləndirməkdir (Əlavə №46).

6.11.2.6. Yol xəritəsi, risk reyestri və icra izləmə (Əlavə №44). Pilot və sınaq qeydiyyatı (Əlavə №46).

6.11.3. Layihə nəticələrinin tədris prosesinə inteqrasiyası (Əlavə №45, №47)

6.11.3.1. TİDM layihə yekununda əldə olunan nəticələrin tədris prosesinə inteqrasiyasını təşkil edir. Layihə nəticələri hesabatla məhdudlaşmır, dərsdə görünən dəyişikliklərə çevrilir.

6.11.3.2. İntegrasiya ən azı aşağıdakı ardıcıllıqla təşkil olunur:
6.11.3.2.1. yeniliyin dərs planlamasına daxil edilməsi
6.11.3.2.2. qiymətləndirməyə təsir edirsə, meyar tətbiqinin razılaşdırılması
6.11.3.2.3. müəllimlər üçün qısa metodiki təlimat və resurs paketinin hazırlanması
6.11.3.2.4. tətbiqin izlənməsi üçün müşahidə və geribildirim mexanizminin qurulması
6.11.3.2.5. nəticənin ölçülməsi və məktəb üzrə yayılma qərarının əsaslandırılması (Əlavə №47)

6.11.3.3. Layihə üzrə yekun arayış hazırlanır və məktəb direktoruna təqdim edilir. Arayışda nəticə, sübut, risklər və davam addımları bir xəttə salınır (Əlavə №45).

6.11.3.4. İntegrasiya və yekun arayış (Əlavə №45). İntegrasiya üzrə yoxlama siyahısı (Əlavə №47).

6.12. Tədris tənzimləmələrinin yenilənməsi (Əlavə №48–№51)

6.12.1. Tədris sənədləşməsi və daxili qaydaların təkmilləşdirilməsi təklifləri (Əlavə №48)

6.12.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris prosesini tənzimləyən daxili sənədlərin, qaydaların və tətbiq mexanizmlərinin mütəmadi yenilənməsini təşkil edir, məktəb üzrə vahid icra qaydasını təmin edir.

6.12.1.2. Yenilənmə və təkmilləşdirmə təklifləri ən azı aşağıdakı əsaslarla formalaşdırılır:
6.12.1.2.1. məktəbdaxili monitorinq, dərs müşahidələri və təhlillərdən çıxan ehtiyaclar
6.12.1.2.2. qiymətləndirmə nəticələrinin təhlili və təkrarlanan uyğunsuzluqlar
6.12.1.2.3. metodbirləşmələrin, müəllimlərin və məktəb rəhbərliyinin praktik müraciətləri
6.12.1.2.4. sənəd dövriyyəsi, icra nəzarəti və hesabat təqdimatı üzrə boşluqlar
6.12.1.2.5. qüvvədə olan tənzimləmələrdə baş verən dəyişikliklərin məktəbdaxili tətbiq ehtiyacı

6.12.1.3. Təkmilləşdirmə təklifləri ümumi ifadələrlə deyil, dəyişiklik bəndləri üzrə konkret formada hazırlanır və ən azı aşağıdakıları göstərir:
6.12.1.3.1. hansı sənəd və ya daxili qayda yenilənir
6.12.1.3.2. dəyişiklik məqsədi və gözlənilən nəticə
6.12.1.3.3. icra addımları, cavabdeh və müddət
6.12.1.3.4. tətbiqdən sonra yoxlama forması və sübut tələbi
6.12.1.3.5. zərurət olduqda keçid müddəti və mərhələli tətbiq

6.12.1.4. TİDM təklifləri direktorla razılaşdırır və zərurət olduqda müzakirə üçün Pedaqoji Şuraya təqdim olunmasını təşkil edir.

6.12.1.5. Təkmilləşdirmə təkliflərinin hazırlanması, razılaşdırılması və tətbiq izlənməsi (Əlavə №48).

6.12.2. Qiymətləndirmə və tədris intizamına dair məktəbdaxili mexanizmlərin yenilənməsi (Əlavə №49)

6.12.2.1. TİDM məktəbdaxili qiymətləndirmə və tədris intizamı üzrə tətbiq olunan mexanizmlərin işləkliyini mütəmadi təhlil edir, zəif nöqtələri müəyyən edir və yenilənməni təşkil edir.

6.12.2.2. Yenilənmə ən azı aşağıdakı istiqamətlər üzrə aparılır:
6.12.2.2.1. qiymətləndirmə meyarlarının müəllimlər tərəfindən vahid tətbiqi
6.12.2.2.2. yazılı işlərin, layihə və praktik tapşırıqların yoxlanılma ardıcıllığı və vaxt çərçivəsi
6.12.2.2.3. qiymətlərin əsaslandırılması və geribildirim forması
6.12.2.2.4. dərsə davamiyyət, gecikmə və dərs intizamı üzrə gündəlik icra addımları
6.12.2.2.5. təkrarlanan intizam pozuntuları üzrə profilaktik tədbirlər və məsuliyyət bölgüsü
6.12.2.2.6. uyğunsuzluqların daxili araşdırılması və düzəliş tədbirləri

6.12.2.3. TİDM yenilənən mexanizmləri qayda kimi yazmaqla kifayətlənmir, onları real icra addımlarına çevirir və aşağıdakı minimumları müəyyən edir:
6.12.2.3.1. kim nə edir
6.12.2.3.2. nə vaxt edir
6.12.2.3.3. hansı sənəddə və ya qeydiyyatda əks olunur
6.12.2.3.4. nə ilə yoxlanır və sübut forması nədir (Əlavə №49)

6.12.2.4. Qiymətləndirmənin obyektivliyi və şagird–valideyn müraciətlərinin daxili baxışı 6.9.3 bölməsində nəzərdə tutulan mexanizmlə uzlaşdırılır və yenilənmə zamanı həmin mexanizmə zidd tənzimləməyə yol verilmir.

6.12.2.5. Yenilənmə prosesində risklər nəzərə alınır, risklər üzrə qabaqlayıcı addımlar, cavabdehlər və nəzarət tarixləri müəyyən edilir (Əlavə №49).

6.12.2.6. Qiymətləndirmə və tədris intizamı üzrə mexanizmlərin yenilənməsi və tətbiq yoxlaması (Əlavə №49).

6.12.3. Qaydaların müəllimlərə çatdırılması və icra izləmə (Əlavə №50, №51)

6.12.3.1. TİDM yenilənmiş qaydaların müəllimlərə vaxtında, aydın və vahid formada çatdırılmasını təmin edir, qaydaların şərhində ziddiyyətli izaha yol verilməməsi üçün məktəb üzrə ümumi izah xəttini formalaşdırır.

6.12.3.2. Çatdırılma ən azı aşağıdakı kanallarla təşkil olunur:
6.12.3.2.1. metodbirləşmə iclası və qısa izahlı müzakirə
6.12.3.2.2. məktəbdaxili təlimatlandırma sessiyası
6.12.3.2.3. yazılı bildiriş və elektron paylaşım
6.12.3.2.4. zərurət olduqda nümunə, şablon və qısa tətbiq təlimatının təqdim edilməsi (Əlavə №51)

6.12.3.3. TİDM yenilənmiş qaydalara uyğun tətbiq üçün nümunə və şablonları təşkil edir və müəllimlərin istifadəsinə verir (Əlavə №51).

6.12.3.4. TİDM qaydaların icrasını izləyir. İzləmə nəzarət məqsədi daşımır, tətbiqin sabitləşməsinə xidmət edir. Uyğunsuzluq yarandıqda səbəb müəyyən edilir, düzəliş addımı seçilir və icra müddəti göstərilir.

6.12.3.5. Yenilənmiş qaydaların çatdırılması və icra izləmə qeydiyyatı aparılır, aralıq icra vəziyyəti direktorun diqqətinə yazılı şəkildə təqdim edilir (Əlavə №50).

6.12.3.6. Çatdırılma və icra izləmə (Əlavə №50).

6.13. Operativ məlumatlandırma və kommunikasiya sistemi (Əlavə №52–№57)

6.13.1. Müəllimlər üçün operativ məlumatlandırma qaydası (Əlavə №52, №55, №57)

6.13.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) məktəbdə tədris prosesinə dair operativ məlumatlandırmanın vahid qayda ilə aparılmasını təşkil edir, məlumatın vaxtında, düzgün və eyni məzmunla çatdırılmasını təmin edir.

6.13.1.2. Operativ məlumatlandırma ən azı aşağıdakı hallarda tətbiq olunur:
6.13.1.2.1. dərs cədvəlində, əvəzləmələrdə və dərs bölgüsündə dəyişiklik olduqda
6.13.1.2.2. qiymətləndirmə və monitorinq tarixləri, formatı və icra ardıcıllığı dəqiqləşdirildikdə
6.13.1.2.3. tədris sənədləşməsi, icra ardıcıllığı və təlimatlarda yenilənmə olduqda
6.13.1.2.4. tədrisə təsir edən risk və təşkilati zərurət yarandıqda

6.13.1.3. Operativ məlumatlandırma yalnız məktəbin müəyyən etdiyi rəsmi kanallar vasitəsilə aparılır. Rəsmi kanal və ehtiyat kanal məktəb üzrə yazılı qaydada müəyyən edilir. Paralel və ziddiyyətli məlumatlandırmaya yol verilmir (Əlavə №55).

6.13.1.4. Operativ məlumatlandırma mətni məktəb üzrə vahid üslubda hazırlanır. Mətn qısa, bir mənalı və icrayönümlü olur. Mətnin minimum tələbləri və termin standartı məktəb üzrə müəyyən edilir (Əlavə №57).

6.13.1.5. Operativ məlumatlandırma mətnində ən azı aşağıdakılar göstərilir:
6.13.1.5.1. mövzu və səbəb
6.13.1.5.2. tətbiq tarixi və qüvvədəolma müddəti
6.13.1.5.3. icra addımı, kim nə etməlidir
6.13.1.5.4. cavabdeh şəxs və əlaqə
6.13.1.5.5. varsa şablon və ya əlavə sənədə istinad (Əlavə №57)

6.13.1.6. Məlumatlandırma mümkün olduqda qəbulun təsdiqi ilə tamamlanır. Qəbul təsdiqi müəyyən vaxtda verilmədikdə xatırlatma və dəqiqləşdirmə addımı tətbiq olunur (Əlavə №52).

6.13.1.7. Təcili hallarda məlumatlandırma “təcili” statusu ilə qeyd olunur və eyni məzmun ehtiyat kanalla da təkrarlanır. Bu halda TİDM icra ardıcıllığını qısa və bir mənalı ifadələrlə verir (Əlavə №57).

6.13.2. Valideyn və şagird üçün tədris məlumatlandırması (Əlavə №53, №56)

6.13.2.1. TİDM valideyn və şagirdlər üçün tədris məlumatlandırmasının aydın, vaxtında və etik qaydada aparılmasını təşkil edir. Məlumatlandırma məktəbdə qəbul olunmuş ünsiyyət mədəniyyətinə və şəxsi məlumatların qorunması tələblərinə uyğun aparılır.

6.13.2.2. Valideyn və şagird üçün məlumatlandırma ən azı aşağıdakı məzmunla verilir:
6.13.2.2.1. qayda və ya qərarın qısa izahı
6.13.2.2.2. tətbiq tarixi, müddət və təşkilati ardıcıllıq
6.13.2.2.3. zəruri hazırlıq və gözlənilən davranış
6.13.2.2.4. əlaqə kanalı və müraciət qaydası

6.13.2.3. Qiymətləndirmə və monitorinq barədə məlumatlandırmada tarix, format, qayda və hazırlıq tələbi əvvəlcədən bildirilir. Məlumatlandırma sadə dildə verilir və yanlış anlaşılmanı artıran ifadələrdən istifadə olunmur (Əlavə №56).

6.13.2.4. Nəticələr barədə məlumatlandırma yalnız balın bildirilməsi ilə məhdudlaşmır. Zərurət olduqda qısa inkişaf xətti və dəstək addımı da göstərilir (Əlavə №53).

6.13.2.5. Şagirdin fərdi nəticələri və fərdi məlumatları ümumi qruplarda paylaşılmır. Fərdi məlumat yalnız müvafiq valideynə məktəbin daxili qaydasına uyğun təqdim edilir.

6.13.2.6. Qiymətləndirmə nəticələri ilə bağlı müraciət və daxili baxış proseduru 6.9.3 bölməsində nəzərdə tutulan mexanizmlə uzlaşdırılır. Valideynə məlumatlandırmada müraciət yolu qısa şəkildə göstərilir (Əlavə №56).

6.13.3. Məlumatlandırmanın sənədləşməsi və izinin saxlanması (Əlavə №54)

6.13.3.1. TİDM tədris prosesinə dair operativ məlumatlandırmaların sənədləşdirilməsini və izinin saxlanmasını təşkil edir. Məqsəd sonradan anlaşılmazlıq, ziddiyyət və icra boşluğu yaranmasının qarşısını almaqdır.

6.13.3.2. Sənədləşmə ən azı aşağıdakı minimumları əhatə edir:
6.13.3.2.1. məlumatın tarixi və mövzusu
6.13.3.2.2. hədəf qrup, kimlərə göndərilib
6.13.3.2.3. istifadə olunan kanal və ehtiyat kanal
6.13.3.2.4. göndərilən mətnin eyni nüsxəsi və ya ekran çıxarışı
6.13.3.2.5. qəbul təsdiqi və ya çatdırılma sübutu
6.13.3.2.6. varsa əlavə sənəd və saxlanma yeri

6.13.3.3. Məlumatlandırma izləri məktəbin sənəd dövriyyəsi və arxiv qaydasına uyğun saxlanılır. Saxlanma yerinə çıxış hüququ xidmət ehtiyacı olan şəxslərlə məhdudlaşdırılır.

6.13.3.4. Məlumatlandırmanın qeydiyyatı və izinin saxlanması (Əlavə №54).

6.14. Tədrislə bağlı müraciət və şikayətlərin baxılması (Əlavə №58–№66)

6.14.1. Müraciətin qəbulu və faktların toplanması (Əlavə №58–№60, №64–№66)

6.14.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədrislə bağlı müraciət və şikayətlərin məktəb daxilində vahid qayda ilə qəbulunu, qeydiyyatını, baxılmasını və nəticənin sənədləşdirilməsini təşkil edir.

6.14.1.2. Müraciətlər yazılı və ya şifahi formada qəbul edilir. Şifahi müraciət tədris prosesinə təsir edirsə və ya sonradan mübahisə yarada bilirsə, müraciət yazılı qeydə alınır və qeydiyyat nömrəsi verilir (Əlavə №58).

6.14.1.3. Müraciət qəbul edilərkən status müəyyən edilir və qeydiyyatda göstərilir: məlumat istəyi, narazılıq, şikayət, təcili risk (Əlavə №58).

6.14.1.4. Müraciət qəbul edilərkən mövzu xətti müəyyən edilir və qeydiyyatda ayrıca göstərilir:
6.14.1.4.1. qiymətləndirmə və nəticə mübahisəsi
6.14.1.4.2. müəllimin davranışı və peşə etikası ilə bağlı narazılıq
6.14.1.4.3. dərsin keyfiyyəti və tədris prosesinin təşkili ilə bağlı narazılıq

6.14.1.5. Təcili risk statusu olduqda TİDM ilkin təşkilati tədbirləri təmin edir və məsələ barədə dərhal məktəb direktoruna məlumat verir. Təcili risk üzrə görülən addımlar ayrıca qeyd olunur (Əlavə №58).

6.14.1.6. Anonim müraciətlər faktla dəstəklənmirsə araşdırma şəxslərə yönəlmir və profilaktik müşahidə ilə məhdudlaşır. Fakt olduqda baxış xidmət ehtiyacına uyğun aparılır və şəxslərin məlumatı maksimum qorunur.

6.14.1.7. TİDM faktların toplanmasını yalnız xidmət ehtiyacı çərçivəsində təşkil edir. Faktların toplanması zamanı şəxsi məlumatların qorunması təmin olunur.

6.14.1.8. Faktların toplanması minimum aşağıdakı addımlarla aparılır və nəticələr arayışda sistemləşdirilir:
6.14.1.8.1. müraciətin məzmunu dəqiqləşdirilir və tarix, yer, şərait qeyd olunur
6.14.1.8.2. müəllimin izahatı alınır
6.14.1.8.3. zərurət olduqda jurnal, tapşırıq materialları və yoxlama izləri nəzərdən keçirilir
6.14.1.8.4. zərurət olduqda qısa müşahidə aparılır
6.14.1.8.5. faktlar ümumiləşdirilmədən, dəqiq ifadələrlə yazılır (Əlavə №59)

6.14.1.9. Müraciət mövzusu qiymətləndirmə olduqda aşağıdakılar mütləq yoxlanılır:
6.14.1.9.1. tapşırığın proqram və məqsədlə uyğunluğu
6.14.1.9.2. meyarların əvvəlcədən elan edilməsi və tətbiqi
6.14.1.9.3. işin yoxlanılma qaydası və əsaslandırma
6.14.1.9.4. seçmə qaydada ikinci baxışın aparılması zərurəti (Əlavə №64)

6.14.1.10. Müraciət mövzusu müəllimin davranışı olduqda faktların toplanması aşağıdakı çərçivədə aparılır:
6.14.1.10.1. epizodun tarixi və şəraiti aydınlaşdırılır
6.14.1.10.2. ifadələr ümumiləşdirilmir, konkret faktlar yazılır
6.14.1.10.3. ehtiyac olduqda ayrı-ayrı izahatlar alınır və məxfilik qorunur
6.14.1.10.4. nəticə etiketləmə dili ilə deyil, proses dili ilə sənədləşdirilir (Əlavə №65)

6.14.1.11. Müraciət mövzusu dərsin keyfiyyəti olduqda faktların toplanması aşağıdakı minimumlarla aparılır:
6.14.1.11.1. dərsin məqsədi və gözlənilən nəticə aydınlaşdırılır
6.14.1.11.2. dərs müşahidəsi zərurət olduqda planlı formada təşkil edilir
6.14.1.11.3. müşahidə faktiki və ölçülə bilən qeydlərlə aparılır
6.14.1.11.4. nəticə müəllim üçün dəstək xətti ilə bağlanır (Əlavə №66)

6.14.1.12. Müraciətlərə baxış uzadılmır. Məktəb üzrə baxış müddəti, aralıq məlumatlandırma qaydası və uzanma səbəbi qeydiyyatda göstərilir (Əlavə №58).

6.14.1.13. Maraqlar toqquşması yarandıqda baxış prosesini direktor digər məsul şəxsə həvalə edir və bu hal qeydiyyatda ayrıca göstərilir (Əlavə №60).

6.14.2. Müəllimlə peşəkar izah və həll mexanizmi (Əlavə №61, №64–№66)

6.14.2.1. TİDM müəllimlə görüşü peşəkar çərçivədə təşkil edir. Görüş fakt və qayda xətti ilə aparılır. Müəllimin peşə nüfuzuna zərər verən üsluba yol verilmir.

6.14.2.2. Görüşün minimum ardıcıllığı aşağıdakı kimidir: fakt təqdim olunur, izahat dinlənilir, tətbiq olunan qayda izah edilir, düzəliş addımı razılaşdırılır, müddət və nəzarət forması müəyyən edilir (Əlavə №61).

6.14.2.3. Qiymətləndirmə mübahisəsi olduqda düzəliş addımı yalnız meyar əsaslı verilir. Zərurət olduqda seçmə ikinci baxış tətbiq edilir və nəticə sənədləşdirilir (Əlavə №64).

6.14.2.4. Davranışla bağlı müraciətdə müəllimlə həll mexanizmi ünsiyyət mədəniyyətinin bərpasına yönəlir. Lazım olduqda məktəbin kommunikasiya standartı xatırladılır və praktiki düzəliş addımı müəyyən edilir (Əlavə №65).

6.14.2.5. Dərsin keyfiyyəti ilə bağlı müraciətdə həll mexanizmi ittiham üzərindən qurulmur. TİDM müəllimlə birlikdə qısa inkişaf addımlarını müəyyən edir və metodiki dəstək xəttini seçir (Əlavə №66).

6.14.2.6. Müəllimlə görüşün qısa protokol qeydi tərtib olunur və baxış sənədlərinə əlavə edilir (Əlavə №61).

6.14.3. Rəsmi cavablandırma və direktorla razılaşdırma (Əlavə №62)

6.14.3.1. TİDM müraciətin nəticəsi üzrə rəsmi cavab mətnini hazırlayır və məktəb direktorunun razılığı ilə təqdim olunmasını təmin edir (Əlavə №62).

6.14.3.2. Rəsmi cavab faktlara əsaslanır. Cavabda baxışın aparıldığı, tətbiq olunan qaydanın meyarla bağlı hissəsi və görülən tədbirin mahiyyəti aydın göstərilir.

6.14.3.3. Cavabda üçüncü şəxslərə aid şəxsi məlumatlar açıqlanmır. Müraciət edən şəxsin hüquqi və etik çərçivədə məlumatlandırılması təmin olunur.

6.14.3.4. Cavablandırma mətni direktorla razılaşdırıldıqdan sonra qeydiyyata alınır və izinin saxlanması təmin edilir (Əlavə №62).

6.14.4. Təkrar müraciət riskinin aradan qaldırılması tədbirləri (Əlavə №63)

6.14.4.1. TİDM təkrar müraciət riskini yaradan səbəbi müəyyən edir və səbəbi aradan qaldıran tədbiri seçir (Əlavə №63).

6.14.4.2. Tədbirlər mövzu xəttinə uyğun qurulur:
6.14.4.2.1. qiymətləndirmə üzrə vahid meyar tətbiqinin gücləndirilməsi və nümunələrin dəqiqləşdirilməsi
6.14.4.2.2. davranış üzrə kommunikasiya standartının möhkəmləndirilməsi və bərpaedici ünsiyyət addımlarının tətbiqi
6.14.4.2.3. dərsin keyfiyyəti üzrə metodiki dəstək, hədəfli müşahidə və geribildirim mexanizmi

6.14.4.3. Tədbirlər üzrə cavabdeh, müddət və sübut forması müəyyən edilir, aralıq yoxlama aparılır və nəticə qeydiyyata əlavə olunur (Əlavə №63).

6.15. Fənn kabinetləri və tədris resurslarının koordinasiyası

6.15.1. Kabinet müdirləri ilə təminat və istifadə mexanizmi

6.15.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) fənn kabinetləri və tədris resurslarının planlı təminatını, təhlükəsiz istifadəsini və tədris məqsədinə uyğun tətbiqini kabinet müdirləri ilə koordinasiya edir.

6.15.1.2. Fənn kabinetləri üzrə resurslar aşağıdakı kateqoriyalar üzrə nəzərdə tutulur: avadanlıq, didaktik materiallar, elektron resurslar və sərf materialları.

6.15.1.3. Hər fənn kabineti üzrə kabinet müdiri təyin olunur. Kabinet üzrə inventar uçotu, saxlanma rejimi, götürülmə və qaytarılma prosesi kabinet müdiri tərəfindən qeydiyyat əsasında aparılır.

6.15.1.4. Kabinet resurslarının istifadəsi “sərbəst götür-qoy” prinsipi ilə deyil, qeydiyyat, məsuliyyət və izinin saxlanması xətti ilə tənzimlənir. (Əlavə №68)

6.15.1.5. Kabinet resurslarına dair məsuliyyət bölgüsü aşağıdakı kimi müəyyən edilir:
6.15.1.5.1. kabinet müdiri resursların inventarını, saxlanmasını, qeydiyyatını, resursların texniki vəziyyətinin ilkin yoxlanmasını və kabinet üzrə gündəlik nəzarəti təmin edir
6.15.1.5.2. fənn müəllimi resurslardan tədris məqsədinə uyğun istifadə edir, zədələnmə, itki və ya risk yaradan vəziyyəti dərhal kabinet müdirinə və TİDM-ə bildirir
6.15.1.5.3. TİDM resursların tədris proqramına uyğunluğunu, istifadə dinamikasını, resurs bölgüsünün səmərəliliyini, prioritetləşdirməni və ehtiyacların əsaslandırılmasını təşkil edir
6.15.1.5.4. təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini zərurət olduqda təmir, texniki baxış, təhlükəsizlik təminatı və təsərrüfat tədbirlərinin icrasını koordinasiya edir

6.15.1.6. TİDM kabinet müdirləri ilə birlikdə hər kabinet üzrə minimum resurs siyahısını müəyyən edir, siyahının tədris ili ərzində yenilənməsini, dəyişikliklərin əsaslandırılmasını və siyahının təsdiqə təqdim olunmasını təşkil edir. (Əlavə №67)

6.15.1.7. Kabinetdə təhlükəsizlik və qorunma tələbləri təmin edilir. Risk yaradan materiallar və avadanlıqlar şagirdlərin sərbəst çıxışı olmayan rejimdə saxlanılır, saxlanma qaydası kabinet üzrə müəyyənləşdirilmiş yer və rejimlə tənzimlənir.

6.15.1.8. Kabinetin açar rejimi məktəb üzrə vahid qaydada tənzimlənir. Açarın saxlanması, təhvil-təslimi və günsonu kabinetin bağlanması üzrə yoxlama mexanizmi tətbiq olunur və qeydiyyatı aparılır. (Əlavə №72)

6.15.1.9. Resurs çatışmazlığı, yararsızlıq, itki və ya risk yaradan vəziyyət aşkar edildikdə kabinet müdiri TİDM-ə operativ məlumat verir. TİDM faktları dəqiqləşdirir, zərurət olduqda təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini ilə koordinasiya edir və məsələni direktorun qərarına təqdim edir.

6.15.1.10. TİDM kabinetlər üzrə resursların istifadəsini planlı qaydada izləyir, istifadə dinamikasını təhlil edir və ehtiyac olduqda resursların təyinat üzrə bölgüsünə, bərpasına və təminatın mərhələliliyinə dair təklif paketi hazırlayır.

6.15.2. Laborator işlərin təminatına nəzarət

6.15.2.1. TİDM fənn üzrə laborator işlərin tədris proqramına uyğun planlaşdırılmasını, icra üçün resurs təminatını və təhlükəsiz təşkilini nəzarətdə saxlayır.

6.15.2.2. Laborator işlər üzrə təminat aşağıdakı minimumlarla tənzimlənir:
6.15.2.2.1. laborator işin adı və proqram üzrə mövzusu
6.15.2.2.2. tələb olunan avadanlıq və sərf materiallarının siyahısı
6.15.2.2.3. təhlükəsizlik tələbləri və icra ardıcıllığı
6.15.2.2.4. cavabdeh şəxslər və nəzarət mexanizmi
Bu məqsədlə (Əlavə №69).

6.15.2.3. Laborator işlərdən əvvəl avadanlığın işləkliyi yoxlanılır. Nasaz və risk yaradan avadanlıq istifadəyə buraxılmır. Nasazlıq aşkar edildikdə qeydiyyat aparılır və aradan qaldırılması üçün tədbir görülür.

6.15.2.4. Laborator işlər müvafiq fənn kabinetləri üzrə qüvvədə olan texniki təhlükəsizlik qaydalarına uyğun təşkil edilir. Təhlükəsizlik riski yarandıqda laborator iş dayandırılır, operativ qərar verilir və vəziyyət barədə məktəb rəhbərliyi məlumatlandırılır.

6.15.2.5. Laborator işin icrasından sonra resursların vəziyyəti qısa qaydada qeyd olunur, sərf materiallarının qalıqları müəyyən edilir və növbəti icra üçün təminat planı yenilənir. (Əlavə №70)

6.15.3. Tədris təminatı ehtiyaclarının əsaslandırılması

6.15.3.1. TİDM fənn kabinetləri və tədris resursları üzrə ehtiyacların əsaslandırılmasını təşkil edir. Ehtiyacların əsaslandırılması tədris proqramı, laborator və praktik işlər, şagird sayı və istifadə dinamikası ilə əlaqələndirilir.

6.15.3.2. Ehtiyac əsaslandırılması aşağıdakı minimum göstəricilər əsasında hazırlanır:
6.15.3.2.1. fənn və siniflər üzrə tədris yükü və şagird sayı
6.15.3.2.2. proqram üzrə laborator və praktik işlərin sayı
6.15.3.2.3. mövcud resursun vəziyyəti və istifadə tezliyi
6.15.3.2.4. təhlükəsizlik və keyfiyyət riski yaradan çatışmazlıqlar
6.15.3.2.5. tələb olunan resursun adı, miqdarı və tədris məqsədi

6.15.3.3. Ehtiyaclar kabinet müdirlərinin təqdimatı əsasında toplanır, TİDM tərəfindən təhlil edilir və prioritetləşdirilir. Təklif paketində kritik və planlı ehtiyaclar ayrıca göstərilir və mərhələli təminat imkanı qiymətləndirilir.

6.15.3.4. Kritik ehtiyac aşağıdakı hallarda müəyyən edilir:
6.15.3.4.1. təhlükəsizlik riski yaradır
6.15.3.4.2. proqram üzrə laborator və praktik işlərin icrasını dayandırır
6.15.3.4.3. əsas avadanlıq işlək deyil və dərsin təşkilinə birbaşa mane olur
Planlı ehtiyac isə tədrisin keyfiyyətini artırır, lakin dərsin aparılmasını dayandırmır.

6.15.3.5. Ehtiyacların əsaslandırılması direktorun qərarına təqdim olunur. Zərurət olduqda təminat məsələləri təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini ilə razılaşdırılır və məktəbin daxili imkanları nəzərə alınmaqla mərhələli plan seçilir.

6.15.3.6. Tədris təminatı ehtiyaclarının əsaslandırılması və təqdimatı Əlavə №71-ə uyğun forma üzrə həyata keçirilir. (Əlavə №71)

6.16. Tədris mühitində təhlükəsizlik və risklərin idarə edilməsi

6.16.1. Laboratoriya və riskli mühitlərə nəzarət

6.16.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris prosesində istifadə olunan laboratoriya və riskli mühitlərdə təhlükəsizliyin qorunmasını təmin edir, nəzarət mexanizmini məktəb üzrə vahid qaydada qurur.

6.16.1.2. Riskli mühitlərə aşağıdakılar aid edilir:
6.16.1.2.1. kimya, fizika, biologiya laboratoriyaları və fənn kabinetləri
6.16.1.2.2. texnologiya, emalatxana və praktik məşğələ otaqları
6.16.1.2.3. idman zalı və riskli idman avadanlıqlarının istifadə olunduğu sahələr
6.16.1.2.4. İKT laboratoriyası və elektrik şəbəkəsinə bağlı avadanlıqla işlənən məkanlar
6.16.1.2.5. təmir, saxlanma, hərəkət intensivliyi yüksək olan və risk yaradan digər sahələr

6.16.1.3. Riskli mühitlərdə nəzarət aşağıdakı minimumlarla təmin edilir:
6.16.1.3.1. riskli avadanlıq və materialların siyahısı aparılır və mütəmadi yenilənir. (Əlavə №73)
6.16.1.3.2. giriş hüququ, istifadə qaydası və nəzarət məsuliyyəti yazılı müəyyən edilir. (Əlavə №74)
6.16.1.3.3. laborator və praktik işlərdən əvvəl şagirdlərə qısa təhlükəsizlik xatırlatması verilir, qoruyucu vasitələrin istifadəsi təmin olunur. (Əlavə №75)
6.16.1.3.4. riskli əməliyyatlar yalnız müəllimin birbaşa nəzarəti ilə icra edilir. (Əlavə №75)

6.16.1.4. TİDM riskli mühitlər üzrə təhlükəsizlik nəzarətini təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini ilə əlaqələndirir. Texniki təhlükəsizlik, avadanlığın sazlığı, elektrik və yanğın təhlükəsizliyi tələbləri məktəbdə müəyyən edilmiş məsuliyyət bölgüsünə uyğun icra olunur.

6.16.1.5. Risk yaradan şərait və ya nasazlıq müəyyən edildikdə həmin avadanlıq və ya sahə dərhal istifadədən çıxarılır. Zərurət olduqda sahə bağlanır və şagirdlərin girişinə məhdudiyyət qoyulur. (Əlavə №76)

6.16.1.6. Riskli sahənin və ya avadanlığın istifadədən çıxarılması barədə ilkin qərarı TİDM verir və qərar yazılı qeydə alınır. Sahənin yenidən istifadəyə buraxılması texniki baxışdan sonra təsərrüfat işləri üzrə direktor müavininin rəyi əsasında məktəb direktorunun razılığı ilə həyata keçirilir. (Əlavə №77)

6.16.1.7. Riskli mühitlər üzrə planlı baxış aparılır, nəticə qısa aktlaşdırılır, düzəliş tədbirləri müəyyən edilir və icra izlənir. (Əlavə №78)

6.16.2. Risk və nasazlıq bildirişi mexanizmi

6.16.2.1. TİDM tədris mühitində risk və nasazlıqların vaxtında bildirilməsi üçün məktəb üzrə vahid mexanizm yaradır və işçi heyətinə rəsmi qaydada çatdırılmasını təmin edir.

6.16.2.2. Risk və nasazlıq barədə bildiriş aşağıdakı hallarda mütləq verilir:
6.16.2.2.1. elektrik, şəbəkə, uzadıcı, rozetka, UPS və digər qurğularda təhlükəli hal yarandıqda
6.16.2.2.2. laborator avadanlıq, reaktiv, şüşə qablar və qoruyucu vasitələrdə risk aşkar edildikdə
6.16.2.2.3. idman avadanlığında qırılma, sürüşmə və zədə riski yarandıqda
6.16.2.2.4. sinif otağı, dəhliz və digər sahələrdə təhlükə yaradan infrastruktur problemi olduqda

6.16.2.3. Bildirişin minimum ardıcıllığı aşağıdakı kimidir:
6.16.2.3.1. riskli fəaliyyət dayandırılır, şagird təhlükəsiz sahəyə yönləndirilir
6.16.2.3.2. riskli avadanlıq ayrılır və “istifadə qadağandır” qeydi vurulur
6.16.2.3.3. kabinet müdiri və ya müəllim dərhal TİDM-ə məlumat verir
6.16.2.3.4. texniki risklər üzrə təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini məlumatlandırılır
6.16.2.3.5. zəruri hallarda məktəb direktoru məlumatlandırılır və operativ qərar verilir

6.16.2.4. Risk və nasazlıq bildirişi yazılı qeydə alınır. Bildirişdə fakt, yer, tarix, ilkin tədbir və tələb olunan düzəliş addımı göstərilir. (Əlavə №79)

6.16.2.5. Bildirişlər “təcili” və “planlı” statusla səviyyələndirilir və risk reyestrində ayrıca izlənir. (Əlavə №80)

6.16.2.6. Bildiriş üzrə icra nəticəsi “bağlanış qeydi” ilə tamamlanır. Həll olunmayan risklər üzrə müvəqqəti məhdudiyyət və alternativ təşkil mexanizmi seçilir, müddət göstərilir. (Əlavə №80)

6.16.3. Alternativ dərs təşkilinə yönləndirmə

6.16.3.1. Riskli mühitin istifadəsi məhdudlaşdırıldıqda TİDM tədris prosesinin dayanmasının qarşısını almaq üçün alternativ dərs təşkilini təmin edir.

6.16.3.2. Alternativ dərs təşkilinə yönləndirmə aşağıdakı variantlarla aparılır:
6.16.3.2.1. dərsin təhlükəsiz otaqda nəzəri hissə ilə keçirilməsi
6.16.3.2.2. praktik hissənin təxirə salınması və plan üzrə yenidən tarixləndirilməsi
6.16.3.2.3. paralel kabinetdən və ya resurs otağından istifadə
6.16.3.2.4. demonstrasiya formatı ilə keçid və şagirdin riskli əməliyyat etməməsi
6.16.3.2.5. rəqəmsal simulyasiya və ya video materialla mövzunun təhlükəsiz təqdimatı

6.16.3.3. Alternativ təşkil zamanı proqram tələbi və qiymətləndirmə yükü nəzərə alınır. Praktik iş proqram üzrə məcburidirsə risk aradan qalxdıqdan sonra mütləq təşkil edilir.

6.16.3.4. Alternativ dərs təşkilinə yönləndirmə qərarı qısa şəkildə sənədləşdirilir. (Əlavə №81)

6.16.3.5. Alternativ təşkil barədə məlumat müəllimlərə operativ çatdırılır, icra izlənir və qeydiyyat aparılır. Bu proses 6.13 bölməsində nəzərdə tutulan məlumatlandırma qaydası ilə uzlaşdırılır. (Əlavə №82)

6.17. Elektron sənədləşmə və rəqəmsal intizam

6.17.1. Elektron jurnal və rəqəmsal sənəd intizamının təmin edilməsi

6.17.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) məktəbdə elektron jurnalın və tədris yönümlü rəqəmsal sənədlərin vaxtında, düzgün və vahid qaydada aparılmasını təşkil edir, rəqəmsal intizam tələblərinin icrasına nəzarət edir.

6.17.1.2. Elektron jurnal və rəqəmsal sənədləşmə üzrə daxili qaydalar məktəb direktorunun təsdiqi ilə tətbiq olunur, müəllimlərə rəsmi qaydada çatdırılır və tanışlıq izi saxlanılır. (Əlavə №78)

6.17.1.3. Elektron jurnal üzrə minimum intizam tələbləri aşağıdakılardır:
6.17.1.3.1. dərs mövzusu, ev tapşırığı, davamiyyət və qiymətləndirmə qeydlərinin müəyyən edilmiş müddətdə daxil edilməsi
6.17.1.3.2. qeydlərin təqvim-tematik plan və faktiki dərs gedişi ilə uyğun aparılması
6.17.1.3.3. qiymətləndirmə qeydlərinin meyar tətbiqi və nəticə məntiqinə uyğun yazılması
6.17.1.3.4. gecikmə və sistemli pozuntu hallarında yazılı xəbərdarlıq və düzəliş müddətinin verilməsi (Əlavə №79)

6.17.1.4. Elektron jurnal üzrə məsuliyyət bölgüsü aşağıdakı kimi müəyyən edilir:
6.17.1.4.1. müəllim fənn üzrə qeydlərin düzgün və vaxtında daxil edilməsinə cavabdehdir
6.17.1.4.2. sinif rəhbəri sinif üzrə davamiyyət və sinif məlumatlandırmasının qayda daxilində aparılmasını izləyir
6.17.1.4.3. TİDM monitorinqi, tipik pozuntuların təhlili və düzəliş tədbirlərini təşkil edir
6.17.1.4.4. direktor zəruri hallarda inzibati qərarları qəbul edir

6.17.1.5. Elektron jurnal üzrə monitorinq aylıq əsasda aparılır, nəticələr üzrə qısa arayış hazırlanır və icrası izlənən düzəliş addımları müəyyən edilir. (Əlavə №80)

6.17.1.6. Sistem dayanması və ya internet məhdudiyyəti səbəbindən məlumatın dərhal daxil edilməsi mümkün olmadıqda müəllim müvəqqəti qeydi aparır və sistem bərpa olunduqdan sonra məktəbin müəyyən etdiyi müddətdə məlumatı elektron jurnala daxil edir. (Əlavə №86)

6.17.1.7. Şagird və müəllimlərə aid məlumatların toplanması, işlənməsi, saxlanması və paylaşılması zamanı fərdi məlumatların qorunması tələbləri təmin edilir, giriş səlahiyyətləri yalnız xidmət ehtiyacı prinsipi ilə verilir.

6.17.2. Fayl strukturu, versiya nəzarəti, saxlanma qaydası

6.17.2.1. TİDM məktəbin tədris sənədləri üzrə vahid fayl strukturunu, adlandırma standartını və versiya qaydasını müəyyən edir, müəllimlərə rəsmi qaydada çatdırır və tətbiqini izləyir. (Əlavə №81)

6.17.2.2. Faylların saxlanması sənədlərin tez tapılmasını təmin etməli, “şəxsi kompüterdə qalan sənəd” riskini azaltmalı və mümkün olduqda məktəbin rəsmi saxlanma mühitinə əsaslanmalıdır.

6.17.2.3. Versiya nəzarəti aşağıdakı minimumlarla təmin edilir:
6.17.2.3.1. sənədin adı, tarix və versiya göstəricisi fayl adında qeyd olunur
6.17.2.3.2. “son”, “son2”, “final”, “final2” kimi qeyri-standart adlandırmaya yol verilmir
6.17.2.3.3. bir “əsas versiya” saxlanılır, əvvəlki versiyalar arxiv qovluğunda saxlanılır
6.17.2.3.4. sənəd dəyişdirildikdə qısa dəyişiklik qeydi aparılır.(Əlavə №82)

6.17.2.4. Tədris sənədlərinin saxlanma müddəti və arxivləşmə qaydası məktəbin daxili qaydası ilə müəyyən edilir, tədris ili sonunda arxiv qovluğu formalaşdırılır və bağlanış aparılır.(Əlavə №83)

6.17.2.5. Rəsmiləşdirmə tələb edən hallarda elektron sənəd və elektron imza ilə bağlı qüvvədə olan tələblər nəzərə alınır.

6.17.3. Məlumat təhlükəsizliyi və ehtiyat nüsxə prinsipi

6.17.3.1. TİDM tədris sənədləri və elektron jurnal üzrə məlumat təhlükəsizliyinin qorunmasına, giriş səlahiyyətlərinin düzgün verilməsinə və ehtiyat nüsxə prinsiplərinin tətbiqinə nəzarət edir.

6.17.3.2. Məlumat təhlükəsizliyinin minimum tələbləri aşağıdakılardır:
6.17.3.2.1. giriş hüququ yalnız xidmət ehtiyacı əsasında verilir
6.17.3.2.2. şifrə və giriş məlumatları paylaşılmır, şifrə mütəmadi yenilənir
6.17.3.2.3. şagird və müəllimə aid məlumatlar məhdud girişli mühitdə saxlanılır, açıq qovluqlarda paylaşılmır
6.17.3.2.4. fərdi məlumatların qorunması tələbləri pozulmadan məlumatlandırma aparılır

6.17.3.3. Ehtiyat nüsxə prinsipi aşağıdakı minimumlarla təmin edilir:
6.17.3.3.1. ehtiyat nüsxənin dövriliyi, məsul şəxsi və saxlanma yeri müəyyən edilir
6.17.3.3.2. kritik sənədlər üzrə bərpa sınağı aparılır və nəticə qeydə alınır.(Əlavə №84 və Əlavə №88)

6.17.3.4. Məlumat sızması, şifrə itkisi və ya icazəsiz giriş şübhəsi olduqda direktor dərhal məlumatlandırılır, giriş məhdudlaşdırılır və hadisə qısa aktla sənədləşdirilir. (Əlavə №85)

6.18. Operativ vəziyyət və tədris pozuntuları üçün fəaliyyət planı

6.18.1. Kütləvi xəstəlik, müəllim çatışmazlığı, resurs problemi hallarında operativ tədbirlər

6.18.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris prosesinə təsir edən operativ pozuntu halları üzrə məktəb daxilində vahid reaksiya mexanizminin tətbiqini təşkil edir. (Əlavə №89)

6.18.1.2. Operativ hal aşkar edildikdə TİDM ilkin məlumatı eyni gün toplayır və faktları aşağıdakı minimum çərçivədə dəqiqləşdirir:
6.18.1.2.1. pozuntunun növü və səbəbi (xəstəlik, kadr, resurs, digər)
6.18.1.2.2. təsir dairəsi (sinif, paralel, fənn, növbə, gün)
6.18.1.2.3. tədrisə təsir müddəti üzrə ilkin proqnoz
6.18.1.2.4. məktəbdaxili real imkanlar (əvəzetmə, birləşdirmə, kabinet dəyişikliyi, tapşırıq rejimi)
6.18.1.2.5. risk və təhlükəsizlik şərti (məhdudiyyət varmı, dərsin keçirilməsi mümkündürmü)

6.18.1.3. TİDM operativ hal üzrə seçim ediləcək tədbir variantlarını formalaşdırır, qərar layihəsini hazırlayır, direktorla razılaşdırır və icra mexanizmini işə salır. Qərar layihəsində ən azı aşağıdakılar göstərilir: status (təcili və ya planlı), tədbir paketi, cavabdehlər, müddət, məlumatlandırma forması, sübut tələbi. (Əlavə №89)

6.18.1.4. Kütləvi xəstəlik hallarında TİDM aşağıdakı operativ tədbirləri təşkil edir:
6.18.1.4.1. davamiyyət göstəricisini siniflər üzrə operativ çıxarır və riskli sinifləri ayırır
6.18.1.4.2. sinif rəhbərləri ilə birgə valideyn məlumatlandırmasını vahid mətndə təşkil edir (Əlavə №92)
6.18.1.4.3. dərsin təşkilinə dair müvəqqəti qaydaları məktəb rəhbərliyinin tapşırığına uyğun icraya yönəldir, icra addımlarını müəllimlər üçün aydınlaşdırır (Əlavə №92)
6.18.1.4.4. tədrisin fasiləsizliyi üçün alternativ təşkilat variantını seçir və tətbiqini təmin edir (Əlavə №90, Əlavə №91)

6.18.1.5. Müəllim çatışmazlığı hallarında TİDM aşağıdakı tədbirləri görür:
6.18.1.5.1. həmin gün və yaxın günlər üçün “kritik dərslər” siyahısını müəyyən edir (buraxılması tədris xəttinə daha çox zərər vuran dərslər)
6.18.1.5.2. əvəzetmə imkanlarını yoxlayır və uyğun variantı seçir (eyni fənn üzrə əvəzetmə, yaxın ixtisas üzrə mövzu bərpası, müvəqqəti tapşırıq paketi)
6.18.1.5.3. əvəzləmə və ya tapşırıq rejimi qərarını sinif və fənn kəsimində rəsmiləşdirir, müddət və cavabdehləri göstərir (Əlavə №90, Əlavə №91)

6.18.1.6. Resurs problemi hallarında TİDM aşağıdakı tədbirləri görür:
6.18.1.6.1. problemin tədrisə təsirini dərhal qiymətləndirir və status müəyyən edir (təcili və ya planlı) (Əlavə №89)
6.18.1.6.2. kabinet dəyişikliyi, avadanlığın müvəqqəti əvəzlənməsi və ya dərsin formatının dəyişdirilməsi üzrə təklif verir (Əlavə №90)
6.18.1.6.3. bərpa müddətini dəqiqləşdirir və buna uyğun müvəqqəti planı tətbiq edir, icranı izləyir (Əlavə №91)

6.18.2. Alternativ cədvəl və müvəqqəti təşkilat mexanizmi

6.18.2.1. Operativ hal tədris cədvəlinə təsir etdikdə TİDM alternativ cədvəl hazırlayır, direktorun razılığı ilə tətbiqini təmin edir və qərarı rəsmiləşdirir. (Əlavə №90)

6.18.2.2. Alternativ cədvəl hazırlanarkən aşağıdakı prinsiplər qorunur:
6.18.2.2.1. şagirdlərin təhlükəsizliyi və məktəbin iş rejimi tələbləri
6.18.2.2.2. fənn üzrə illik yükün əsas xəttinin saxlanması
6.18.2.2.3. mövzu ardıcıllığının və qiymətləndirmə tədbirlərinin əsassız pozulmaması
6.18.2.2.4. müəllim və sinif üçün real icra imkanının nəzərə alınması

6.18.2.3. Müvəqqəti təşkilat mexanizmi aşağıdakı variantları əhatə edir:
6.18.2.3.1. əvəzetmə, saatların yerdəyişməsi və kompensasiya saatlarının planlaşdırılması
6.18.2.3.2. sinif və kabinet üzrə müvəqqəti dəyişiklik
6.18.2.3.3. praktik hissənin təhlükəsiz şəraitdə sonradan icrası üçün tarixləndirmə
6.18.2.3.4. tapşırıq rejimi və geribildirim vaxtının müəyyən edilməsi
6.18.2.3.5. zərurət olduqda məktəbin mövcud imkanları çərçivəsində məsafədən və ya qarışıq format üçün müvəqqəti hazırlıq

6.18.2.4. Alternativ cədvəl və müvəqqəti təşkilat tədbirləri cavabdehlər, icra müddəti, sübut tələbi göstərilməklə rəsmiləşdirilir və icra izləmə reyestrinə daxil edilir. (Əlavə №91)

6.18.3. Məlumatlandırma və sənədləşmə qaydası

6.18.3.1. Operativ hal üzrə qərarlar müəllimlərə məktəbin rəsmi kanalı ilə çatdırılır, qəbulun təsdiqi və məlumatlandırmanın izi saxlanılır. (Əlavə №92)

6.18.3.2. Valideyn və şagirdlərə məlumatlandırma yalnız zəruri həcmdə verilir və aşağıdakı minimumları aydın göstərir:
6.18.3.2.1. səbəb və tətbiq edilən müvəqqəti qayda
6.18.3.2.2. hansı sinif və tarixlərə aid olduğu
6.18.3.2.3. cədvəl dəyişikliyi və ya tapşırıq mexanizmi
6.18.3.2.4. əlaqələndirici şəxs və geri dönüş qaydası (Əlavə №92)

6.18.3.3. Operativ hal üzrə sənədləşmə aşağıdakı minimumlarla təmin edilir:
6.18.3.3.1. ilkin bildiriş, status və faktların qısa təsviri (Əlavə №89)
6.18.3.3.2. alternativ cədvəl və ya əvəzetmə qərarı (Əlavə №90)
6.18.3.3.3. icra tədbirləri, izləmə və aralıq yoxlama qeydi (Əlavə №91)
6.18.3.3.4. məlumatlandırma jurnalı, qəbul təsdiqi və bağlanış qeydi (Əlavə №92)

6.19. İşin göstəricilərlə ölçülməsi

6.19.1. Tədris təşkilinə dair göstəricilər

6.19.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədrisin təşkili ilə bağlı göstəricilərin məktəb üzrə vahid qaydada toplanmasını, yoxlanmasını və ümumiləşdirilməsini təmin edir. (Əlavə №93)

6.19.1.2. Tədris təşkilinə dair göstəricilər ən azı aşağıdakılar üzrə aparılır:
6.19.1.2.1. dərs cədvəlinə edilmiş dəyişikliklərin sayı və səbəb bölgüsü
6.19.1.2.2. əvəzləmə saatlarının həcmi və səbəb bölgüsü
6.19.1.2.3. dərs itkisi halları və kompensasiya vəziyyəti
6.19.1.2.4. buraxılış və digər kritik siniflər üzrə dərs təminatı riski

6.19.1.3. Hər göstərici üzrə aşağıdakılar məktəb üzrə əvvəlcədən müəyyən edilir və eyni qaydada tətbiq olunur: mənbə sənəd, hesablanma qaydası, təqdimetmə dövrü, hədəf səviyyə və məsul şəxs. (Əlavə №93)

6.19.1.4. Əvəzləmə halları “səbəb, qərar, icra, sübut” ardıcıllığı ilə rəsmiləşdirilir və ay üzrə yekunlaşdırılır. (Əlavə №94)

6.19.1.5. Dərs itkisi baş verdikdə kompensasiya tarixi və kompensasiya forması dərhal müəyyən edilir, müəllim və sinif üzrə icra izlənir, bağlanış qeydi aparılır. (Əlavə №95)

6.19.2. Keyfiyyət göstəriciləri

6.19.2.1. Tədrisin keyfiyyətinə dair göstəricilər yalnız ümumi nəticə ilə məhdudlaşmır. Sinif, paralel və mövzu kəsimində irəliləyiş və geriləmə sahələri ayrıca görünən formada təqdim edilir. (Əlavə №96)

6.19.2.2. Keyfiyyət göstəricilərinə ən azı aşağıdakılar daxildir:
6.19.2.2.1. izləmə nəticələrinin giriş, aralıq və yekun dinamikası
6.19.2.2.2. aşağı nəticə görünən mövzular və səbəb xətti
6.19.2.2.3. müəllimə verilən metodiki əks əlaqənin icra vəziyyəti
6.19.2.2.4. risk qrupları üzrə dəstək tədbirlərinin nəticəsi

6.19.2.3. Metodiki əks əlaqə yalnız “deyildi” səviyyəsində saxlanmır. Əks əlaqə üzrə icra addımı, müddət, sübut və yoxlama tarixi müəyyən edilir və izlənir. (Əlavə №97)

6.19.2.4. Keyfiyyət göstəriciləri yarımillik yekunda ümumiləşdirilir və ən azı 3, ən çox 5 prioritet düzəliş tədbiri ilə bağlanır. Hər tədbir üzrə cavabdeh, müddət və sübut göstərilir. (Əlavə №99)

6.19.3. Sənədləşmə göstəriciləri

6.19.3.1. Tədris sənədləşməsi üzrə göstəricilər elektron jurnalda və tədris sənədlərində intizamın yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Bu göstəricilər “siyahı” məqsədi daşımır. Məqsəd səhvləri azaltmaq və icra sabitliyi yaratmaqdır.

6.19.3.2. Sənədləşmə göstəricilərinə ən azı aşağıdakılar daxildir:
6.19.3.2.1. elektron jurnalda gecikmə halları
6.19.3.2.2. mövzu və tapşırıq qeydlərinin planla uyğunsuzluğu
6.19.3.2.3. qiymətləndirmə qeydlərində meyar tətbiqində uyğunsuzluq şübhəsi
6.19.3.2.4. düzəliş üçün verilən müddətin icra faizi

6.19.3.3. Hər uyğunsuzluq üzrə səbəb qısa şəkildə müəyyən edilir, düzəliş addımı yazılır, yoxlama tarixi qoyulur və təkrarın qarşısı üçün qayda dəqiqləşdirilir. (Əlavə №98)

6.19.4. Yarımillik qiymətləndirmə mexanizmi

6.19.4.1. Hər yarımilin sonunda tədris təşkilatı, keyfiyyət və sənədləşmə göstəriciləri üzrə ümumiləşdirilmiş hesabat hazırlanır və məktəb direktoruna təqdim olunur. (Əlavə №99)

6.19.4.2. Yarımillik qiymətləndirmə aşağıdakı ardıcıllıqla aparılır:
6.19.4.2.1. göstəricilərin çıxarılması və mənbələr üzrə yoxlanması
6.19.4.2.2. əvvəlki yarımillə müqayisə və dinamikanın göstərilməsi
6.19.4.2.3. risk sahələrinin qısa səbəb xəttinin müəyyən edilməsi
6.19.4.2.4. prioritet düzəliş tədbirlərinin seçilməsi
6.19.4.2.5. cavabdeh, müddət və sübutun göstərilməsi

6.19.4.3. Yarımillik nəticələr direktor yanında müzakirə olunur, qəbul edilən qərarlar iclas qeydi ilə rəsmiləşdirilir və icra izləməyə alınır. (Əlavə №100)

6.19.4.4. Göstəricilər müəllimin fərdi qiymətləndirilməsi üçün istifadə edilmir. Göstəricilər məktəbdə tədris təşkilatını və proses intizamını yaxşılaşdırmaq üçün idarəetmə alətidir.

6.20. Hesabatlılıq və analitik fəaliyyət

6.20.1. Aylıq operativ arayış

6.20.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) hər ay üzrə tədrisin gedişinə dair aylıq operativ arayış hazırlayır və məktəb direktoruna təqdim edir. (Əlavə №101)

6.20.1.2. Operativ arayış növbəti ayın ilk 5 iş günü ərzində hazırlanır və təqdim olunur. Arayışın gecikməsi tədrisə təsir edən risklərin gec görünməsinə yol verməməlidir.

6.20.1.3. Operativ arayışın məqsədi ay ərzində tədrisdə yaranan pozuntu və riskləri vaxtında görmək, düzəliş tədbirlərini seçmək və həmin tədbirlərin icrasını izləməkdir.

6.20.1.4. Operativ arayış minimum aşağıdakı hissələri əhatə edir:
6.20.1.4.1. tədrisin təşkili üzrə qısa göstəricilər, cədvəl dəyişiklikləri, əvəzləmə, dərs itkisi, kompensasiya vəziyyəti (Əlavə №93, Əlavə №94, Əlavə №95-ə istinadla)
6.20.1.4.2. qiymətləndirmə və izləmə nəticələri üzrə 2–3 əsas müşahidə, dinamika və riskli mövzular
6.20.1.4.3. metodiki iş üzrə görülən işlər və dərsdə görünən 2 nəticə nümunəsi
6.20.1.4.4. sənədləşmə intizamı üzrə təkrarlanan uyğunsuzluqlar, düzəliş addımı, icra müddəti
6.20.1.4.5. növbəti ay üçün 3 prioritet tədbir, cavabdeh, müddət və sübut

6.20.1.5. Arayışda istifadə edilən məlumatların mənbələri ayrıca göstərilir, mümkün olduqda eyni gün yoxlanılır. Uyğunsuzluq aşkar edilərsə arayışda düzəliş qeydi aparılır. (Əlavə №101)

6.20.1.6. Direktorun operativ arayış əsasında verdiyi tapşırıqlar tapşırıq reyestrində rəsmiləşdirilir və növbəti ayın arayışında “icra vəziyyəti” bəndi ilə bağlanır. (Əlavə №102)

6.20.1.7. Operativ arayışda fərdi məlumatlar yalnız zəruri hallarda istifadə edilir. Direktor yanında müzakirədə ümumiləşdirilmiş təqdimat üstün tutulur. Fərdi məlumatlar yalnız xidmət ehtiyacı olan şəxslərlə paylaşılır.

6.20.2. Yarımillik analitik arayış

6.20.2.1. TİDM hər yarımilin sonunda yarımillik analitik arayış hazırlayır və məktəb direktoruna təqdim edir. (Əlavə №103)

6.20.2.2. Yarımillik analitik arayış yarımilin yekunundan sonra 10 iş günü ərzində hazırlanır.

6.20.2.3. Analitik arayış minimum aşağıdakı istiqamətlər üzrə hazırlanır:
6.20.2.3.1. tədrisin təşkili göstəriciləri, təkrarlanan səbəblər və risk sahələri
6.20.2.3.2. qiymətləndirmə və izləmə nəticələrinin dinamikası, sinif, paralel və fənn kəsimində fərqlər
6.20.2.3.3. metodiki dəstək tədbirləri, icra vəziyyəti və dərsdə görünən dəyişiklik xətti
6.20.2.3.4. buraxılış sinifləri və prioritet fənlər üzrə xüsusi müşahidələr, ehtiyac xəritəsi
6.20.2.3.5. sənədləşmə intizamı üzrə təkrarlanan uyğunsuzluqların səbəb xətti və sabitləşdirmə addımları

6.20.2.4. Arayışın nəticə hissəsi yığcam yazılır. Hər nəticə fakt, səbəb, təklif edilən tədbir ardıcıllığında təqdim olunur. “Ümumi ifadə” ilə kifayətlənməyə yol verilmir.

6.20.2.5. Yarımillik arayış əsasında tədbirlər paketi hazırlanır. Hər tədbir üzrə cavabdeh, müddət, sübut və aralıq yoxlama tarixi göstərilir və icraya yönəldilir. (Əlavə №104)

6.20.3. İllik yekun hesabat və prioritet paketi

6.20.3.1. TİDM tədris ilinin sonunda illik yekun hesabat hazırlayır və məktəb direktoruna təqdim edir. (Əlavə №105)

6.20.3.2. İllik yekun hesabat minimum aşağıdakıları əhatə edir:
6.20.3.2.1. tədrisin təşkili göstəriciləri üzrə illik icmal, risklərin səbəb xətti
6.20.3.2.2. qiymətləndirmə və izləmə nəticələrinin illik dinamikası, mövzu boşluqları və inkişaf xətti
6.20.3.2.3. metodiki işin nəticələri, müəllim inkişafı üzrə icmal, təsir nümunələri
6.20.3.2.4. sənədləşmə intizamı üzrə vəziyyət, təkrar uyğunsuzluqlar və sabitləşdirmə tədbirləri
6.20.3.2.5. risklər, səbəblər və tədrisə təsirin ölçülə bilən izahı
6.20.3.2.6. növbəti tədris ili üçün prioritet istiqamətlər və ehtiyac xəritəsi

6.20.3.3. Növbəti tədris ili üçün prioritet paketi 6–10 əsas tapşırıqdan ibarət hazırlanır. Hər tapşırıq üzrə gözlənilən nəticə, icra müddəti, cavabdeh, sübut və yoxlama tarixi göstərilir. (Əlavə №106)

6.20.3.4. İllik yekun hesabat və prioritet paketi məktəb rəhbərliyi ilə müzakirə olunur. Razılaşdırılmış qərarlar iclas qeydi ilə rəsmiləşdirilir. (Əlavə №107)

6.20.3.5. Hesabatlarda istifadə edilən məlumatlar məktəbin daxili sənədləşmə və arxiv qaydasına uyğun saxlanılır. Məlumatlardan yalnız xidmət ehtiyacı olduqda istifadə edilir.

6.21. Qarşılıqlı əlaqə və icra intizamının təmin edilməsi

6.21.1. Məktəbdaxili qarşılıqlı əlaqənin təşkili

6.21.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris prosesinin fasiləsizliyini təmin etmək məqsədi ilə məktəbdaxili qarşılıqlı əlaqəni təşkil edir, tədris məsələləri üzrə əlaqələndirməni aparır və icra intizamının vahid xəttini formalaşdırır.

6.21.1.2. Tədris məsələləri üzrə qarşılıqlı əlaqə aşağıdakı şəxslər və struktur vahidləri ilə təmin edilir:
6.21.1.2.1. metodbirləşmə rəhbərləri və fənn müəllimləri
6.21.1.2.2. sinif rəhbərləri
6.21.1.2.3. psixoloq və sosial pedaqoq (mövcud olduqda)
6.21.1.2.4. təsərrüfat işləri üzrə direktor müavini və fənn kabinetlərinin müdirləri
6.21.1.2.5. məktəb rəhbərliyi və inzibati heyət

6.21.1.3. Qarşılıqlı əlaqə “məlumat verdim” səviyyəsində saxlanılmır. Tədrisə təsir edən hər tapşırıq üzrə aşağıdakılar əvvəlcədən dəqiqləşdirilir və icra qeydiyyatında göstərilir: cavabdeh şəxs, icra müddəti, gözlənilən nəticə və sübut forması.

6.21.1.4. Tədris üzrə koordinasiya zamanı paralel tapşırıqverməyə yol verilmir. Eyni məsələ ilə bağlı müxtəlif şəxslərə ziddiyyətli göstəriş verildikdə TİDM vahid icra xəttini dəqiqləşdirir və məktəb üzrə bir məzmunu təsdiqləyir.

6.21.2. Məlumat mübadiləsi və sənəd dövriyyəsinin təşkili

6.21.2.1. Tədrisə dair məlumatların toplanması, dəqiqləşdirilməsi və rəhbərliyə təqdim edilməsi məktəb üzrə vahid qaydada təşkil olunur. Məqsəd qərarların natamam məlumatla qəbul edilməsinin qarşısını almaq və hesabatlarda uyğunsuzluq riskini azaltmaqdır.

6.21.2.2. Məlumatların təqdim olunma forması, mənbəsi, təqdimetmə müddəti və məsul icraçı məktəb daxilində yazılı qaydada müəyyən edilir, icraçılara rəsmi qaydada çatdırılır və il ərzində dəyişiklik olduqda qeydiyyata alınır. (Əlavə №108)

6.21.2.3. Təqdim edilən məlumat və sənədlərdə uyğunsuzluq aşkar edildikdə TİDM dəqiqləşdirmə tələb edir, düzəliş üçün müddət müəyyən edir və düzəlişin hansı əsasla aparılacağını qısa şəkildə göstərir.

6.21.2.4. Düzəliş təqdim edildikdən sonra TİDM nəticəni yoxlayır, qəbul edildiyi halda bağlanış qeydi aparır. Uyğunsuzluq aradan qalxmayıbsa təkrar düzəliş tələb olunur və səbəb ayrıca qeydə alınır.

6.21.3. İcra intizamının izlənməsi və düzəliş tədbirləri

6.21.3.1. TİDM tədris planlarının, dərs cədvəlinin, qiymətləndirmə tədbirlərinin, operativ qərarların və tədris sənədləşməsinin icra vəziyyətini planlı qaydada izləyir.

6.21.3.2. İcra intizamına təsir edən hal müəyyən edildikdə aşağıdakı ardıcıllıq tətbiq olunur:
6.21.3.2.1. faktın qısa təsviri, yer və tarix üzrə dəqiqləşdirmə
6.21.3.2.2. səbəbin müəyyən edilməsi (bilik boşluğu, resurs çatışmazlığı, kommunikasiya səhvi, vaxt riski və s.)
6.21.3.2.3. düzəliş tədbirinin seçilməsi və icra addımının yazılması
6.21.3.2.4. cavabdeh şəxsin və icra müddətinin göstərilməsi
6.21.3.2.5. nəticənin yoxlanması, sübutun qəbul edilməsi və bağlanış

6.21.3.3. Təkrarlanan icra pozuntuları olduqda məsələ “şəxsin siyahısı” kimi aparılmır. Səbəb xətti çıxarılır, sabitləşdirici tədbirlər seçilir və tədbirlər cavabdeh, müddət, sübut və yoxlama tarixi göstərilməklə rəsmiləşdirilir. (Əlavə №109)

6.21.4. Direktorla razılaşdırma və icraya yönəltmə

6.21.4.1. Tədrisə dair qərar və tədbir təklifləri direktorun baxışına yazılı şəkildə təqdim edilir. Razılaşdırıldıqdan sonra icraya yönəldilir və icra izləmə xəttinə alınır.

6.21.4.2. Direktor üçün təqdimatda minimum olaraq aşağıdakılar göstərilir: fakt, risk, icra variantları, cavabdeh, müddət, tələb olunan resurs (zərurət olduqda) və gözlənilən nəticə.

6.21.4.3. Direktorun verdiyi tapşırıqlar icra izləməsinə alınır. İcra vəziyyəti barədə rəhbərliyə qısa yazılı məlumat verilir, nəticə sübutla bağlanır və bağlanış qeydi aparılır. (Əlavə №109)

7. Tədris işləri üzrə direktor müavinin hüquqları

7.1. Təşkilati yönləndirmə və sənəd tələb etmək

7.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) bu Vəzifə Təlimatında nəzərdə tutulmuş funksiyaların icrası məqsədi ilə tədrisə dair məlumat, izahat və sənədlərin məktəb üzrə müəyyən edilmiş qaydada təqdim olunmasını tələb etmək hüququna malikdir.

7.1.2. TİDM tədris prosesinin təşkili ilə bağlı icra ardıcıllığını müəyyənləşdirə, icraçılar üzrə işi əlaqələndirə və aidiyyəti şəxslərə icra üçün yönləndirici tapşırıqlar verə bilər. Bu tapşırıqlar məktəb direktorunun səlahiyyətlərini əvəz etmir və məktəbin daxili qaydaları çərçivəsində icra olunur.

7.1.3. TİDM təqdim edilən məlumat və sənədlərdə uyğunsuzluq aşkar etdikdə dəqiqləşdirmə tələb etmək, düzəliş üçün müddət təklif etmək və nəticəni izləmək hüququna malikdir.

7.1.4. TİDM tədris məsələləri üzrə işçi müzakirələrin keçirilməsini təşəbbüs etmək, gündəlik formalaşdırmaq və rəhbərliyə qərar layihələri təqdim etmək hüququna malikdir.

7.2. Dərs müşahidəsi və tədris prosesinin izlənməsi

7.2.1. TİDM tədrisin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə dərs müşahidələri aparmaq, müşahidə nəticələrini sənədləşdirmək və müəllimə metodiki tövsiyələr vermək hüququna malikdir.

7.2.2. Dərs müşahidələri məktəbin daxili qaydaları və müəyyən edilmiş meyarlar əsasında aparılır, nəticələr işgüzar dildə rəsmiləşdirilir və müəllimə aydın formada çatdırılır.

7.2.3. TİDM zərurət olduqda seçmə qaydada təkrar müşahidə aparmaq, metodiki müzakirə təşəbbüs etmək və inkişaf tədbirləri üzrə rəhbərliyə təklif vermək hüququna malikdir.

7.3. Düzəliş tədbirlərini müəyyənləşdirmək və icra izləmək

7.3.1. TİDM tədris prosesində aşkar edilmiş uyğunsuzluqlar və risklər üzrə düzəliş tədbirlərini müəyyənləşdirmək, icraya yönəltmək və icra vəziyyətini izləmək hüququna malikdir.

7.3.2. Düzəliş tədbirləri üzrə cavabdeh, müddət, gözlənilən nəticə və sübut əvvəlcədən göstərilir, icra vəziyyəti izlənir və nəticə bağlanır.

7.3.3. Təkrarlanan uyğunsuzluqlar olduqda TİDM məsələni məktəb direktoruna təqdim etmək və sabitləşdirici tədbirlər paketi təklif etmək hüququna malikdir.

7.4. Təhlükəsizlik riski yarandıqda dərhal tədbir görülməsini tələb etmək

7.4.1. TİDM tədris mühitində təhlükəsizlik riski yaradan hal müəyyən etdikdə aidiyyəti məsul şəxsdən dərhal tədbir görülməsini tələb etmək və məsələni təxirəsalınmadan məktəb direktoruna bildirmək hüququna malikdir.

7.4.2. Laboratoriya və riskli mühitlər üzrə təhlükəsizlik tələblərinin pozulması hallarında TİDM dərsin formatının dəyişdirilməsi, alternativ dərs təşkili və ya müvəqqəti məhdudiyyət tədbirləri barədə rəhbərliyə əsaslandırılmış təklif vermək hüququna malikdir.

7.4.3. Təhlükəsizlik riski aradan qalxanadək zəruri təşkilati tədbirlər üzrə əlaqələndirmə aparmaq və icranın izlənməsini təmin etmək hüququna malikdir.

7.5. Təchizat və inkişaf üzrə əsaslandırılmış təkliflər vermək

7.5.1. TİDM fənn kabinetləri, tədris resursları, qiymətləndirmə vasitələri və metodiki təminat üzrə ehtiyacları müəyyən etmək və məktəb direktoruna yazılı əsaslandırılmış təkliflər təqdim etmək hüququna malikdir.

7.5.2. Təkliflər hazırlanarkən ehtiyacın səbəbi, tədrisə təsiri, mümkün həll variantları və prioritetləndirmə göstərilir.

7.5.3. TİDM tədrisdə yeniliklərin tətbiqi, tədris yönümlü layihələrin seçimi və müəllimlərin peşəkar inkişafı üzrə məktəb rəhbərliyinə inkişaf təklifləri vermək hüququna malikdir.

7.6. Hüquqların icra şərtləri

7.6.1. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş hüquqlar yalnız TİDM-in vəzifə funksiyalarının icrası üçün istifadə olunur və məktəbin daxili qaydaları, əmək intizamı tələbləri və qüvvədə olan normativ aktlar çərçivəsində həyata keçirilir.

7.6.2. TİDM-in hüquqlarının icrası məktəb direktorunun səlahiyyətlərini əvəz etmir. Direktorun razılaşdırmasını tələb edən məsələlər yazılı təqdimatla rəhbərliyə çıxarılır.

7.6.3. Hüquqların icrası zamanı şəxsi məlumatların qorunması və işgüzar ünsiyyət tələbləri gözlənilir.

8. Tədris işləri üzrə direktor müavininin məsuliyyət

8.0. Ümumi məsuliyyət şərti

8.0.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) bu Vəzifə Təlimatında nəzərdə tutulmuş vəzifə funksiyalarının icrasına, sənədləşmənin düzgün aparılmasına və xidmət fəaliyyətində əmək intizamına riayət edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.1. Planlaşdırma və icra intizamı

8.1.1. TİDM tədris prosesinin planlaşdırılmasının vaxtında və düzgün aparılmasına, planların məktəbin iş rejiminə uyğun icrasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.1.2. TİDM razılaşdırılmış plan, tapşırıq və tədbirlərin icra vəziyyətinin izlənməsinə, gecikmə risklərinin vaxtında aşkarlanmasına və düzəliş tədbirlərinin rəhbərliyə təqdim edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.1.3. TİDM tədrisə dair qəbul edilmiş qərarların icrasının sənədləşdirilməsinə və icra nəticələrinin bağlanmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.2. Cədvəl, əvəzçilik, dərs itkiləri

8.2.1. TİDM dərs cədvəlinin sabitliyinin qorunmasına, dəyişikliklərin əsaslandırılmasına və vaxtında rəsmiləşdirilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.2.2. TİDM əvəzçilik tədbirlərinin tədris keyfiyyətinə minimum təsirlə təşkilinə, əvəzləmələrin qeydə alınmasına və icra nəzarətinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.2.3. TİDM dərs itkilərinin vaxtında müəyyən edilməsinə, bərpa tədbirlərinin planlaşdırılmasına, icrasının izlənməsinə və nəticənin sənədləşdirilərək bağlanmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.3. Monitorinq, nəticə təhlili və bərpa tədbirləri

8.3.1. TİDM monitorinq və qiymətləndirmə tədbirlərinin plan üzrə keçirilməsinə, ölçmə vasitələrinin proqram uyğunluğuna və meyarların vahid tətbiqinə nəzarətə görə məsuliyyət daşıyır.

8.3.2. TİDM nəticələrin toplanmasına, sinif, paralel və mövzu kəsimində təhlilin aparılmasına, səbəblərin əsaslandırılmasına və nəticələrin rəhbərliyə aydın təqdim edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.3.3. TİDM təhlil nəticələri əsasında bərpa və dəstək tədbirlərinin müəyyən edilməsinə, cavabdeh və müddətin göstərilməsinə, icra nəticələrinin yoxlanmasına və yekun qeydlə bağlanmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.4. Metodiki iş və müəllim inkişafı

8.4.1. TİDM metodiki işin planlı şəkildə təşkilinə, metodbirləşmələrin icra intizamına və nəticəyönümlü fəaliyyətinə nəzarətə görə məsuliyyət daşıyır.

8.4.2. TİDM müəllimlərin peşəkar inkişaf ehtiyaclarının müəyyən edilməsinə, mentorluq mexanizminin işlək qurulmasına və gənc müəllimlərlə işin plan üzrə aparılmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.4.3. TİDM müəllimlərin sertifikatlaşdırmaya hazırlığı üzrə məktəb daxilində dəstək tədbirlərinin planlaşdırılmasına, icrasının izlənməsinə və nəticələrin ümumiləşdirilərək rəhbərliyə təqdim edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.5. Təhlükəsizlik və risklərin vaxtında bildirilməsi

8.5.1. TİDM tədris mühitində risk yaradan halların vaxtında aşkar edilməsinə, aidiyyəti məsul şəxslərlə operativ əlaqələndirməyə və məktəb direktorunun təxirəsalınmadan məlumatlandırılmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.5.2. Laboratoriya və riskli mühitlərdə təhlükəsizlik tələblərinin pozulması ehtimalı yarandıqda TİDM dərsin təhlükəsiz formatda təşkilinə dair müvəqqəti tədbirlərin seçilməsinə, alternativ təşkilat təkliflərinin hazırlanmasına və tətbiqin izlənməsinə görə məsuliyyət daşıyır.

8.6. Rəqəmsal intizam və məxfilik

8.6.1. TİDM elektron jurnal və tədris sənədlərinin məktəbin müəyyən etdiyi rəqəmsal intizam qaydalarına uyğun aparılmasına, tipik uyğunsuzluqların vaxtında aradan qaldırılmasına nəzarətə görə məsuliyyət daşıyır.

8.6.2. TİDM tədrisə dair məlumatların məxfiliyinin qorunmasına, şəxsi məlumatların yalnız xidmət zərurəti olduqda istifadə edilməsinə və məlumatların çıxış qaydasına riayət olunmasına görə məsuliyyət daşıyır.

8.6.3. TİDM elektron faylların saxlanma qaydasına, versiyaların qarışmamasına və ehtiyat nüsxə prinsipinin məktəb daxilində tətbiqinə nəzarətə görə məsuliyyət daşıyır.

8.7. Səlahiyyət sərhədlərini aşmama

8.7.1. TİDM öz fəaliyyətini məktəb direktorunun səlahiyyətlərini əvəz etmədən, yalnız bu Vəzifə Təlimatında nəzərdə tutulmuş funksiyalar çərçivəsində həyata keçirməyə görə məsuliyyət daşıyır.

8.7.2. Direktorun razılaşdırmasını tələb edən məsələlər üzrə qərar qəbul etmir, məsələni yazılı təqdimatla rəhbərliyə çıxarır və razılaşdırılmış qərarın icrasını təşkil edir.

8.7.3. Səlahiyyət çərçivəsinin pozulması riski yarandıqda TİDM məsələni vaxtında rəhbərliyə bildirir və fəaliyyətini normativ tələblərə uyğun tənzimləyir.

   9.  Tədris üzrə idarəetmə fəaliyyətinin sənədləşməsi

9.1. Sənədləşmə prinsipləri

9.1.1. Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) tədris prosesinin idarə olunması ilə bağlı sənədləşmənin məktəb üzrə vahid qaydada aparılmasını təşkil edir və sənəd intizamına nəzarət edir.

9.1.2. Sənədləşmə aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır: faktların dəqiqliyi, vaxtında tərtib edilmə, cavabdeh və müddətin göstərilməsi, izinin saxlanması, arxivləşdirilmə, məxfilik və çıxış nəzarəti.

9.1.3. Tədrisə dair sənədlər məktəbdə qüvvədə olan daxili qeydiyyat və kargüzarlıq qaydası ilə qeydiyyata alınır, icraya yönəldilir və icra tamamlandıqda bağlanır.

9.1.4. Sənədlərdə tarix, tərtib edən, razılaşdıran, təsdiq edən, icraçı və icraya nəzarət edən hissələr aydın göstərilir.

9.1.5. Direktorun razılaşdırmasını və ya təsdiqini tələb edən sənədlər yazılı təqdimatla rəhbərliyə çıxarılır. Razılaşdırma və təsdiq olmadan icraya yönəldilməsi yolverilməzdir.

9.1.6. Sənədlər üzrə kağız və elektron nüsxələrin statusu məktəbin daxili qaydası ilə müəyyən edilir. Zəruri hallarda əsas nüsxə kimi qəbul edilən daşıyıcı göstərilir və uyğunsuzluqda həmin nüsxə əsas götürülür.

9.1.7. Məktəbdə istifadə olunan şablonlar vahidləşdirilir və “sənəd şablonları qovluğu”nda saxlanılır. Şablonların yenilənməsi və köhnə şablonların istifadəsinin məhdudlaşdırılması məktəb üzrə müəyyən edilmiş qayda ilə tənzimlənir.

9.1.8. Məxfi və məhdud çıxışlı sənədlər ayrıca qeyd olunur, yalnız xidmət zərurəti olduqda istifadə edilir və bu sənədlərə çıxış məktəb rəhbərliyinin müəyyən etdiyi qayda ilə məhdudlaşdırılır.

9.2. Planlaşdırma sənədləri

9.2.1. Tədris üzrə illik fəaliyyət planı (Əlavə №110)
9.2.2. Yarımillik və aylıq iş planları (Əlavə №111)
9.2.3. Dərs cədvəlinin əsas variantı (Əlavə №112)
9.2.4. Dərs cədvəlinə dəyişiklik qeydi (Əlavə №113)
9.2.5. Monitorinq və qiymətləndirmə planı: giriş, aralıq, yekun (Əlavə №114)
9.2.6. Metodiki iş planı: metodbirləşmələr üzrə (Əlavə №115)
9.2.7. Buraxılış sinifləri üzrə hədəf planı (Əlavə №116)
9.2.8. Risklər üzrə tədbir planı və bərpa tədbirləri planı (Əlavə №117)

9.2.9. Planlaşdırma sənədlərində məqsəd, icra ardıcıllığı, cavabdeh, müddət, gözlənilən nəticə və sübut aydın göstərilir. Plan sənədi icra izləməsi ilə tamamlanır.

9.3. Operativ idarəetmə sənədləri

9.3.1. Əvəzləmə reyestri və gündəlik qeydlər (Əlavə №118)
9.3.2. Dərs itkisi və bərpa qeydi (Əlavə №119)
9.3.3. Operativ vəziyyət üzrə ilkin bildiriş və tədbir qeydi (Əlavə №120)
9.3.4. Direktor tapşırıqlarının icra izləmə vərəqi (Əlavə №121)
9.3.5. Müəllimlərə məlumatlandırma mətni və göndəriş izi (Əlavə №122)
9.3.6. Valideyn və şagirdlərə məlumatlandırma mətni və göndəriş izi (Əlavə №123)

9.3.7. Operativ sənədlər üzrə minimum tələblər təmin edilir: fakt, tarix, təsir dairəsi, görülmüş tədbir, cavabdeh, müddət və bağlanış qeydi.

9.4. Nəzarət və keyfiyyət sənədləri

9.4.1. Dərs müşahidə vərəqi və geribildirim qeydi (Əlavə №124)
9.4.2. Tədris intizamı üzrə sinif izləmə qeydi (Əlavə №125)
9.4.3. Elektron jurnal uyğunsuzluğu üzrə düzəliş qeydi (Əlavə №126)
9.4.4. Seçmə təkrar yoxlama qeydi (Əlavə №127)
9.4.5. Daxili yoxlama aktı və nəticə arayışı (Əlavə №128)

9.4.6. Nəzarət sənədlərində ifadələr işgüzar dildə yazılır, təhqiredici və emosional ifadələrdən istifadə edilmir. Müşahidə nəticəsi tövsiyə ilə tamamlanır və icrası izlənir.

9.5. Monitorinq və analitika sənədləri

9.5.1. Giriş monitorinq forması (Əlavə №129)
9.5.2. Aralıq monitorinq cədvəli (Əlavə №130)
9.5.3. Yekun monitorinq hesabat forması (Əlavə №131)
9.5.4. Materialların saxlanması və konfidensiallıq qaydası (Əlavə №132)
9.5.5. Tədbir paketi və icra nəzarəti forması (Əlavə №133)
9.5.6. Analitik arayış forması (Əlavə №134)
9.5.7. Tədrislə bağlı müraciətin qeydiyyatı və baxış forması (Əlavə №135)
9.5.8. Daxili yoxlama aktı (obyektivlik pozuntusu şübhəsi) (Əlavə №136)
9.5.9. Aylıq operativ arayış şablonu (Əlavə №137)
9.5.10. Yarımillik analitik arayış şablonu (Əlavə №138)
9.5.11. İllik yekun hesabat və prioritet paketi (Əlavə №139)

9.5.12. Analitik sənədlər ümumi nəticə ilə məhdudlaşmır. Səbəb və çıxış tədbiri eyni xəttdə göstərilir, icra izləməsi ilə tamamlanır.

9.6. Metodiki iş sənədləri
9.6.1. Metodbirləşmə fəaliyyət planı (Əlavə №140)
9.6.2. Metodbirləşmə iclas protokolu və qərar vərəqi (Əlavə №141)
9.6.3. Açıq dərs və nümunə dərs üzrə müşahidə və rəy qeydi (Əlavə №142)
9.6.4. Qarşılıqlı dərs dinləmə qeydi (Əlavə №143)
9.6.5. Mentorluq planı və gənc müəllim izləmə vərəqi (Əlavə №144)
9.6.6. Sertifikatlaşdırmaya hazırlıq tədbir planı və iştirak qeydiyyatı (Əlavə №145)
9.6.7. Müəllimlərin inkişaf ehtiyaclarının müəyyən edilməsi və təklif paketi (Əlavə №146)
9.6.8. Metodiki sənədlərdə qərarlar icraçı və müddət göstərilmədən bağlanmır. İcra nəticəsi qısa qeydlə sənədləşdirilir. (Əlavə №147)

   9.7. Kabinet və resurs koordinasiyası sənədləri
9.7.1. Kabinet inventar siyahısı və istifadə qaydası (Əlavə №148)
9.7.2. Laboratoriya işləri üzrə təminat və təhlükəsizlik qeydi (Əlavə №149)
9.7.3. Resurs ehtiyaclarının əsaslandırılması və təqdimat forması (Əlavə №150)
9.7.4. Sıradan çıxmış avadanlıq barədə məlumat və təklif qeydi (Əlavə №151)
9.7.5. Resursların paylanması və istifadə izləmə qeydi (Əlavə №152)
9.7.6. Resurs ehtiyacları tədrisə təsir və əsaslandırma ilə təqdim edilir. Təkliflər prioritetləndirilir və icra nəticəsi sonradan qeyd olunur.

    9.8. Elektron arxiv və saxlanma qaydası
9.8.1. Məlumat mübadiləsi və təqdimetmə qrafiki (Əlavə №153)
9.8.2. İcra intizamı üzrə izləmə və bağlanış vərəqi (Əlavə №154)
9.8.3. Elektron arxiv qovluq strukturu şablonu (Əlavə №155)
9.8.4. Versiya qeydiyyatı və dəyişiklik tarixçəsi cədvəli (Əlavə №156)
9.8.5. Saxlanma müddəti və arxivləşdirmə cədvəli (Əlavə №157)
9.8.6. Çıxış hüquqları və məxfilik üzrə daxili qeyd forması (Əlavə №158)
9.8.7. Ehtiyat nüsxə yoxlama qeydi (Əlavə №159)
9.8.8. Tədris ili sonunda sənədlər elektron arxivdə sistemləşdirilir, arxiv qovluqları bağlanır, köhnə versiyalar ayrılır və arxiv siyahısı üzrə təhvil qaydası təmin edilir.
9.8.9. Elektron arxivdə sənədlərin silinməsi, köçürülməsi və struktur dəyişiklikləri yalnız məktəb üzrə müəyyən edilmiş daxili qaydaya uyğun aparılır və dəyişiklik izi saxlanılır.

   10. İcra nəzarəti və işin qiymətləndirilməsi

10.1. Ümumi nəzarət (direktor)

10.1.1. Bu Vəzifə Təlimatının icrasına ümumi nəzarət məktəb direktoruna məxsusdur.

10.1.2. Direktor tədris üzrə idarəetmə proseslərinin məktəb üzrə vahid qaydada aparılmasını, planların icra intizamını, sənədləşmənin düzgünlüyünü və nəticəyə yönəlmiş idarəetməni nəzarətdə saxlayır.

10.1.3. Direktor nəzarəti yalnız yoxlama kimi deyil, aşkar edilmiş boşluğun aradan qaldırılmasına və tədris keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edən idarəetmə addımı kimi təşkil edir.

10.1.4. Direktor zərurət olduqda Tədris işləri üzrə direktor müavinindən (TİDM) arayış, izahat, icra hesabatı və sübut materialları tələb edir, icra vəziyyəti üzrə tapşırıqlar verir və icranın bağlanışını təmin edir.

10.2. Operativ nəzarət (aylıq və yarımillik mexanizmlər)

10.2.1. Operativ nəzarəti TİDM təşkil edir və direktor üçün tədris prosesində icra vəziyyətini aydın göstərən faktiki məlumat axınını təmin edir.

10.2.2. Operativ nəzarət aylıq qaydada aparılır və hər ayın son iş gününədək direktor üçün qısa operativ arayışla rəsmiləşdirilir. Operativ arayışın təqdim edilməsi və qeydiyyatı təmin olunur.

10.2.3. Aylıq operativ nəzarət aşağıdakı istiqamətlər üzrə aparılır:
10.2.3.1. dərs cədvəlinin icra vəziyyəti, dəyişikliklərin əsaslandırılması və izinin saxlanması
10.2.3.2. əvəzləmə vəziyyəti, dərs itkilərinin qeydə alınması və bərpa tədbirlərinin icrası
10.2.3.3. nəzarət və monitorinq tədbirlərinin icra vəziyyəti, nəticə üzrə görülən tədbirlərin bağlanması
10.2.3.4. elektron jurnal və sənədləşmə intizamı üzrə uyğunsuzluqların qeydiyyatı və aradan qaldırılması
10.2.3.5. metodiki tədbirlər və qərarların icra vəziyyəti, icra nəticəsinin sənədləşdirilməsi.

10.2.4. Yarımillik operativ nəzarət tədris nəticələrinin, icra intizamının və məktəbdaxili nəzarət tədbirlərinin təsirinin ümumiləşdirilməsi məqsədi daşıyır və yarımillik analitik arayışla rəsmiləşdirilir.

10.2.5. Yarımillik qiymətləndirmədə yalnız nəticələr deyil, nəticəni yaradan əsas səbəblər və aradan qaldırma tədbirləri də göstərilir və icrası üzrə izləmə mexanizmi müəyyən edilir.

10.3. Qiymətləndirmə meyarları və göstəricilər

10.3.1. TİDM-in fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi faktlarla təsdiq olunan və məktəb şəraitində ölçülə bilən meyarlar əsasında aparılır. Şifahi qənaətlə yekunlaşdırılmasına yol verilmir.

10.3.2. Qiymətləndirmə meyarları aşağıdakı əsas bloklar üzrə müəyyən edilir:
10.3.2.1. planlaşdırma və icra intizamı
10.3.2.2. dərs cədvəli, əvəzləmə və dərs itkilərinin idarə olunması
10.3.2.3. monitorinq, nəticə təhlili və bərpa tədbirlərinin icrası
10.3.2.4. metodiki işin təşkili və müəllimlərin peşəkar inkişafına dəstək
10.3.2.5. sənədləşmə intizamı və rəqəmsal qaydalara əməl edilməsi
10.3.2.6. risklərin vaxtında bildirilməsi və operativ vəziyyətlərdə tədrisin təşkili.

10.3.3. Qiymətləndirmə nəticəsi məktəb üzrə vahid şkala ilə rəsmiləşdirilir: “uyğundur”, “qismən uyğundur”, “uyğunsuzdur”. Zərurət olduqda “uyğunsuzluq” üzrə düzəliş tədbiri və müddət göstərilir.

10.3.4. Göstəricilər müəyyən edilərkən aşağıdakı tələblər qorunur:
10.3.4.1. göstəricinin hesablanma qaydası aydın olmalıdır
10.3.4.2. göstərici üzrə sübut mənbəyi əvvəlcədən müəyyən edilməlidir
10.3.4.3. göstərici üzrə nəticə izlənə bilən dövr üzrə təqdim olunmalıdır.

10.3.5. Qiymətləndirmənin minimum sübut bazası aşağıdakı sənədlər üzrə formalaşdırılır: dərs cədvəli və dəyişiklik qeydləri, əvəzləmə reyestri, dərs itkisi və bərpa qeydləri, monitorinq arayışları və tədbir paketləri, elektron jurnal uyğunsuzluğu qeydləri, metodiki tədbirlər üzrə protokol və icra qeydləri, operativ və yarımillik arayışlar.

10.4. Çatışmazlıq olduqda tədbirlər (tapşırıq, müddət, təkrar yoxlama)

10.4.1. Çatışmazlıq aşkar edildikdə məsələ əvvəlcə faktlarla dəqiqləşdirilir, çatışmazlığın səbəbi qısa şəkildə müəyyən edilir və tədbir seçilir.

10.4.2. Çatışmazlıq üzrə tədbir aşağıdakı ardıcıllıqla tətbiq olunur:
10.4.2.1. tapşırığın məzmunu konkret yazılır və gözlənilən nəticə göstərilir
10.4.2.2. icraçı və icra müddəti müəyyən edilir
10.4.2.3. icranın sübut forması əvvəlcədən göstərilir
10.4.2.4. tapşırıq və icra izləmə qeydi aparılır, icra tamamlandıqda bağlanış qeydi verilir.

10.4.3. Tapşırığın verilməsi və tədbirlərin tətbiqi direktor tərəfindən həyata keçirilir. Direktorun razılığı olduqda TİDM icra mexanizmini təşkil edir və icra vəziyyəti barədə rəhbərliyə yazılı məlumat təqdim edir.

10.4.4. Təkrar yoxlama icra müddəti bitdikdən sonra ən geci beş iş günü ərzində aparılır və nəticə üzrə bağlanış qeydi rəsmiləşdirilir.

10.4.5. Eyni çatışmazlıq təkrarlanarsa, səbəb xətti yenidən qiymətləndirilir, tədbirlər gücləndirilir və əlavə nəzarət tədbiri ilə yeni müddət müəyyən edilir.

10.4.6. Tədris prosesinə risk yaradan və ya təhlükəsizliklə bağlı olan çatışmazlıqlar üzrə tədbirlər dərhal tətbiq olunur, direktor eyni gün məlumatlandırılır və tədrisin müvəqqəti təşkili barədə qərar direktorla razılaşdırılmaqla icraya yönəldilir.

11. Yekun müddəalar

11.1. Qüvvəyə minmə

11.1.1. Bu Vəzifə Təlimatı məktəb direktorunun əmri ilə təsdiq edildiyi tarixdən qüvvəyə minir.

11.1.2. Təlimat qüvvəyə mindiyi gündən etibarən Tədris işləri üzrə direktor müavini (TİDM) üçün icrası məcburidir və tədris prosesinin idarə olunmasında iştirak edən aidiyyəti şəxslər bu Təlimatın tələblərinə uyğun fəaliyyət göstərirlər.

11.1.3. Təlimatın tətbiqi ilə bağlı icra mexanizmləri, sənədləşmə və nəzarət tədbirləri məktəbin daxili qaydalarına uyğun təşkil olunur.

11.2. Dəyişiklik qaydası

11.2.1. Bu Vəzifə Təlimatına əlavə və dəyişikliklər təhsil qanunvericiliyinə uyğun hazırlanır və məktəb direktorunun əmri ilə təsdiq edilir.

11.2.2. Dəyişiklik təklifi zərurət yarandıqda TİDM tərəfindən əsaslandırılmış formada hazırlanaraq məktəb direktoruna təqdim olunur.

11.2.3. Dəyişikliklər təsdiq edildiyi tarixdən qüvvəyə minir və yenilənmiş redaksiya aidiyyəti şəxslərə rəsmi qaydada çatdırılır.

11.2.4. Qüvvədən düşmüş bəndlərin tətbiqinə yol verilmir. Yenilənmiş redaksiya üzrə köhnə nüsxələrin istifadəsi məhdudlaşdırılır və bu barədə məktəb daxilində məlumatlandırma təmin edilir.

11.3. Tanışlıq və imzalar

11.3.1. Bu Vəzifə Təlimatı aidiyyəti şəxslərə rəsmi qaydada təqdim edilir və tanışlıq faktı “Tanışlıq vərəqi” üzrə imza ilə rəsmiləşdirilir.

11.3.2. Tanışlıq vərəqində tanış olan şəxsin soyadı, adı, ata adı, vəzifəsi, tanışlıq tarixi və imzası göstərilir.

11.3.3. Tanışlıq vərəqi Təlimatın ayrılmaz hissəsi hesab olunur və məktəbin daxili sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun saxlanılır. Bu məqsədlə (Əlavə №130) tətbiq olunur.

11.3.4. TİDM Təlimatın aidiyyəti şəxslərə çatdırılmasını və tanışlıq prosesinin vaxtında tamamlanmasını təşkil edir, nəticə barədə məktəb direktoruna məlumat təqdim edir.

12. Əlavələr paketi (praktik formalar)

Əlavə 1. Dərs cədvəli dəyişiklik forması
Əlavə 2. Əvəzçilik uçotu jurnalı (günlük/aylıq)
Əlavə 3. Dərs müşahidəsi və geribildirim vərəqi
Əlavə 4. Jurnal və sənədləşmə yoxlama siyahısı
Əlavə 5. Monitorinq nəticələrinin təhlil vərəqi
Əlavə 6. Bərpa tədbirləri planı şablonu
Əlavə 7. Tapşırıq icra izləmə vərəqi
Əlavə 8. Müraciət/şikayət baxış vərəqi
Əlavə 9. Operativ vəziyyət planı (qısa şablon)
Əlavə 10. Tədris risk/nasazlıq bildirişi