Valideyinin məktəblə  əməkdaşlıq  üzrə Təlimatı (layihə)+pdf

__________________ Regional Təhsil İdarəsi

________ rayon (şəhər) __________________  məktəbinin Valideyinin  (qanuni nümayəndənin ) məktəblə  əməkdaşlıq  üzrə Təlimatı (layihə)

(Bu Təlimat məktəbin Pedaqoji Şurasının ________ tarixli №-li iclasında müzakirə olunur və məktəb direktorunun ______ tarixli __ №-li əmri ilə təsdiq edilir.)

Qeyd 1. Bu sənəd əmək münasibəti yaratmır. Valideyn məktəbin işçisi hesab edilmir.
Qeyd 2. “Layihə” sözü sənədin müzakirəyə təqdim edildiyini bildirir. Təlimat Pedaqoji Şurada qəbul olunub direktor əmri ilə təsdiq edildiyi gündən məktəbin daxili qaydası kimi tətbiq edilir.
Qeyd 3. Təlimatın məqsədi məktəb və valideyn arasında ünsiyyətin qaydasını, davamiyyət və təhlükəsizlik mexanizmlərini, müraciət prosedurunu, etik sərhədləri və məsuliyyət bölgüsünü aydınlaşdırmaqdır.
Qeyd 4. Məktəbin daxili qaydaları və əsas prosedurları valideyn üçün əlçatan formada məktəbdə görünən yerdə və ya məktəbin rəsmi kanalları vasitəsilə təqdim edilir.

1. Hüquqi əsas və tətbiq dairəsi

1.1. Bu Təlimat valideynlərin hüquq və vəzifələrinə dair müddəaları müəyyən edən normativ hüquqi aktlara, xüsusilə “Ümumi təhsil haqqında” Qanunun valideynlə bağlı müddəalarına, həmçinin “Təhsil haqqında” Qanuna əsaslanır.
1.2. Təlimat məktəbin Nizamnaməsi, daxili intizam qaydaları, təhlükəsizlik rejimi, qiymətləndirmə və sənədləşmə üzrə lokal sənədlərlə birlikdə tətbiq olunur.
1.3. Təlimat bu məktəbdə təhsil alan şagirdlərin valideynlərinə və digər qanuni nümayəndələrinə şamil edilir.
1.4. Təlimatda nəzərdə tutulmayan məsələlər qüvvədə olan normativ aktlar və məktəbin daxili sənədləri ilə tənzimlənir.

2. Əsas prinsiplər

2.1. Uşağın mənafeyi hər bir qərarda əsas ölçüdür.
2.2. Ünsiyyətdə hörmət dili qorunur. Faktlar dəqiqləşdirilir, ittiham dili işlədilmir.
2.3. Məktəb təhsili təşkil edir. Valideyn övladının davamiyyətini və evdə dəstək mühitini təmin edir.
2.4. Mübahisələr mərhələli həll edilir.
2.5. Müraciətlər və qərarlar mümkün olduqda yazılı sənədləşmə ilə rəsmiləşdirilir.
2.6. Təlimatın icrası qanunvericilik və məktəbin daxili sənədləri çərçivəsində aparılır.
2.7. Könüllülük və şəffaflıq prinsipi qorunur. Valideynə təzyiq və məcburetmə yolverilməzdir.
2.8. Uşaqla bağlı həssas məlumatlar yalnız məxfi qaydada və dəstək məqsədi ilə istifadə edilir.

3. Terminlər

3.1. Valideyn (qanuni nümayəndə) şagirdin hüquqlarını təmsil edən və təhsili ilə bağlı öhdəlik daşıyan şəxsdir.
3.2. Rəsmi kanal məktəbin valideynlə əlaqə üçün təsdiq etdiyi əlaqə vasitəsidir.
3.3. Rəsmi müraciət valideynin məktəbə yazılı ərizə, məktub və ya rəsmi kanal vasitəsilə etdiyi müraciətdir.
3.4. İlkin geri dönüş müraciətin qəbul edildiyini və icraya götürüldüyünü bildirən qısa cavabdır.
3.5. Səbəbli buraxma valideynin vaxtında məlumatlandırdığı və məktəbin daxili qaydasında nəzərdə tutulan hallarda sənədlə əsaslandırılan buraxma halıdır.
3.6. Səbəbsiz buraxma vaxtında məlumatlandırılmayan və ya daxili qaydaya uyğun əsaslandırılmayan buraxma halıdır.
3.7. Media razılığı şagirdin görüntüsünün çəkilməsi və paylaşılması ilə bağlı valideynin yazılı seçimi və razılığıdır.
3.8. Təcili əlaqə məlumatı valideynin məktəbə təqdim etdiyi əsas və alternativ əlaqə nömrələridir.

4. Valideynin hüquqları

4.1. Valideyn övladı üçün təhsil müəssisəsini seçmək hüququna malikdir.
4.2. Valideyn təhsil prosesinin təşkili, övladının davamiyyəti, təhsilə münasibəti, davranışı və inkişaf dinamikası barədə məlumat almaq hüququna malikdir.
4.3. Valideyn övladının hüquqlarının pozulduğunu düşündükdə məktəbə rəsmi müraciət edə, araşdırma aparılmasını tələb edə və nəticə barədə rəsmi cavab ala bilər.
4.4. Valideyn məktəbin idarə olunmasında məktəbin müəyyən etdiyi formada iştirak edə bilər.
4.5. Valideyn təhsilin yaxşılaşdırılması üzrə təklif verə və könüllülük əsasında dəstək göstərə bilər.

5. Rəsmi kommunikasiya standartı

5.1. Məktəb tədris ilinin əvvəlində valideynlərə rəsmi kanalları və qəbul qaydasını yazılı şəkildə təqdim edir.
5.2. Məktəbin rəsmi kanalları aşağıdakı 2 kanal üzrə müəyyən edilir:
5.2.1. Rəsmi kanal 1: __________________
5.2.2. Rəsmi kanal 2: __________________
5.3. Rəsmi kanaldan kənar yazışmalar məlumat xarakteri daşıya bilər, lakin rəsmi müraciət hesab edilmir.
5.4. Ünsiyyət ardıcıllığı əsasən belə qəbul olunur: sinif rəhbəri, fənn müəllimi, direktor müavini, direktor.
5.5. Valideynin “məlumat alma” hüququ müəllimin şəxsi vaxtına müdaxilə etmək hüququ kimi şərh edilmir.
5.6. Qəbul günləri və saatları məktəb tərəfindən elan edilir və valideyn həmin rejimə əməl edir.

6. Valideynin əsas vəzifələri

6.1. Valideyn övladının fiziki, əxlaqi və intellektual inkişafına şərait yaradır.
6.2. Valideyn övladının icbari təhsil almasını təmin edir və onun mənəvi yetkinliyi üçün məsuliyyət daşıyır.
6.3. Valideyn övladı məktəb qaydalarına hörmət ruhunda tərbiyə edir və övladında məsul davranış vərdişlərini formalaşdırır.
6.4. Valideyn məktəb kollektivi ilə əməkdaşlıq edir, daxili intizam qaydalarına riayət edir, məktəb mühitinə zərər verən davranışlara yol vermir.
6.5. Narazılıq və tənqid rəsmi müraciət qaydasında bildirilir.
6.6. Valideyn övladının sağlamlıq və təhlükəsizliklə bağlı riskləri barədə məktəbi vaxtında məlumatlandırır.

7. Davamiyyət və rejim üzrə protokol

7.1. Valideyn övladının dərsə mütəmadi davamiyyətini təmin edir.
7.2. Şagird dərsə gələ bilmirsə valideyn dərs başlamadan əvvəl rəsmi kanalla sinif rəhbərinə məlumat verir.
7.3. Buraxma 1 gün olduqda səbəb barədə məlumat təqdim edilir.
7.4. Buraxma 2 gün davam etdikdə məlumat yenilənir.
7.5. Buraxma 3 gündən çox davam etdikdə valideyn məktəbə yazılı məlumat təqdim edir. Arayış və ya izahat yalnız məktəbin daxili qaydasında nəzərdə tutulan hallarda tələb olunur və valideynə tələbin səbəbi izah edilir.
7.6. Təkrarlanan səbəbsiz buraxmalar olduqda məktəb valideyni görüşə dəvət edir və birgə dəstək planı hazırlanır.
7.7. Gecikmə protokolu: ay ərzində 3 və daha çox gecikmə olduqda valideynlə görüş keçirilir və səbəb ilə tədbirlər razılaşdırılır.
7.8. Valideyn evdə rejimi qoruyur. Yuxu, qidalanma, ekran vaxtı və dərsə hazırlıq sabit qaydaya çevrilir.

8. Evdə təhsilə dəstək və öyrənmə mədəniyyəti

8.1. Valideyn ev tapşırığını övladının yerinə etmir. Uşağa plan qurmağa, tapşırığı anlamağa və vaxtı bölməyə kömək edir.
8.2. Zəif nəticə olduqda günahlandırma yox, səbəb və dəstək yanaşması seçilir.
8.3. Qiymətləndirmə ilə bağlı suallar sübut və izah əsasında müzakirə edilir. Qiymətin dəyişdirilməsi tələbi ilə təzyiq göstərilmir.
8.4. Valideyn müəllimin peşəkar fəaliyyətinə müdaxilə etmir. Təkliflər məktəbin qəbul etdiyi qaydada təqdim olunur.

9. Ünsiyyət, davranış və sinif qrupları qaydası

9.1. Valideyn məktəb əməkdaşları ilə nəzakətli və faktlara əsaslanan dildə ünsiyyət qurur. Təhqir, hədə və şantaj yolverilməzdir.
9.2. Sinif qrupları məlumatlandırma üçündür. Mübahisə və şəxsi ittihamların qrupda böyüdülməsi yolverilməzdir.
9.3. Sinif qruplarının idarəçiliyi məktəb direktorunun əmri ilə müəyyən edilir. Zərurət olduqda sinif rəhbəri qrupun idarəçi səlahiyyəti ilə təmin olunur.

9.4. Moderasiya mexanizmi

9.4.1. Qayda pozuntusu olduqda sinif rəhbəri yazılı xəbərdarlıq edir.
9.4.2. Təkrarlanarsa məsələ məktəb rəhbərliyinə təqdim olunur və rəsmi qaydada tənzimlənir.

9.5. Rəqəmsal etik davranış

9.5.1. Dərs prosesində və məktəb ərazisində icazəsiz çəkiliş və paylaşım yolverilməzdir.
9.5.2. Valideyn övladını rəqəmsal etik qaydalara əməl etməyə yönləndirir.

10. Məxfilik, foto-video və media razılığı

10.1. Valideyn digər şagirdlərin foto-videosunu, ad-soyadını, qiymətini, sağlamlıq məlumatını razılıq olmadan paylaşmır.
10.2. Məktəb əməkdaşlarının şəxsi məlumatları və yazışmaların ekran görüntüləri icazəsiz yayılmır.
10.3. Məktəb tədbirlərində ümumi görüntülərin çəkilməsi mümkündür. Yaxın plan görüntülər və şagirdi asan tanıdan paylaşımlar media razılığı ilə edilir.
10.4. Məktəb tədris ilinin əvvəlində valideynlərdən Media razılığı forması toplayır və bu seçimə əməl edir.
10.5. Valideyn kiberzorakılıq, riskli kontent və şübhəli onlayn əlaqə halları barədə məktəbi vaxtında məlumatlandırır.

11. Təhlükəsizlik, sağlamlıq və təcili əlaqə

11.1. Valideyn övladına təhlükəsiz davranış vərdişlərini öyrədir və məktəbin təhlükəsizlik tələblərinə əməl edir.
11.2. Allergiya, xroniki xəstəlik, daimi dərman qəbulu və risk yaradan hallar barədə valideyn məktəbə əvvəlcədən yazılı məlumat verir.
11.3. Yoluxucu xəstəlik əlaməti olduqda şagird məktəbə göndərilmir və məktəb məlumatlandırılır.
11.4. Təcili əlaqə məlumatı: Valideyn məktəbə ən azı 2 əlaqə nömrəsi təqdim edir və dəyişiklik olduqda dərhal yeniləyir.
11.5. Təcili tibbi risk hallarında məktəb uşağın təhlükəsizliyi üçün zəruri ilkin addımlar atır və valideyni dərhal məlumatlandırır.
11.6. Dərman qəbulu və tibbi davranış qaydaları yalnız valideynin yazılı məlumatı və məktəbin daxili qaydasında nəzərdə tutulan rejimlə tənzimlənir.

12. Məktəbə giriş, görüş və təhlükəsizlik rejimi

12.1. Valideyn məktəbə daxil olduqda təhlükəsizlik rejiminə uyğun qeydiyyat və nəzarət qaydalarına əməl edir.
12.2. Dərs vaxtı sinif otaqlarına daxilolma yalnız əvvəlcədən razılaşdırılmış görüş əsasında mümkündür.
12.3. Məktəbə daxilolma və görüş rejimi məktəbin daxili qaydalarında göstərilir və valideyn üçün əlçatan formada təqdim edilir.

13. Uşağın məktəbdə təhvil-təslim qaydası

13.1. Məktəbdə giriş-çıxış rejimi və şagirdin təhlükəsiz hərəkət qaydaları qorunur.
13.2. Valideyn şagirdi kim gətirir və kim aparır məlumatını məktəbə təqdim edir. Dəyişiklik olduqda əvvəlcədən məlumat verir.
13.3. Bu məlumat “Təhvil-təslim bildirişi” forması ilə rəsmiləşdirilir və sinif rəhbərində saxlanılır.
13.4. Şagirdin məktəbdən başqa şəxslə aparılması yalnız valideynin əvvəlcədən verdiyi məlumat əsasında mümkündür.
13.5. Valideyn gecikərsə məktəb şagirdin təhlükəsizliyini təmin edir və valideynlə əlaqə saxlayır. Əlaqə alınmadıqda və gecikmə uzandıqda məktəb rəhbərliyin nəzarəti ilə təhlükəsiz gözləmə təmin edir və zərurət olduqda məsələni daxili qaydaya uyğun olaraq aidiyyəti üzrə məlumatlandırır.

13.6. Qəyyumluq və məhkəmə qərarları

13.6.1. Valideynlər ayrı yaşadıqda, qəyyumluq və ya himayə məsələləri olduqda məktəb yalnız yazılı sənədlərlə təsdiqlənmiş qaydaya uyğun hərəkət edir.
13.6.2. Məhkəmə qərarı, məhdudlaşdırma və ya xüsusi göstəriş olduqda valideyn həmin sənədi məktəbə təqdim edir. Məktəb yalnız təqdim edilmiş rəsmi sənədlərə əsaslanır.

14. İnklüzivlik və həssas hallarla əməkdaşlıq

14.1. Valideyn məktəbdə hər bir uşağın ləyaqətinə hörmətlə yanaşır və ayrı-seçkiliyi dəstəkləmir.
14.2. Şagirdin dəstək ehtiyacı varsa valideyn uşağın mənafeyi üçün zəruri məlumatları məktəblə məxfi qaydada paylaşır. Bu məlumatlar yalnız dəstək məqsədi ilə istifadə edilir.
14.3. Psixoloji risk əlamətləri olduqda valideyn məktəb psixoloqu ilə koordinasiyalı işləyir.

15. Könüllü dəstək, hədiyyə və maliyyə etikası

15.1. Valideynin hər hansı maddi dəstəyi yalnız könüllülük əsasında ola bilər. Məcburetmə, təzyiq və dolayı tələb yolverilməzdir.
15.2. Sinif və məktəb ehtiyacları ilə bağlı təşəbbüslər yalnız məktəbin müəyyən etdiyi qayda ilə, şəffaf məlumatlandırma və razılaşma əsasında aparıla bilər. Bu mövzular sinif qrupunda yazışma yolu ilə “toplama” formatına çevrilməməlidir.
15.3. Məktəb əməkdaşlarına hədiyyə, pul və ya xidmət təklifi ilə təzyiq göstərmək yolverilməzdir. Qiymətləndirməyə təsir məqsədli təşəbbüslərə yol verilmir.
15.4. Valideyn bu mövzuda təzyiq və uyğunsuz praktikaya rast gəldikdə məktəb rəhbərliyinə rəsmi müraciət edə bilər.

16. Məktəbin öhdəlikləri

16.1. Məktəb tədris ilinin əvvəlində daxili qaydalar, təhlükəsizlik rejimi, qəbul günləri, rəsmi kanallar, qiymətləndirmə və əsas prosedurlar barədə valideynlərə yazılı məlumat verir.
16.2. Məktəb müraciətlərə daxili qaydada baxır, araşdırma aparır və nəticə barədə valideyni məlumatlandırır.
16.3. Cavablandırma standartı:
16.3.1. Təcili təhlükəsizlik halları barədə məlumat dərhal qəbul edilir və operativ tədbir görülür.
16.3.2. Digər müraciətlər üzrə məktəb ən gec 3 iş günü ərzində ilkin geri dönüş verir və müraciətin icrada olduğunu bildirir.
16.3.3. Müraciətin yekun cavablandırılması məktəbin daxili qaydasına uyğun müddətdə tamamlanır və valideynə bildirilir.
16.4. Məktəb uşağın təhlükəsizliyi ilə bağlı məlumat daxil olduqda operativ tədbir görür və zərurət olduqda aidiyyəti qurumlarla koordinasiya edir.
16.5. Məktəb fərdi məlumatların qorunması prinsipinə əməl edir.

17. Müraciət, şikayət və mübahisələrin həlli mexanizmi

17.1. Valideyn əvvəlcə sinif rəhbərinə müraciət edir.
17.2. Məsələ fənn xarakterlidirsə fənn müəllimi ilə görüş təşkil olunur.
17.3. Məsələ həll olunmadıqda direktor müavini səviyyəsində baxılır.
17.4. Son mərhələdə məktəb direktoru qərar verir və zərurət olduqda qərar yazılı rəsmiləşdirilir.
17.5. Müraciətdə hadisə, tarix, iştirakçılar, sübutlar və gözlənti aydın yazılır.
17.6. Yazılı müraciət məktəbdə qeydiyyata alınır və qeydiyyat nömrəsi valideynə bildirilir.

17.7. Barışdırma görüşü

 17.7.1. Zərurət yarandıqda məktəbdə tərəflər arasında yaranmış mübahisənin qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həlli məqsədilə barışdırma görüşü təşkil edilir. Barışdırma görüşünün məqsədi gərginliyi aradan qaldırmaq, tərəfləri dinləmək, faktları aydınlaşdırmaq, münasibətlərin sağlam məcraya qaytarılmasına şərait yaratmaq, təkrar münaqişə riskini azaltmaq və təhsilalanın təlim-tərbiyə prosesinə mənfi təsirin qarşısını almaqdır. Görüşə məsələnin mahiyyətinə uyğun olaraq müvafiq məsul şəxslər cəlb olunur, müzakirənin nəticəsi üzrə razılaşdırılmış qərar formalaşdırılır və həmin qərar tərəflərə rəsmi qaydada bildirilir.

18. Məsuliyyət və pilləli xəbərdarlıq

18.1. Daxili intizam qaydalarının pozulması məktəbin daxili prosedurları ilə sənədləşdirilir və valideynə rəsmi qaydada bildirilir.
18.2. Məxfilik və fərdi məlumatların pozulması hallarında qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülür.

18.3. Pilləli xəbərdarlıq mexanizmi

18.3.1. Birinci mərhələ izah və şifahi xəbərdarlıqdır.
18.3.2. Təkrarlanma olduqda yazılı xəbərdarlıq verilir.
18.3.3. Davam etdiyi hallarda məktəb daxili qaydaya uyğun digər tədbirlər tətbiq edir və zərurət olduqda məsələ aidiyyəti üzrə yönləndirilir.

  19. Əlavələr və tətbiq mexanizmi

19.1. Bu Təlimatın icrasını təmin etmək məqsədilə aşağıdakı əlavələr tətbiq olunur və Təlimatın ayrılmaz hissəsi hesab edilir:
19.1.1. Əlavə 1 – Təhvil-təslim bildirişi (forma) (şagirdin məktəbə gətirilməsi və məktəbdən aparılması üzrə təhlükəsizlik forması).
19.1.2. Əlavə 2 – Valideynin rəsmi müraciət forması (qeydiyyatlı) (müraciətin qəbul, yönləndirmə və icra izlənməsi üçün).
19.1.3. Əlavə 3 – Media razılığı forması (tədris ili üzrə) (şagirdin foto-video görüntülərinin çəkilişi və paylaşımı üzrə seçim).
19.1.4. Əlavə 4 – Sinif qrupları üçün yazışma qaydası (sinif üzrə mesajlaşma qruplarında ünsiyyətin idarə olunması üçün).
19.1.5. Əlavə 5 – 3+ gün buraxma üçün izahat və qayıdış forması (səbəbli buraxma və tədris boşluğunun idarə edilməsi üçün).

19.2. Əlavələr üzrə sənədlərin toplanması, saxlanması və yenilənməsi aşağıdakı qaydada həyata keçirilir:
19.2.1. Əlavə 1 və Əlavə 3 tədris ilinin əvvəlində sinif rəhbəri tərəfindən toplanır və hər yarımildə ən azı 1 dəfə, dəyişiklik olduqda isə dərhal yenilənir.
19.2.2. Əlavə 4 sinif qrupu yaradılan gün valideynlərə təqdim olunur və qrupun təsvir hissəsində yerləşdirilir.
19.2.3. Əlavə 2 və Əlavə 5 zərurət yarandıqda tətbiq edilir və məktəbin daxili sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun rəsmiləşdirilir.

19.3. Əlavələrdə nəzərdə tutulan məlumatlar məxfi xarakter daşıdığı hallarda sənədlərin məxfiliyi təmin edilir, yalnız səlahiyyətli şəxslər tərəfindən istifadə olunur.

19.4. Əlavələr üzrə icra mexanizmləri (forma daxilində “İcra mexanizmi” bölmələrində) həmin əlavələr üçün məcburi tətbiq qaydası hesab olunur.

20. Yekun müddəalar

20.1. Bu Təlimat məktəb direktorunun əmri ilə təsdiq edildiyi gündən qüvvəyə minir və məktəbin daxili qaydası kimi tətbiq olunur.

20.2. Təlimatın tələblərinin sinif üzrə icrasına, əlavələrin toplanmasına, yenilənməsinə və gündəlik tətbiqinə sinif rəhbəri nəzarət edir.

20.3. Təlimatın tələblərinin məktəb üzrə ümumi icrasına, icra vəziyyətinin izlənilməsinə, əlavələr üzrə sistemli nəzarətə sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı nəzarət edir.

20.4. Pozuntu aşkar edildiyi halda təşkilatçı məsələ barədə dərhal məktəb direktoruna yazılı məlumat verir.

20.5. Təşkilatçı Təlimatın və əlavələr paketinin icra vəziyyəti ilə bağlı dövri olaraq Pedaqoji Şurada hesabatla çıxış edir.

20.6. Təlimata əlavə və dəyişikliklər Pedaqoji Şurada müzakirə olunur və məktəb direktorunun əmri ilə təsdiq edilir.

20.7. Bu Təlimatda və əlavələrdə nəzərdə tutulmayan məsələlər qüvvədə olan normativ hüquqi aktlar və məktəbin daxili sənədləri ilə tənzimlənir.

Təsdiq edirəm :

Məktəbin direktoru :                         ______________________________

M.Y.

Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı          ________________________

Sinif rəhbəri:   

Tanış oldum:                          ________ sinif şagirdi ____________________________ nin valideyini ____________________________