İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili Qaydaları (layihə)

                     İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili Qaydaları (layihə)

(İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili Qaydaları məktəbin  Pedaqoji  Şurasının  ___ sentyabr 20___ -cu il tarixli   ____№-li   Qərarı ilə qəbuledilmiş, məktəb direktorunun ___ sentyabr 20___ -cu il tarixli  ___№-li əmri ilə təsdiq olunmuşdur.)

1. Ümumi müddəalar

1.1. Bu Qaydalar ümumi təhsil müəssisəsində istedadlı şagirdlərlə işin təşkili, onların vaxtında aşkar olunması, istiqamətlər üzrə müəyyən edilməsi, seçilməsi, sənədləşdirilməsi, inkişafının dəstəklənməsi, mentorluq və monitorinq işinin aparılması, habelə bu sahənin məktəbdaxili idarə olunmasının tənzimlənməsi məqsədilə hazırlanır.

1.2. Bu Qaydalar məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin vahid yanaşma, aydın məsuliyyət bölgüsü, sadə və işlək sənədləşmə formaları, planlı inkişaf və davamlı izləmə mexanizmi əsasında təşkilinə xidmət edir.

1.3. Bu Qaydalar istedad anlayışını yalnız yüksək akademik nəticə ilə məhdudlaşdırmır və şagirdlərin bilik, bacarıq, yaradıcılıq, idman, incəsənət, texniki-praktik fəaliyyət, liderlik, təşkilatçılıq və sosial təşəbbüs sahələrində özünü göstərən potensialının aşkar olunmasını və inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Dövlət ümumi təhsil sahəsində istedadlı uşaq və gənclərin vaxtında aşkar olunmasını, inkişafını və dəstəklənməsini təmin edir.

1.4. Bu Qaydalar ümumi təhsil müəssisəsində təhsil alan və müxtəlif istiqamətlər üzrə istedad və ya yüksək inkişaf potensialı ilə seçilən şagirdlərə şamil edilir.

1.5. Bu Qaydaların tətbiqi aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:
1.5.1. akademik-intellektual istiqamət
1.5.2. tədqiqat və layihə istiqaməti
1.5.3. bədii-estetik istiqamət
1.5.4. idman-psixomotor istiqamət
1.5.5. texniki-praktik istiqamət
1.5.6. liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti

1.6. Bu Qaydalar məktəb rəhbərliyi, tədris işləri üzrə direktor müavini, fənn müəllimləri, sinif rəhbərləri, məktəb psixoloqu, mentor müəllimlər və istedadlı şagirdlərlə işin təşkilinə cəlb olunan digər şəxslər üçün fəaliyyətin təşkilati əsasını müəyyən edir.

1.7. Bu Qaydalar aşağıdakı məsələləri tənzimləyir:
1.7.1. istedadlı şagirdlərin aşkar olunması
1.7.2. istedad istiqamətlərinin müəyyən edilməsi
1.7.3. namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi
1.7.4. seçimin sənədləşdirilməsi və qərarvermə mexanizmi
1.7.5. şagird üzrə inkişaf xəttinin qurulması
1.7.6. mentorluq və monitorinq işinin təşkili
1.7.7. məktəbdaxili idarəetmə və məsuliyyət bölgüsü
1.7.8. valideynlə əməkdaşlıq
1.7.9. etik yanaşma, məxfilik və şagird rifahının qorunması
1.7.10. illik ümumi təhlil və növbəti tədris ili üçün yenilənmə mexanizmi

1.8. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı şagirdin yaşı, təhsil səviyyəsi, inkişaf xüsusiyyətləri, maraq sahəsi, istedad istiqaməti və fərdi potensialı nəzərə alınır.

1.9. İbtidai təhsil səviyyəsində istedadlı şagirdlərlə iş əsasən müşahidə, maraq və potensialın müəyyən olunması istiqamətində, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrində isə daha çox istiqamətləndirilmiş inkişaf, fəaliyyət, məhsul və nəticə göstəriciləri əsasında təşkil edilir.

1.10. Bu Qaydalar Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” Qanununa, “Ümumi təhsil haqqında” Qanununa, “Ümumtəhsil məktəbinin Nümunəvi Nizamnaməsi”nə və ümumi təhsil sahəsində qüvvədə olan digər normativ-hüquqi aktlara uyğun hazırlanır. Həmin normativ sənədlərdə şagirdlərin maraq, qabiliyyət və istedadlarının inkişafı üçün şərait yaradılması ümumi təhsil müəssisəsinin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilir.

1.11. Bu Qaydalar məktəbin daxili idarəetmə sənədi olmaqla, istedadlı şagirdlərlə işin təşkili üzrə məktəbdaxili fəaliyyətin vahid əsasını təşkil edir və məktəb rəhbərliyi tərəfindən tətbiq olunur.

1.12. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı aşağıdakı prinsiplər əsas götürülür:
1.12.1. qanunauyğunluq
1.12.2. şagirdyönlülük
1.12.3. inkişafyönlülük
1.12.4. bərabər imkanların qorunması
1.12.5. istiqamətə uyğun diferensial yanaşma
 1.12.7. şagird rifahının qorunması
1.12.8. sadəlik və işləkliyin təmin olunması
1.12.9. davamlılıq və yenilənmə

1.13. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı yalnız açıq şəkildə görünən nailiyyətlər deyil, sakit, az görünən, lakin yüksək inkişaf potensialı olan şagirdlər də nəzərə alınır.

1.14. Bu Qaydaların icrası zamanı şagird haqqında toplanan məlumatların məxfiliyi qorunur, uşağın ləyaqətinə hörmət edilir, etiketləyici və ayrı-seçkilik yaradan yanaşmalara yol verilmir.

1.15. İstedadlı şagirdlərlə iş onların psixoloji təhlükəsizliyinə, emosional tarazlığına, maraq davamlılığına və ümumi rifahına zərər vurmadan təşkil edilir.

  2. Əsas anlayışlar

2.1. İstedadlı şagird — eyni yaş, təhsil səviyyəsi və oxşar təlim şəraiti daxilində yaşıdları ilə müqayisədə bir və ya bir neçə sahədə daha yüksək nəticə göstərən və ya belə nəticə göstərmək potensialı müşahidə olunan şagirddir.

2.2. İnkişaf potensialı — şagirdin hazırkı nəticələri tam formalaşmamış olsa da, müəyyən sahədə daha yüksək nailiyyət əldə etmək imkanı verən intellektual, yaradıcı, fəaliyyət, liderlik, texniki, idman və ya digər qabiliyyət göstəriciləridir.

2.3. Akademik istedad — şagirdin ayrı-ayrı fənlər və ya təlim sahələri üzrə yüksək öyrənmə nəticəsi, analitik düşüncə, məntiqi ümumiləşdirmə, dərin qavrama, bilikdən istifadə və tətbiq bacarığı ilə fərqlənən istedad istiqamətidir.

2.4. Bacarıq yönümlü istedad — şagirdin idman, incəsənət, musiqi, təsviri yaradıcılıq, səhnə fəaliyyəti, texniki-praktik fəaliyyət, liderlik, təşkilatçılıq, sosial təşəbbüs və digər fəaliyyət sahələrində fərqlənən bacarıq və inkişaf imkanları ilə səciyyələnən istedad istiqamətidir.

2.5. İstedad istiqaməti — şagirdin fərqləndiyi və ya yüksək inkişaf potensialı göstərdiyi əsas fəaliyyət sahəsidir.

2.6. Namizəd şagird — istedadlı şagird kimi tanınması və ya İstedad Bankına daxil edilməsi üçün məktəbdaxili qaydada irəli sürülmüş, müşahidə və qiymətləndirmə mərhələsinə cəlb edilmiş şagirddir.

2.7. Meyar — şagirdin istedadı və ya inkişaf potensialı barədə qərar verilməsi üçün əvvəlcədən müəyyən edilmiş əsas göstəricidir.

2.8. Sübut (sənədləşdirilmiş əsaslandırma) — meyarın mövcudluğunu təsdiq edən müşahidə, sənəd, fəaliyyət nümunəsi, portfolio materialı, müəllim rəyi, diaqnostik qeyd, sertifikat, layihə məhsulu və ya digər əsaslandırıcı faktdır. Qərar yalnız ümumi təəssürata deyil, sübutla təsdiqlənən meyarlara əsaslanır.

2.9. Sənədləşmə — istedadlı şagirdlərlə bağlı müşahidə, təqdimat, qərar, inkişaf, mentorluq və monitorinq proseslərinin müvafiq forma və sənədlərdə qeyd edilməsi və rəsmiləşdirilməsidir.

2.10. Müşahidə — şagirdin davranışı, fəaliyyəti, düşünmə tərzi, məhsulu, təşəbbüsü və inkişaf dinamikası haqqında məqsədli və sistemli şəkildə aparılan pedaqoji izləmədir.

2.11. Əlavə müşahidə — şagird üzrə ilkin materialların yekun qərar üçün kifayət etmədiyi hallarda müəyyən müddət ərzində konkret meyarlar üzrə aparılan məqsədli əlavə izləmədir.

2.12. Müşahidə xətti — şagirdin yekun qərardan əvvəl və ya inkişaf mərhələsində məqsədli şəkildə izlənildiyi, məlumat və sübutların toplandığı mərhələdir.

2.13. İstedad Bankı — məktəbdə müxtəlif istiqamətlər üzrə istedad və ya yüksək inkişaf potensialı ilə seçilən şagirdlər barədə məlumatların, sübutların, inkişaf xəttinin və monitorinq nəticələrinin sistemli şəkildə qeyd olunduğu məktəbdaxili təşkilati mexanizmdir.

2.14. Portfolio — şagirdin müəyyən istiqamət üzrə inkişafını, fəaliyyətini, məhsullarını, nailiyyətlərini və sübut bazasını əks etdirən sistemləşdirilmiş materiallar toplusudur.

2.15. Fəaliyyət məhsulu — şagirdin fəaliyyəti nəticəsində ortaya çıxan yazılı, şifahi, yaradıcı, texniki, idman, təşkilati və ya digər konkret nəticədir.

2.16. Fərdi inkişaf xətti — İstedad Bankına daxil edilmiş şagird üçün onun istedad istiqaməti, məqsədləri, planlaşdırılan fəaliyyətləri, məsul şəxsləri və izləmə müddəti nəzərə alınmaqla müəyyən edilən inkişaf marşrutudur.

2.17. İnkişaf fəaliyyəti — şagirdin istedad istiqamətinə uyğun olaraq onun qabiliyyətinin dərinləşdirilməsi, məhsul yaradılması, bacarıq formalaşdırılması və ya fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi məqsədilə təşkil olunan işlərdir.

2.18. Dəstək mexanizmi — şagirdin inkişafı üçün məktəb tərəfindən təşkil olunan mentorluq, fəaliyyət, istiqamətləndirmə, müşahidə, psixoloji-pedaqoji dəstək və digər yardım formalarının məcmusudur.

2.19. Mentor — istedadlı şagirdin seçilmiş istiqamət üzrə inkişafını müşayiət edən, ona istiqamət verən, fəaliyyətini izləyən, çətinliklərini müəyyən edən və dəstək göstərən müəllim və ya digər məsul pedaqoji işçidir.

2.20. Mentorluq — istedadlı şagirdin inkişafı üçün məqsədli görüşlər, istiqamətləndirmə, dəstək, rəy, fəaliyyət planlaşdırılması və dövri izləmə əsasında təşkil olunan peşəkar müşayiət prosesidir.

2.21. Zənginləşdirmə — şagirdin mövcud təlim məzmunu çərçivəsində daha dərin, daha geniş və daha yaradıcı təcrübələrlə dəstəklənməsidir.

2.22. Sürətləndirmə — şagirdin müəyyən sahədə yaşıdlarına nisbətən daha yüksək hazırlıq səviyyəsinə uyğun olaraq təlimin daha irəli məzmun, daha sürətli temp və ya daha yüksək səviyyəli tapşırıqlarla təşkil edilməsidir.

2.23. Diferensiallaşdırma — şagirdlərin hazırlıq səviyyəsi, maraq sahəsi, inkişaf ehtiyacı və istedad istiqamətinə uyğun olaraq təlimin məzmununun, tapşırıqlarının, fəaliyyət formalarının və gözlənilən nəticələrinin uyğunlaşdırılmasıdır.

2.24. Qruplaşdırma — oxşar hazırlıq səviyyəsi, maraq sahəsi və ya istedad istiqaməti olan şagirdlərin müəyyən fəaliyyət, layihə və ya təlim məqsədi ilə müvəqqəti və ya dövri şəkildə bir araya gətirilməsidir.

2.25. Qərar — işçi qrupun baxışı və ya məktəb rəhbərliyinin təsdiqi əsasında şagirdin statusu, inkişaf xətti, əlavə müşahidəsi, monitorinq nəticəsi və ya digər müvafiq məsələ barədə qəbul edilmiş nəticədir.

2.26. Qərar cədvəli — şagirdlər üzrə verilmiş qərarların sistemli şəkildə qeyd olunduğu və ümumiləşdirildiyi sənəddir.

2.27. Məktəbdaxili baxış — işçi qrup və ya məsul şəxslər tərəfindən şagird üzrə təqdim olunmuş materialların, inkişaf vəziyyətinin və monitorinq nəticələrinin qiymətləndirilməsi prosesidir.

2.28. İnkişaf göstəricisi — şagirdin inkişaf xəttində irəliləyişin qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan konkret əlamət, nəticə, fəaliyyət məhsulu və ya müşahidə olunan dəyişiklikdir.

2.29. Monitorinq — istedadlı şagirdin inkişaf xəttinin, fəaliyyət nəticələrinin, motivasiyasının, iş yükünün, rifahının və dəstək mexanizminin işləkliyinin dövri şəkildə izlənməsi və qiymətləndirilməsi prosesidir.

2.30. Korreksiya — monitorinq nəticələrinə əsasən şagirdin inkişaf xəttində, fəaliyyət planında, mentorluq formasında, iş yükündə və ya istiqamətində edilən məqsədli dəyişiklikdir.

2.31. Sosial-emosional rifah — şagirdin özünü məktəb mühitində təhlükəsiz, dəyərli, motivasiyalı, psixoloji baxımdan sabit və sosial münasibətlər baxımından tarazlı hiss etməsidir.

2.32. Sakit istedad — açıq şəkildə diqqət çəkməyən, lakin düşünmə dərinliyi, müşahidə qabiliyyəti, yazılı və ya fəaliyyət məhsulu, öyrənmə sürəti və ya digər əlamətlərlə yüksək inkişaf potensialı göstərən şagirdin istedad xüsusiyyətidir.

2.33. İkiqat xüsusiyyətli şagird — bir tərəfdən yüksək qabiliyyət və ya istedad, digər tərəfdən isə öyrənmə, davranış, emosional və ya digər inkişaf çətinliyi ilə xarakterizə olunan şagirddir.

2.34. Risk amili — şagirdin inkişafına, motivasiyasına, rifahına, davamlı iştirakına və ya fəaliyyət nəticələrinə mənfi təsir göstərə bilən hal və ya şəraitdir.

2.35. İşçi qrup — məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin təşkili, baxışı, qiymətləndirilməsi, sənədləşdirilməsi, monitorinqi və ümumi koordinasiyası üçün yaradılan funksional məktəbdaxili qrupdur.

2.36. Məktəbdaxili idarəetmə — İstedad Bankı ilə bağlı işin məktəbdə aydın məsuliyyət bölgüsü, sənədləşmə, qərarvermə, monitorinq, hesabatlılıq və yenilənmə mexanizmi əsasında təşkil olunmasıdır.

2.37. İllik təhlil — tədris ilinin sonunda İstedad Bankı üzrə görülən işlərin, seçilmiş istiqamətlərin, inkişaf nəticələrinin, mentorluq və monitorinqin, sənədləşmənin və ümumi proqramın keyfiyyətinin məktəb səviyyəsində ümumiləşdirilmiş qiymətləndirilməsidir.

2.38. Yenilənmə — illik təhlil və monitorinq nəticələrinə əsasən qaydalarda, fəaliyyət planında, sənədləşmə formalarında, inkişaf xəttində və ya təşkilati mexanizmdə edilən dəyişikliklərdir.

3. İstedad istiqamətləri

3.1. Ümumi təhsil müəssisəsində istedadlı şagirdlərlə iş onların fərqləndiyi və ya yüksək inkişaf potensialı göstərdiyi əsas istiqamətlər nəzərə alınmaqla təşkil edilir.

3.2. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə iş aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə həyata keçirilir:
3.2.1. akademik-intellektual istiqamət
3.2.2. idman istiqaməti
3.2.3. incəsənət və yaradıcılıq istiqaməti
3.2.4. texniki-praktik istiqamət
3.2.5. liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti

3.3. Akademik-intellektual istiqamət — şagirdin ayrı-ayrı fənlər və ya təlim sahələri üzrə yüksək nəticə, dərin qavrama, analitik düşüncə, məntiqi ümumiləşdirmə, problem həlli, bilikdən istifadə və tətbiq bacarığı, habelə tədqiqat və layihə fəaliyyəti ilə fərqlənməsi əsasında müəyyən edilir.

3.4. Akademik-intellektual istiqamətə aşağıdakılar aid edilir:
3.4.1. tədris fənləri üzrə sabit yüksək nəticə göstərən şagirdlər
3.4.2. yeni bilikləri sürətlə mənimsəyən və onları müxtəlif situasiyalarda tətbiq edə bilən şagirdlər
3.4.3. tədqiqat, araşdırma, layihə, təqdimat və analitik fəaliyyət sahəsində fəallıq göstərən şagirdlər
3.4.4. müstəqil fikir yürütmə, fərqli həll yolu təklif etmə və ümumiləşdirmə bacarığı ilə seçilən şagirdlər

3.5. Akademik-intellektual istiqamət üzrə iş diferensiallaşdırılmış tapşırıqlar, dərinləşdirilmiş məzmun, əlavə oxu, layihə və tədqiqat fəaliyyəti, təqdimat, fənn klubları, zənginləşdirmə və zərurət olduqda sürətləndirmə elementləri əsasında təşkil edilir.

3.6. İdman istiqaməti — şagirdin fiziki hazırlıq, çeviklik, koordinasiya, dözümlülük, sürət, hərəkət bacarığı, yarış meyli, iradi keyfiyyətləri və komanda fəaliyyəti baxımından yaşıdları ilə müqayisədə fərqlənməsi əsasında müəyyən edilir.

3.7. İdman istiqamətinə aşağıdakılar aid edilir:
3.7.1. məktəbdaxili və məktəbdənkənar idman fəaliyyətlərində seçilən şagirdlər
3.7.2. müəyyən idman növlərinə davamlı maraq və qabiliyyət göstərən şagirdlər
3.7.3. fiziki göstəriciləri, idman intizamı və nəticələri ilə fərqlənən şagirdlər
3.7.4. komanda və ya fərdi idman fəaliyyətində məqsədyönlülük və davamlılıq nümayiş etdirən şagirdlər

3.8. İdman istiqaməti üzrə iş məşq və hazırlıq fəaliyyəti, yarışlara yönləndirmə, nəticələrin izlənməsi, fəaliyyətin sənədləşdirilməsi, fərdi inkişaf xətti və mentorluq əsasında təşkil edilir.

3.9. İncəsənət və yaradıcılıq istiqaməti — şagirdin musiqi, təsviri sənət, tətbiqi sənət, səhnə fəaliyyəti, bədii ifadə, yaradıcı yazı, estetik duyum, təxəyyül və orijinal məhsul yaratmaq bacarığı ilə fərqlənməsi əsasında müəyyən edilir.

3.10. İncəsənət və yaradıcılıq istiqamətinə aşağıdakılar aid edilir:
3.10.1. musiqi, rəsm, səhnə, yazı və digər bədii fəaliyyətlərdə seçilən şagirdlər
3.10.2. yaradıcı məhsul hazırlamaq və özünüifadə bacarığı ilə fərqlənən şagirdlər
3.10.3. estetik yanaşma, ideya orijinallığı və bədii təqdimat imkanları ilə seçilən şagirdlər
3.10.4. məktəbdaxili və məktəbdənkənar yaradıcılıq fəaliyyətlərində fəallıq göstərən şagirdlər

3.11. İncəsənət və yaradıcılıq istiqaməti üzrə iş sərgi, təqdimat, yaradıcı emalatxana, səhnə fəaliyyəti, məhsul portfolioları, fərdi və qrup işi, mentorluq və inkişaf xətti əsasında təşkil edilir.

3.12. Texniki-praktik istiqamət — şagirdin texniki düşüncə, konstruktiv yanaşma, model və qurğu yaratmaq, tətbiqi məsələ həll etmək, praktik bacarıq göstərmək, texnologiya və əl işi ilə işləmək qabiliyyəti ilə fərqlənməsi əsasında müəyyən edilir.

3.13. Texniki-praktik istiqamətə aşağıdakılar aid edilir:
3.13.1. texniki tapşırıqlara maraq göstərən və onların həllində fəallıq nümayiş etdirən şagirdlər
3.13.2. model, qurğu, tətbiqi məhsul və digər praktik nümunələr hazırlayan şagirdlər
3.13.3. texnoloji fəaliyyət, konstruktor işi və tətbiqi yaradıcılıq sahəsində seçilən şagirdlər
3.13.4. praktik fəaliyyət zamanı yaşıdlarına nisbətən daha yüksək bacarıq və dəqiqlik göstərən şagirdlər

3.14. Texniki-praktik istiqamət üzrə iş layihə, model qurma, tətbiqi tapşırıq, texnoloji fəaliyyət, məhsulun təqdimatı, sərgi, yarış, mentorluq və inkişaf xətti əsasında təşkil edilir.

3.15. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti — şagirdin təşəbbüs göstərmək, qrup işini təşkil etmək, həmyaşıdlarına təsir göstərmək, komanda qurmaq, fəaliyyətə rəhbərlik etmək, sosial layihələrdə fəallıq göstərmək və məsuliyyət daşımaq bacarığı ilə fərqlənməsi əsasında müəyyən edilir.

3.16. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqamətinə aşağıdakılar aid edilir:
3.16.1. sinif və məktəb səviyyəsində təşəbbüs və təşkilatçılıq göstərən şagirdlər
3.16.2. tədbir, layihə və kollektiv fəaliyyətlərin təşkili və icrasında fərqlənən şagirdlər
3.16.3. sosial məsuliyyət, ünsiyyət, komanda ilə işləmək və istiqamət vermək bacarığı ilə seçilən şagirdlər
3.16.4. sadəcə fəallıq nümayiş etdirməklə deyil, fəaliyyəti nəticəyə çevirmək və başqalarını prosesə cəlb etmək qabiliyyəti ilə fərqlənən şagirdlər

3.17. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti üzrə iş sosial layihələr, tədbir təşkili, debat, komanda işi, məktəbdaxili təşəbbüslər, ictimai təqdimatlar, müşahidə, mentorluq və inkişaf xətti əsasında təşkil edilir.

3.18. İstedad istiqamətləri üzrə şagirdin fərqlənməsi yalnız hazır nailiyyətlə deyil, inkişaf potensialı, fəaliyyət məhsulu, müşahidə nəticələri, maraq davamlılığı, təşəbbüsü, irəliləyişi və digər əsaslandırıcı göstəricilər əsasında müəyyən edilir.

3.19. İstedad istiqamətləri bir-birindən təcrid olunmuş şəkildə tətbiq edilmir. Şagirdin yaradıcı yanaşması, təşəbbüsü, problem həlli bacarığı və fəaliyyət məhsulu bir neçə istiqamətdə eyni vaxtda özünü göstərə bilər.

3.20. Bir şagird üzrə bir neçə istiqamətdə istedad və ya yüksək inkişaf potensialı müəyyən edilə bilər. Bu halda şagird üzrə əsas istiqamət müəyyən olunur, zərurət olduqda əlavə istiqamət və ya əlavə inkişaf xətti də qeydə alınır.

3.21. İstedad istiqamətlərinin müəyyən edilməsi və inkişafı zamanı şagirdin yaşı, təhsil səviyyəsi, fərdi xüsusiyyətləri, maraq sahəsi, rifahı və məktəbin mövcud imkanları nəzərə alınır.

3.22. İbtidai təhsil səviyyəsində istedad istiqamətləri daha çox müşahidə, maraq, meyl və ilkin potensial əsasında, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrində isə daha çox fəaliyyət məhsulu, nəticə, sabit göstərici və inkişaf dinamikası əsasında müəyyən edilir.

3.23. İstedad istiqamətlərinin müəyyən edilməsi zamanı yalnız açıq şəkildə görünən və yüksək nəticə göstərən şagirdlər deyil, sakit, az görünən, lakin yüksək inkişaf potensialı olan şagirdlər də nəzərə alınır.

3.24. İstedad istiqamətlərinin müəyyən edilməsi və tətbiqi zamanı sosial-iqtisadi imkan fərqləri, özünüifadə çətinliyi, sakit istedad, inkişaf xüsusiyyətləri və digər az görünən potensial halları nəzərə alınır.

3.25. İstedad istiqamətləri üzrə məktəbdaxili işin təşkili zamanı seçilmiş istiqamətə uyğun meyarlar, sənədləşmə formaları, inkişaf fəaliyyəti, mentorluq və monitorinq mexanizmləri tətbiq edilir.

4. İstedadın müəyyən edilməsi meyarları

4.1. İstedadlı şagirdin müəyyən edilməsi şagirdin hazır nailiyyətləri, inkişaf potensialı, fəaliyyət məhsulu, müşahidə nəticələri, maraq davamlılığı, təşəbbüsü, inkişaf dinamikası və digər əsaslandırıcı göstəricilər nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.

4.2. İstedadın müəyyən edilməsi zamanı yalnız bir göstəriciyə, bir nəticəyə, bir müşahidəyə və ya bir sənədə əsaslanan yanaşmaya yol verilmir.

4.3. Şagird üzrə qərar, bir qayda olaraq, ən azı iki meyarın sübutla təsdiqlənməsi əsasında qəbul edilir.

4.4. Bu zaman tətbiq olunan iki meyardan ən azı biri müvafiq istedad istiqaməti üzrə əsas meyar olmalıdır.

4.5. Meyarların tətbiqi zamanı şagirdin yaşı, təhsil səviyyəsi, fərdi xüsusiyyətləri, maraq sahəsi, inkişaf dinamikası, təlim və fəaliyyət şəraiti, habelə nəticələrin formalaşmasına təsir göstərən sosial və təşkilati amillər nəzərə alınır.

4.6. İstedadın müəyyən edilməsi istiqamətlər üzrə ayrıca aparılır və hər istiqamət üzrə tətbiq edilən meyarlar həmin istiqamətin xüsusiyyətlərinə uyğun müəyyən edilir.

4.7. Akademik-intellektual istiqamət üzrə meyarlar

4.7.1. Akademik-intellektual istiqamət üzrə meyarlar aşağıdakı iki alt xətt üzrə tətbiq edilir:
4.7.1.1. fənn-akademik meyarlar
4.7.1.2. tədqiqat və layihə fəaliyyəti meyarları

4.8. Fənn-akademik meyarlar

4.8.1. Fənn-akademik meyarlar aşağıdakılardır:
4.8.1.1. ayrı-ayrı fənlər və ya təlim sahələri üzrə sabit yüksək nəticə
4.8.1.2. yeni mövzuları sürətlə mənimsəmə və dərin qavrama bacarığı
4.8.1.3. bilikdən istifadə, tətbiq etmə və əlaqələndirmə bacarığı
4.8.1.4. analitik düşüncə, məntiqi ümumiləşdirmə və problem həlli bacarığı
4.8.1.5. fərqli həll yolları təklif etmə və müstəqil fikir yürütmə bacarığı
4.8.1.6. şifahi və yazılı şəkildə əsaslandırma və təqdimat bacarığı
4.8.1.7. akademik inkişaf dinamikasının müsbət xarakter daşıması

4.8.2. Fənn-akademik meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.8.2.1. qiymətləndirmə nəticələri
4.8.2.2. müəllim müşahidələri
4.8.2.3. yazılı işlər və fəaliyyət məhsulları
4.8.2.4. şagirdin izah və təqdimat nümunələri
4.8.2.5. portfolio materialları
4.8.2.6. olimpiada, müsabiqə və digər akademik fəaliyyət nəticələri

4.9. Tədqiqat və layihə fəaliyyəti meyarları

4.9.1. Tədqiqat və layihə fəaliyyəti üzrə meyarlar aşağıdakılardır:
4.9.1.1. mövzu seçmək və araşdırma sualı formalaşdırmaq bacarığı
4.9.1.2. məlumat toplamaq, müqayisə etmək və sistemləşdirmək bacarığı
4.9.1.3. nəticə çıxarmaq və əsaslandırmaq bacarığı
4.9.1.4. layihə və təqdimat fəaliyyətində fəallıq
4.9.1.5. müstəqil və ya qrup tərkibində məhsul hazırlamaq bacarığı
4.9.1.6. araşdırma və layihə fəaliyyətində davamlı maraq
4.9.1.7. tədqiqat və layihə fəaliyyəti üzrə inkişaf dinamikası

4.9.2. Tədqiqat və layihə fəaliyyəti üzrə meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.9.2.1. layihə işləri
4.9.2.2. tədqiqat tapşırıqları
4.9.2.3. təqdimat materialları
4.9.2.4. müəllim müşahidələri
4.9.2.5. portfolio materialları
4.9.2.6. layihə və araşdırma fəaliyyəti üzrə məktəbdaxili və məktəbdənkənar nəticələr

4.10. İdman istiqaməti üzrə meyarlar

4.10.1. İdman istiqaməti üzrə istedadın müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı əsas meyarlar tətbiq edilir:
4.10.1.1. fiziki hazırlıq səviyyəsi
4.10.1.2. çeviklik, koordinasiya və hərəkət bacarığı
4.10.1.3. sürət, dözümlülük və güc göstəriciləri
4.10.1.4. idman fəaliyyəti zamanı davamlılıq və intizam
4.10.1.5. fərdi və ya komanda fəaliyyətində nəticə göstərmək bacarığı
4.10.1.6. məşq və yarış fəaliyyətinə davamlı maraq
4.10.1.7. təlimatları düzgün yerinə yetirmə və məqsədyönlülük
4.10.1.8. fiziki və idman göstəricilərində irəliləyiş

4.10.2. İdman istiqaməti üzrə meyarların tətbiqi zamanı yalnız hazır fiziki üstünlük deyil, inkişaf meyli, məşq intizamı, özünənəzarət və fəaliyyətə davamlı münasibət də nəzərə alınır.

4.10.3. İdman istiqaməti üzrə meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.10.3.1. fiziki tərbiyə müəlliminin və məşqçinin müşahidə qeydləri
4.10.3.2. yarış və turnir nəticələri
4.10.3.3. diplom, sertifikat və digər təsdiqedici sənədlər
4.10.3.4. məktəbdaxili fəaliyyət qeydləri
4.10.3.5. fəaliyyət videoları, təqdimat materialları və ya portfolio

4.11. İncəsənət və yaradıcılıq istiqaməti üzrə meyarlar

4.11.1. İncəsənət və yaradıcılıq istiqaməti üzrə meyarlar bədii-estetik ifadə və yaradıcı özünüifadə əsasında müəyyən edilir.

4.11.2. Bu istiqamət üzrə əsas meyarlar aşağıdakılardır:
4.11.2.1. bədii-estetik ifadə bacarığı
4.11.2.2. yaradıcı ideya irəli sürmək və onu məhsula çevirmək qabiliyyəti
4.11.2.3. musiqi, rəsm, səhnə, yazı və digər yaradıcılıq fəaliyyətlərində fərqlənmə
4.11.2.4. estetik duyum və təqdimat bacarığı
4.11.2.5. orijinal yanaşma və ideya müstəqilliyi
4.11.2.6. fəaliyyət məhsulunun keyfiyyəti və davamlılığı
4.11.2.7. yaradıcılıq fəaliyyətinə maraq və müntəzəm iştirak
4.11.2.8. yaradıcı inkişaf dinamikası

4.11.3. İncəsənət və yaradıcılıq istiqamətində yalnız texniki icra deyil, orijinallıq, bədii yanaşma və yaradıcı fərqlilik də ayrıca nəzərə alınır.

4.11.4. Bu istiqamət üzrə meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.11.4.1. yaradıcı məhsullar
4.11.4.2. müəllim müşahidələri
4.11.4.3. sərgi, çıxış və təqdimat materialları
4.11.4.4. məktəbdaxili və məktəbdənkənar fəaliyyət nəticələri
4.11.4.5. diplom və sertifikatlar
4.11.4.6. portfolio materialları

4.12. Texniki-praktik istiqamət üzrə meyarlar

4.12.1. Texniki-praktik istiqamət üzrə istedadın müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı əsas meyarlar tətbiq edilir:
4.12.1.1. texniki düşüncə və konstruktiv yanaşma
4.12.1.2. model, qurğu və ya tətbiqi məhsul hazırlamaq bacarığı
4.12.1.3. praktik məsələ həll etmək bacarığı
4.12.1.4. texnologiya və texniki fəaliyyətə maraq
4.12.1.5. praktik yerinə yetirmə dəqiqliyi və ardıcıllığı
4.12.1.6. texniki tapşırıqları müstəqil və ya yaradıcı yanaşma ilə yerinə yetirmək bacarığı
4.12.1.7. tətbiqi ideya və funksional həll təklif etmək qabiliyyəti
4.12.1.8. texniki-praktik fəaliyyət üzrə inkişaf dinamikası

4.12.2. Texniki-praktik istiqamət üzrə meyarların tətbiqi zamanı bu sahə yalnız əl bacarığı ilə məhdudlaşdırılmır; texniki yanaşma, tətbiqi problem həlli və məhsulun funksional quruluşu da nəzərə alınır.

4.12.3. Bu istiqamət üzrə meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.12.3.1. model, qurğu və tətbiqi məhsullar
4.12.3.2. praktik tapşırıqların nəticələri
4.12.3.3. müəllim müşahidələri
4.12.3.4. sərgi və təqdimat materialları
4.12.3.5. yarış və müsabiqə nəticələri
4.12.3.6. portfolio materialları

4.13. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti üzrə meyarlar

4.13.1. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti üzrə istedadın müəyyən edilməsi üçün aşağıdakı əsas meyarlar tətbiq edilir:
4.13.1.1. təşəbbüs göstərmək bacarığı
4.13.1.2. qrup işini təşkil etmək və istiqamətləndirmək qabiliyyəti
4.13.1.3. komanda ilə işləmək və başqalarını prosesə cəlb etmək bacarığı
4.13.1.4. məktəb və sinif həyatında məsuliyyətli iştirak
4.13.1.5. sosial fəaliyyət və layihələrdə fəallıq
4.13.1.6. ünsiyyət və təqdimat bacarığı
4.13.1.7. fəaliyyəti nəticəyə çevirmək və davamlılıq göstərmək qabiliyyəti
4.13.1.8. liderlik və təşkilatçılıq xətti üzrə inkişaf dinamikası

4.13.2. Bu istiqamət üzrə istedadın müəyyən edilməsi zamanı sadəcə fəallıq nümayiş etdirmə, çox danışma və ya tədbirdə görünmə kifayət hesab edilmir.

4.13.3. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti üzrə əsas meyar kimi təşəbbüsün nəticəyə çevrilməsi, məsuliyyət daşımaq, başqalarını prosesə cəlb etmək və fəaliyyətə real təsir göstərmək nəzərə alınır.

4.13.4. Bu istiqamət üzrə meyarların qiymətləndirilməsi zamanı aşağıdakı sübutlardan istifadə edilə bilər:
4.13.4.1. müəllim və sinif rəhbəri müşahidələri
4.13.4.2. layihə və tədbir fəaliyyəti ilə bağlı materiallar
4.13.4.3. təqdimat və çıxış nümunələri
4.13.4.4. məktəbdaxili fəaliyyət nəticələri
4.13.4.5. sosial təşəbbüs və təşkilatçılıq fəaliyyəti üzrə qeydlər
4.13.4.6. portfolio materialları

4.14. Dəstəkləyici meyarlar

4.14.1. Bütün istiqamətlər üzrə əsas meyarları tamamlayan əlavə göstəricilər aşağıdakılardır:
4.14.1.1. marağın davamlılığı
4.14.1.2. fəaliyyətə məsuliyyətli yanaşma
4.14.1.3. inkişaf dinamikası
4.14.1.4. fəaliyyət məhsulunun keyfiyyəti
4.14.1.5. təşəbbüs və müstəqillik
4.14.1.6. işə dərin daxilolma
4.14.1.7. əməkdaşlıq və özünüifadə bacarığı
4.14.1.8. şagirdin rifahı və iş yükünə uyğunluğu

4.14.2. Dəstəkləyici meyarlar əsas istiqamət meyarlarını əvəz etmir, onları tamamlayır və qərarın əsaslandırılmasına əlavə baza yaradır.

4.15. Sakit və az görünən istedadların müəyyən edilməsi

4.15.1. İstedadın müəyyən edilməsi zamanı yalnız açıq şəkildə görünən nailiyyətlər və fəaliyyət nəticələri əsas götürülmür.

4.15.2. Sakit, az görünən, lakin yüksək inkişaf potensialı olan şagirdlər üzrə düşünmə dərinliyi, müşahidə qabiliyyəti, yazılı və fəaliyyət məhsulu, öyrənmə sürəti, maraq davamlılığı, müəllim müşahidəsi və inkişaf dinamikası birlikdə nəzərə alınır.

4.15.3. Belə hallarda əlavə müşahidə, məqsədli sənədləşmə və inkişaf potensialının qiymətləndirilməsi tətbiq edilə bilər.

4.16. Bir neçə istiqamət üzrə meyarların tətbiqi

4.16.1. Şagird üzrə bir neçə istiqamətdə istedad və ya yüksək inkişaf potensialı müəyyən edilə bilər.

4.16.2. Bu halda şagird üzrə əsas istiqamət müəyyən olunur.

4.16.3. Zərurət olduqda əlavə istiqamət və ya əlavə inkişaf xətti qeydə alınır.

4.16.4. Müvafiq qərar meyarların və sübutların müqayisəli təhlili əsasında verilir.

4.17. Meyarların tətbiqində yaş və səviyyə uyğunluğu

4.17.1. Meyarlar şagirdin yaşı və təhsil səviyyəsi nəzərə alınmaqla tətbiq edilir.

4.17.2. İbtidai təhsil səviyyəsində meyarlar daha çox müşahidə, maraq, meyl, öyrənmə sürəti, ilkin məhsul və inkişaf potensialı əsasında tətbiq olunur.

4.17.3. Ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrində meyarlar daha çox nəticə, fəaliyyət məhsulu, davamlılıq, inkişaf dinamikası və istiqamət üzrə sabit göstəricilər əsasında tətbiq olunur.

4.18. Meyarların tətbiqində əsas prinsip

4.18.1. İstedadın müəyyən edilməsi zamanı hər istiqamət üzrə meyarlar vahid, ədalətli, əsaslandırılmış və istiqamətə uyğun qaydada tətbiq edilir.

4.18.2. Meyarların tətbiqi zamanı ümumi təəssürata əsaslanan, subyektiv və sübutsuz yanaşmaya yol verilmir.

4.18.3. Qərar yalnız istiqamət üzrə uyğun meyarların və onları təsdiq edən sübutların məcmusu əsasında qəbul edilir.

4.18.4. Meyarların tətbiqi zamanı şagirdin nəticə və iştirak imkanlarına təsir edən sosial, təşkilati və fərdi amillər də nəzərə alınır.

5. Namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi qaydası

5.1. İstedadlı şagirdlərin müəyyən edilməsi məqsədilə namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi məktəbdə vahid qaydada, istedad istiqamətləri üzrə müəyyən edilmiş meyarlar və sübutlar nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.

5.2. Namizədlərin irəli sürülməsi aşağıdakı əsas təqdimat mənbələri əsasında həyata keçirilir:
5.2.1. fənn müəlliminin təqdimatı
5.2.2. sinif rəhbərinin təqdimatı
5.2.3. məktəb psixoloqunun əsaslandırılmış rəyi
5.2.4. məktəbdaxili müşahidə nəticələri
5.2.5. şagirdin fəaliyyət məhsulları və portfolio materialları
5.2.6. mentorun və ya digər məsul pedaqoji işçinin təqdimatı

5.3. Namizədlərin irəli sürülməsi zamanı aşağıdakı əlavə məlumat mənbələri də nəzərə alına bilər:
5.3.1. məktəbdaxili və məktəbdənkənar müsabiqə, yarış, sərgi, layihə və digər fəaliyyət nəticələri
5.3.2. şagird tərəfindən təqdim olunan fəaliyyət nümunələri və əsaslandırıcı materiallar
5.3.3. valideyn tərəfindən təqdim olunan əsaslandırıcı məlumat və materiallar

5.4. Valideyn tərəfindən təqdim olunan məlumat və materiallar yardımçı informasiya mənbəyi hesab edilir və müstəqil qərar üçün yeganə əsas kimi qəbul edilmir.

5.5. Şagird tərəfindən təqdim olunan fəaliyyət nümunələri və əsaslandırıcı materiallar, xüsusilə yuxarı siniflərdə, əlavə məlumat mənbəyi kimi nəzərə alına bilər.

5.6. Namizədin irəli sürülməsi müvafiq təqdimat forması əsasında aparılır.

5.7. Təqdimat formasında ən azı aşağıdakılar göstərilməlidir:
5.7.1. şagirdin soyadı, adı, atasının adı
5.7.2. sinfi
5.7.3. təqdim olunduğu istedad istiqaməti
5.7.4. irəli sürülməni əsaslandıran meyarlar
5.7.5. hər meyar üzrə konkret müşahidə, fəaliyyət nümunəsi və ya ilkin sübut
5.7.6. təqdimatı verən şəxsin soyadı, adı və vəzifəsi
5.7.7. təqdimatın tarixi

5.8. Təqdimatda ümumi, sübutsuz və qeyri-müəyyən ifadələrdən istifadə olunmasına yol verilmir.

5.9. “istedadlıdır”, “fərqlənir”, “çox bacarıqlıdır”, “çox fəaldır” və digər ümumi xarakterli ifadələr yalnız konkret meyar və onları təsdiq edən sübutlar göstərildikdə nəzərə alınır.

5.10. Namizədin irəli sürülməsi zamanı, bir qayda olaraq, ən azı iki meyar üzrə ilkin əsaslandırma təqdim olunmalıdır.

5.11. Təqdim olunan meyarlardan ən azı biri müvafiq istedad istiqaməti üzrə əsas meyar olmalıdır.

5.12. Təqdim olunmuş namizədlər üzrə materiallar tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən qəbul edilir, qeydiyyata alınır və baxış üçün işçi qrupa təqdim edilir.

5.13. İşçi qrup namizəd üzrə təqdim olunmuş materialları aşağıdakı baxımdan nəzərdən keçirir:
5.13.1. təqdim olunan istiqamətin uyğunluğu
5.13.2. meyarların kifayətliliyi
5.13.3. sübutların əsaslandırıcılığı
5.13.4. meyar ilə sübut arasında uyğunluq
5.13.5. əlavə müşahidəyə ehtiyacın olub-olmaması
5.13.6. şagirdin əsas və ya əlavə istiqamət üzrə qiymətləndirilməsinin məqsədəuyğunluğu

5.14. İşçi qrup namizəd üzrə aşağıdakı qərarlardan birini qəbul edə bilər:
5.14.1. şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi üçün tövsiyə verilməsi
5.14.2. şagirdin əlavə müşahidəyə götürülməsi
5.14.3. təqdim olunan materialların hazırkı mərhələdə kifayət etmədiyinin qeyd olunması
5.14.4. istiqamətin dəqiqləşdirilməsi və ya dəyişdirilməsi

5.15. Əlavə müşahidə qərarı qəbul edildikdə müşahidə müddəti, izlənəcək meyarlar və məsul şəxs müəyyən olunur.

5.16. Əlavə müşahidə müddəti, bir qayda olaraq, qısa və məqsədli xarakter daşıyır və konkret meyarlar üzrə əlavə sübutların toplanmasına xidmət edir.

5.17. Əlavə müşahidə müddəti zərurətə uyğun olaraq müəyyən edilir və adətən dörd həftədən səkkiz həftəyədək dövrü əhatə edə bilər.

5.18. Əlavə müşahidə müddəti başa çatdıqdan sonra namizəd üzrə materiallara təkrar baxılır və yekun qərar qəbul edilir.

5.19. Namizədin seçilməsi zamanı yalnız bir dəfəlik nəticə, təsadüfi uğur, epizodik fəallıq və ya sənədlərin çoxluğu əsas götürülmür.

5.20. Seçim zamanı meyarların sabitliyi, inkişaf dinamikası, fəaliyyət məhsulu, müəllim müşahidəsi, istiqamət üzrə davamlı maraq və şagirdin potensialı birlikdə nəzərə alınır.

5.21. Sakit, az görünən, lakin yüksək inkişaf potensialı olan şagirdlərin seçilməsi zamanı müəllim müşahidəsi, yazılı və fəaliyyət məhsulu, inkişaf dinamikası, əlavə müşahidə nəticələri və digər əsaslandırıcı sübutlar daha geniş əsas kimi tətbiq edilir.

5.22. Seçim zamanı şagirdin nəticə və iştirak imkanlarına təsir edən sosial, fərdi və təşkilati amillər nəzərə alınır, lakin bu hallar aşağı gözlənti formalaşdırılması üçün əsas hesab edilmir.

5.23. Bir şagird üzrə bir neçə istiqamət üzrə təqdimat verildikdə işçi qrup həmin istiqamətləri birlikdə nəzərdən keçirir və zərurət olduqda əsas və əlavə istiqamətləri müəyyən edir.

5.24. İşçi qrupun qərarı protokollaşdırılır və müvafiq qərar cədvəlində qeyd olunur.

5.25. Şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi barədə yekun qərar məktəb rəhbərliyi tərəfindən təsdiq edilir.

5.26. Yekun qərarın təsdiqindən sonra şagird üzrə fərdi inkişaf xəttinin hazırlanması üçün məsul şəxs və müddət müəyyən olunur.

5.27. Şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi onun üzrə fərdi inkişaf xəttinin, mentorluq və monitorinq işinin təşkilinə əsas yaradır.

5.28. Namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi zamanı şəffaflıq, ədalətlilik, etik yanaşma, məxfilik və şagird rifahının qorunması prinsipləri əsas götürülür.

5.29. Təqdimat və seçmə zamanı etiketləyici ifadələrdən, müqayisə yaradan yanaşmalardan və şagirdin ləyaqətinə xələl gətirən qiymətləndirmə formalarından istifadə olunmur.

5.30. Namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi prosesi məktəbin daxili sənədləşmə və qərarvermə mexanizmi əsasında həyata keçirilir.

6. Sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi

6.1. İstedadlı şagirdlərlə bağlı sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi məktəbdə bu sahə üzrə fəaliyyətin əsaslandırılmış, izlənilə bilən, vahid, şəffaf və davamlı qaydada həyata keçirilməsini təmin edir.

6.2. Sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi aşağıdakı əsas mərhələləri əhatə edir:
6.2.1. təqdimatın qəbulu və qeydiyyatı
6.2.2. sübutların toplanması və sistemləşdirilməsi
6.2.3. işçi qrup tərəfindən baxış və qiymətləndirmə
6.2.4. qərarın qəbul edilməsi və protokollaşdırılması
6.2.5. yekun təsdiq
6.2.6. qərardan sonrakı inkişaf, mentorluq və monitorinq mexanizminin işə salınması

6.3. Sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi həddindən artıq bürokratik yük yaratmadan, lakin qərarı əsaslandırmaq, sonrakı mərhələləri izləmək və illik ümumi təhlil aparmaq üçün kifayət edən həcmdə təşkil edilir.

6.4. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə iş üzrə minimum sənədlər paketi aşağıdakılardan ibarət olur:
6.4.1. namizədliyin təqdimat forması
6.4.2. müşahidə forması
6.4.3. portfolio siyahısı
6.4.4. işçi qrupun baxış protokolu
6.4.5. qərar cədvəli
6.4.6. şagird üzrə fərdi inkişaf xətti forması
6.4.7. mentor görüş qeydi
6.4.8. monitorinq qeydi
6.4.9. illik ümumi təhlil sənədi

6.5. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı istifadə olunan sənəd formaları məktəb rəhbərliyi tərəfindən təsdiq edilmiş vahid nümunələr əsasında aparılır.

6.6. Namizədliyin təqdimat forması şagirdin irəli sürülməsi üçün ilkin əsaslandırma sənədi hesab olunur və namizədin istiqaməti, meyarları, ilkin sübutları və təqdimatı verən şəxs barədə məlumatları əks etdirir.

6.7. Müşahidə forması konkret meyar üzrə pedaqoji müşahidənin, davranışın, fəaliyyətin, məhsulun və ya inkişaf dinamikasının qeydə alınması üçün istifadə edilir.

6.8. Portfolio siyahısı şagird üzrə toplanmış sübutların sistemləşdirilməsi məqsədilə aparılır və həmin materialların istiqamət, tarix və məzmun baxımından ardıcıl qeydiyyatını təmin edir.

6.9. İşçi qrupun baxış protokolu namizəd üzrə müzakirə, qiymətləndirmə, əsaslandırma və qəbul edilmiş qərarın rəsmi qeydini əks etdirir.

6.10. Qərar cədvəli şagirdlər üzrə qəbul edilmiş qərarların sistemli şəkildə ümumiləşdirilməsi, sonrakı mərhələlərin izlənməsi və aralıq və illik təhlilin aparılması üçün istifadə olunur.

6.11. Fərdi inkişaf xətti forması İstedad Bankına daxil edilmiş şagird üzrə istiqamətin, məqsədlərin, fəaliyyətlərin, məsul şəxslərin və izləmə müddətinin müəyyən edilməsi üçün tətbiq olunur.

6.12. Mentor görüş qeydi istedadlı şagirdlə aparılan məqsədli görüşlərin, verilən tövsiyələrin, müşahidə olunan çətinliklərin və növbəti addımların qısa şəkildə qeydə alınmasına xidmət edir.

6.13. Monitorinq qeydi şagird üzrə inkişaf dinamikasının, fəaliyyət nəticələrinin, motivasiyanın, iş yükünün, rifahın və tətbiq olunan dəstək mexanizmlərinin dövri qiymətləndirilməsi məqsədilə aparılır.

6.14. İllik ümumi təhlil sənədi tədris ilinin sonunda İstedad Bankı üzrə görülmüş işlərin, qəbul edilmiş qərarların, tətbiq edilmiş inkişaf xətlərinin, mentorluq və monitorinq nəticələrinin ümumiləşdirilməsi üçün istifadə olunur.

6.15. Sənədlər məktəbin daxili sənəd dövriyyəsi qaydasına uyğun olaraq tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən sistemləşdirilir, saxlanılır və tədris ilinin yekununda arxivləşdirilir.

6.16. Sənədlər məktəbin daxili imkanları və qaydaları nəzərə alınmaqla kağız və ya elektron formada aparıla bilər.

6.17. Sənədlərin tərkibi və istifadə olunan sübutlar istedad istiqamətinin xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq fərqləndirilə bilər.

6.18. Sənədləşdirmə və qərarvermə prosesində aşağıdakı səlahiyyət bölgüsü tətbiq edilir:
6.18.1. təqdimatın hazırlanması namizədliyi irəli sürən şəxs tərəfindən həyata keçirilir
6.18.2. sənədlərin qəbulu, qeydiyyatı və ilkin sistemləşdirilməsi tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən aparılır
6.18.3. baxış və qiymətləndirmə işçi qrup tərəfindən həyata keçirilir
6.18.4. yekun qərarın təsdiqi məktəb rəhbərliyi tərəfindən həyata keçirilir

6.19. Təqdim olunmuş sənədlər işçi qrup tərəfindən baxılarkən aşağıdakılar qiymətləndirilir:
6.19.1. namizədin təqdim olunduğu istiqamətin uyğunluğu
6.19.2. meyarların kifayətliliyi
6.19.3. sübutların əsaslandırıcılığı
6.19.4. meyar ilə sübut arasında uyğunluq
6.19.5. əlavə müşahidəyə ehtiyacın olub-olmaması
6.19.6. əsas və əlavə istiqamətin müəyyən edilməsinin məqsədəuyğunluğu

6.20. İşçi qrupun baxışı nəticəsində aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilir:
6.20.1. şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi üçün tövsiyə verilməsi
6.20.2. şagirdin əlavə müşahidəyə götürülməsi
6.20.3. təqdim olunmuş materialların hazırkı mərhələdə kifayət etmədiyinin qeyd olunması
6.20.4. istiqamətin dəqiqləşdirilməsi və ya dəyişdirilməsi
6.20.5. əsas və əlavə istiqamətin ayrıca müəyyən edilməsi

6.21. İşçi qrupun qərarı protokollaşdırılır və qərar cədvəlində qeyd olunur.

6.22. Protokolda ən azı aşağıdakılar əks etdirilir:
6.22.1. baxışın tarixi
6.22.2. iştirak edən şəxslər
6.22.3. baxılan namizədlərin siyahısı
6.22.4. müzakirə olunmuş istiqamət və meyarlar
6.22.5. qərarın əsaslandırılması
6.22.6. qəbul edilmiş qərar
6.22.7. zərurət olduqda əlavə müşahidə müddəti, məsul şəxs və növbəti baxış vaxtı

6.23. Qərarın əsaslandırılması zamanı yalnız nəticənin adı deyil, həmin nəticənin hansı meyarlar və hansı sübutlar əsasında verildiyi göstərilir.

6.24. Təqdim olunmuş sənədlərin çoxluğu özü-özlüyündə kifayət qədər əsas hesab edilmir. Qərar sənədlərin sayına deyil, meyarlarla sübutların uyğunluğuna və əsaslandırılmış məcmusuna əsasən qəbul edilir.

6.25. Əlavə müşahidə qərarı qəbul edildikdə müşahidə müddəti, izlənəcək meyarlar, toplanacaq əlavə sübutlar və məsul şəxs ayrıca müəyyən edilir.

6.26. Əlavə müşahidə müddəti, bir qayda olaraq, qısa və məqsədli xarakter daşıyır və zərurətə uyğun olaraq dörd həftədən səkkiz həftəyədək dövrü əhatə edə bilər.

6.27. Təqdimatlar daxil olduqdan sonra baxış ağlabatan müddətdə təşkil edilir. Əlavə müşahidə başa çatdıqdan sonra təkrar baxış gecikdirilmədən keçirilir.

6.28. Əlavə müşahidə müddəti başa çatdıqdan sonra namizəd üzrə materiallara təkrar baxılır və yekun qərar qəbul edilir.

6.29. Mübahisəli, qeyri-müəyyən və ya sərhəd xarakterli hallarda işçi qrup aşağıdakı tədbirlərdən birini tətbiq edə bilər:
6.29.1. əlavə müşahidə müddətinin təyin edilməsi
6.29.2. əlavə sübutların toplanmasının tələb olunması
6.29.3. istiqamətin yenidən qiymətləndirilməsi
6.29.4. materialların tamamlanmasından sonra təkrar baxışın keçirilməsi

6.30. Mübahisəli hallarda tələsik və sübutsuz qərar qəbul edilmir.

6.31. Təqdim olunan materialların kifayət etmədiyi barədə qərar qəbul edildikdə bunun səbəbləri qısa əsaslandırma ilə qeyd olunur və zərurət olduqda sonrakı müşahidə və ya təkrar təqdimat üçün tövsiyə göstərilir.

6.32. İşçi qrupun tövsiyə xarakterli qərarı məktəb rəhbərliyi tərəfindən nəzərdən keçirilir və yekun təsdiq edilir.

6.33. Məktəb rəhbərliyi tərəfindən təsdiq edilmiş qərar məktəbdaxili rəsmi qərar hesab olunur və müvafiq sənədlərdə qeyd edilir.

6.34. Şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi barədə qərar təsdiq edildikdən sonra şagird üzrə fərdi inkişaf xəttinin hazırlanması üçün məsul şəxs və müddət müəyyən edilir.

6.35. Şagirdin əlavə müşahidəyə götürülməsi barədə qərar təsdiq edildikdə müşahidə planı, məsul şəxs və yekun baxış müddəti müəyyən olunur.

6.36. Zərurət olduqda və yeni əsaslandırılmış materiallar təqdim edildikdə işçi qrupun qərarına yenidən baxıla bilər.

6.37. Yekun qərardan sonra valideyn müvafiq qaydada məlumatlandırılır. Zərurət olduqda şagird üzrə inkişaf xətti, dəstək mexanizmi və sonrakı mərhələlər barədə izah verilir.

6.38. Şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi, əlavə müşahidəyə götürülməsi və ya digər qərarların icrası qərar cədvəli və müvafiq sənədlər əsasında izlənilir.

6.39. Tədris ili ərzində zərurət olduqda qərar cədvəli və monitorinq qeydləri əsasında aralıq ümumiləşdirmə aparıla bilər.

6.40. İstedadlı şagirdlərlə bağlı sənədlərə çıxış yalnız xidməti zərurət çərçivəsində verilir.

6.41. Şagird haqqında toplanmış məlumatlar, müşahidə qeydləri, qərarlar və digər materiallar məxfi saxlanılır, etik qaydada istifadə edilir və üçüncü şəxslərə əsassız şəkildə təqdim olunmur.

6.42. Şagirdin İstedad Bankında olması barədə məlumat yalnız xidməti zərurət çərçivəsində paylaşılır və şagirdin məktəb daxilində etiketlənməsinə yol verilmir.

6.43. Təqdimat, baxış və qərarvermə zamanı etiketləyici ifadələrdən, müqayisə yaradan yanaşmalardan və şagirdin ləyaqətinə xələl gətirən qiymətləndirmə formalarından istifadə olunmur.

6.44. Sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi elə qurulur ki, tədris ilinin sonunda istiqamətlər, qəbul edilmiş qərarlar, əlavə müşahidə halları, inkişaf xətləri, mentorluq və monitorinq nəticələri üzrə ümumi təhlil aparmaq mümkün olsun.

6.45. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizmi məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin vahid, ədalətli, əsaslandırılmış, etik və davamlı qaydada həyata keçirilməsini təmin edir.

7. İnkişaf, mentorluq və monitorinqin təşkili

7.1. İstedad Bankına daxil edilmiş şagirdlərlə iş onların istedad istiqamətinə, fərdi xüsusiyyətlərinə, yaş və təhsil səviyyəsinə uyğun olaraq inkişaf, mentorluq və monitorinq mexanizmləri əsasında təşkil edilir.

7.2. İnkişaf, mentorluq və monitorinqin təşkili şagirdin potensialının məqsədli şəkildə dəstəklənməsinə, fəaliyyətinin izlənməsinə, rifahının qorunmasına və nəticələrin davamlı təhlilinə xidmət edir.

7.3. İstedad Bankına daxil edilmiş hər bir şagird üzrə fərdi inkişaf xətti hazırlanır.

7.4. Fərdi inkişaf xətti aşağıdakı əsas elementləri əhatə edir:
7.4.1. şagirdin əsas istiqaməti
7.4.2. zərurət olduqda əlavə istiqaməti
7.4.3. yaxın dövr üçün inkişaf məqsədləri
7.4.4. planlaşdırılan fəaliyyətlər
7.4.5. tətbiq ediləcək əsas dəstək modeli
7.4.6. məsul şəxslər
7.4.7. mentorun adı
7.4.8. izləmə müddəti
7.4.9. gözlənilən inkişaf göstəriciləri

7.5. Fərdi inkişaf xətti şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi barədə qərar təsdiq edildikdən sonra müəyyən olunmuş müddətdə hazırlanır.

7.6. Fərdi inkişaf xətti hazırlanarkən aşağıdakılar nəzərə alınır:
7.6.1. şagirdin istedad istiqaməti
7.6.2. mövcud nailiyyətləri və inkişaf potensialı
7.6.3. maraq sahəsi və fəaliyyətə münasibəti
7.6.4. şagirdin fikri və özünüqiymətləndirməsi
7.6.5. yaş və təhsil səviyyəsi
7.6.6. şagirdin rifahı və iş yükünə uyğunluğu
7.6.7. məktəbin mövcud imkanları və resursları

7.7. Fərdi inkişaf xətti şagirdin qabiliyyətini daha məqsədli, dərin və davamlı şəkildə inkişaf etdirməyə yönəldilir və həddindən artıq yüklənməyə səbəb olmamalıdır.

7.8. Fərdi inkişaf xətti hazırlanarkən şagird üçün uyğun əsas dəstək modeli müəyyən edilir.

7.9. Əsas dəstək modeli aşağıdakı formalardan biri və ya bir neçəsinin uyğun kombinasiyası şəklində tətbiq oluna bilər:
7.9.1. zənginləşdirmə
7.9.2. diferensiallaşdırma
7.9.3. sürətləndirmə
7.9.4. qruplaşdırma
7.9.5. layihə əsaslı inkişaf
7.9.6. fərdi mentorlu müşayiət
7.9.7. istiqamətə uyğun digər inkişaf formaları

7.10. İnkişaf məqsədləri və inkişaf göstəriciləri şagirdin istiqamətinə uyğun, müşahidə edilə bilən, dəyərləndirilə bilən və müəyyən müddət ərzində izlənilə bilən formada müəyyən edilir.

7.11. İnkişaf fəaliyyəti şagirdin istiqamətinə uyğun olaraq fərdiləşdirilmiş və diferensiallaşdırılmış qaydada təşkil edilir.

7.12. Akademik-intellektual istiqamət üzrə inkişaf fəaliyyəti aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
7.12.1. dərinləşdirilmiş tapşırıqlar
7.12.2. əlavə oxu və araşdırma fəaliyyəti
7.12.3. layihə və tədqiqat işi
7.12.4. təqdimat və müzakirə fəaliyyəti
7.12.5. fənn klubu və məktəbdaxili intellektual fəaliyyətlər
7.12.6. zənginləşdirmə və zərurət olduqda sürətləndirmə elementləri

7.13. İdman istiqaməti üzrə inkişaf fəaliyyəti aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
7.13.1. məqsədli hazırlıq və məşq fəaliyyəti
7.13.2. məktəbdaxili və məktəbdənkənar yarışlara hazırlıq
7.13.3. fiziki inkişafın və nəticələrin izlənməsi
7.13.4. komanda və fərdi fəaliyyət üzrə inkişaf işi
7.13.5. mentorluq və fəaliyyətin sənədləşdirilməsi

7.14. İncəsənət və yaradıcılıq istiqaməti üzrə inkişaf fəaliyyəti aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
7.14.1. yaradıcı məhsul hazırlanması
7.14.2. sərgi, çıxış və təqdimat fəaliyyəti
7.14.3. yaradıcı emalatxana və məşğələlər
7.14.4. fərdi və qrup işi
7.14.5. məhsul portfoliolarının formalaşdırılması
7.14.6. mentorluq və yaradıcı inkişaf xətti

7.15. Texniki-praktik istiqamət üzrə inkişaf fəaliyyəti aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
7.15.1. model və qurğu hazırlanması
7.15.2. tətbiqi tapşırıq və layihə işi
7.15.3. texnoloji və praktik fəaliyyət
7.15.4. məhsulun təqdimatı və nümayişi
7.15.5. sərgi, yarış və digər praktik fəaliyyətlər
7.15.6. mentorluq və inkişaf xətti

7.16. Liderlik, təşkilatçılıq və sosial fəaliyyət istiqaməti üzrə inkişaf fəaliyyəti aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
7.16.1. sosial layihələr
7.16.2. tədbir təşkili
7.16.3. debat və təqdimat fəaliyyəti
7.16.4. komanda işi və qrupun yönləndirilməsi
7.16.5. məktəbdaxili təşəbbüslər
7.16.6. mentorluq və inkişaf xətti

7.17. Şagirdin inkişaf fəaliyyəti seçilmiş istiqamətə uyğun olaraq məktəbdaxili və zərurət olduqda məktəbdənkənar imkanlardan istifadə edilməklə təşkil edilə bilər.

7.18. Məktəbdaxili imkanların kifayət etmədiyi hallarda müsabiqə, klub, yaradıcılıq platforması, idman fəaliyyəti, layihə mühiti və digər məktəbdənkənar imkanlardan istifadə edilə bilər.

7.19. İstedad Bankına daxil edilmiş hər bir şagird üçün, zərurət və məqsədəuyğunluq nəzərə alınmaqla, mentor müəyyən edilir.

7.20. Mentor aşağıdakı meyarlar nəzərə alınmaqla müəyyən edilir:
7.20.1. şagirdin istiqamətinə uyğun peşəkar yaxınlıq
7.20.2. müşahidə və istiqamətləndirmə bacarığı
7.20.3. şagirdlə etik və peşəkar ünsiyyət qurmaq imkanları
7.20.4. fəaliyyətin müşayiət olunmasına hazırlıq

7.21. Mentorun əsas vəzifələri aşağıdakılardır:
7.21.1. şagirdin inkişaf xəttinin icrasını müşayiət etmək
7.21.2. məqsədlərin və fəaliyyətlərin aydınlaşdırılmasına dəstək vermək
7.21.3. şagirdlə məqsədli görüşlər keçirmək
7.21.4. fəaliyyətin gedişini izləmək
7.21.5. müşahidə olunan çətinlikləri qeydə almaq
7.21.6. zərurət olduqda korreksiya ilə bağlı təklif vermək
7.21.7. mentor görüş qeydlərini aparmaq

7.22. Mentor şagirdin yerinə fəaliyyət göstərmir, onun inkişaf yolunu peşəkar şəkildə müşayiət edir və istiqamətləndirir.

7.23. Mentorlara bu sahə üzrə məktəbdaxili metodik istiqamətləndirmə və zərurət olduqda peşəkar dəstək təşkil edilir.

7.24. Mentorluq fəaliyyəti məktəbin mövcud kadr və vaxt imkanları nəzərə alınmaqla təşkil edilir.

7.25. Bir mentor üzrə müşayiət olunan şagirdlərin sayı idarəolunan həddə saxlanılır.

7.26. Mentorla şagird arasında məqsədli görüşlər bir qayda olaraq müntəzəm şəkildə təşkil edilir.

7.27. Mentor görüşləri aşağıdakı məsələləri əhatə edə bilər:
7.27.1. görülmüş işlərin qısa təhlili
7.27.2. növbəti addımların müəyyənləşdirilməsi
7.27.3. çətinliklərin və ehtiyacların müəyyənləşdirilməsi
7.27.4. fəaliyyətin istiqamətə uyğunluğunun qiymətləndirilməsi
7.27.5. şagirdin motivasiya və rifah vəziyyətinin nəzərə alınması

7.28. Mentor görüşləri şagird üzərində əlavə psixoloji təzyiq yaratmamalı, inkişafı dəstəkləyən və istiqamətləndirən xarakter daşımalıdır.

7.29. Monitorinq istedadlı şagirdin inkişaf xəttinin, fəaliyyət nəticələrinin, motivasiyasının, iş yükünün, rifahının və dəstək mexanizminin işləkliyinin dövri şəkildə izlənməsi məqsədilə həyata keçirilir.

7.30. Monitorinq aşağıdakı səviyyələrdə aparılır:
7.30.1. mentor tərəfindən cari izləmə
7.30.2. tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən ümumi koordinasiya və baxış
7.30.3. işçi qrup tərəfindən dövri ümumiləşdirilmiş qiymətləndirmə

7.31. Monitorinq zamanı aşağıdakı əsas sahələr nəzərə alınır:
7.31.1. inkişaf göstəriciləri
7.31.2. fəaliyyət məhsulu
7.31.3. istiqamət üzrə davamlı maraq
7.31.4. motivasiya səviyyəsi
7.31.5. iş yükünün uyğunluğu
7.31.6. rifahın qorunması
7.31.7. mentorluğun səmərəliliyi
7.31.8. tətbiq olunan fəaliyyətlərin məqsədəuyğunluğu

7.32. Cari izləmə mentor tərəfindən müntəzəm qaydada aparılır.

7.33. Ümumi monitorinq, bir qayda olaraq, rüblük və ya yarımillik əsasda həyata keçirilir.

7.34. Monitorinq nəticələri müvafiq monitorinq formalarında qeydə alınır.

7.35. Monitorinq nəticəsində aşağıdakı qərarlardan biri qəbul edilə bilər:
7.35.1. inkişaf xəttinin olduğu kimi davam etdirilməsi
7.35.2. fəaliyyət və ya dəstək planının yenilənməsi
7.35.3. istiqamətin dəqiqləşdirilməsi və ya dəyişdirilməsi
7.35.4. mentorluq formasının dəyişdirilməsi
7.35.5. iş yükünün azaldılması və ya yüngülləşdirilməsi
7.35.6. əlavə müşahidə mərhələsinə keçirilməsi
7.35.7. zərurət olduqda müvəqqəti fasilə verilməsi

7.36. Monitorinq nəticələri əsasında təklif olunan dəyişikliklər fərdi inkişaf xəttində və digər müvafiq sənədlərdə əks etdirilir.

7.37. Zərurət olduqda monitorinq nəticələri işçi qrupun baxışına çıxarılır və müvafiq qaydada rəsmiləşdirilir.

7.38. Şagird üzrə inkişaf, mentorluq və monitorinq işinin təşkili zamanı onun sosial-emosional rifahı, psixoloji təhlükəsizliyi, maraq davamlılığı və məktəb mühitində rahatlığı qorunur.

7.39. İstedadlı şagirdlərlə iş zamanı onların daim yüksək nəticə göstərməsi gözləntisi formalaşdırılmır və şagirdlər nümayiş obyektinə çevrilmir.

7.40. Zərurət olduqda məktəb psixoloqunun və digər müvafiq mütəxəssislərin iştirakı ilə şagirdin sosial-emosional vəziyyəti nəzərə alınır.

7.41. Şagirdin inkişafı ilə bağlı məlumatlar yalnız xidməti zərurət çərçivəsində paylaşılır və etik yanaşma prinsipi qorunur.

7.42. Sakit, az görünən və ya qeyri-bərabər inkişaf profili olan istedadlı şagirdlərlə iş zamanı əlavə dəstək, məqsədli müşahidə və daha həssas inkişaf xətti tətbiq edilə bilər.

7.43. İkiqat xüsusiyyətli və əlavə dəstəyə ehtiyacı olan istedadlı şagirdlər üzrə inkişaf, mentorluq və monitorinq daha həssas və fərdiləşdirilmiş qaydada təşkil edilir.

7.44. Bir neçə istiqamətdə istedad və ya inkişaf potensialı göstərən şagirdlər üzrə inkişaf xətti əsas istiqamət üzrə qurulur, zərurət olduqda əlavə istiqamət üzrə fəaliyyətlər də plana daxil edilir.

7.45. İnkişaf, mentorluq və monitorinq işinin təşkili zamanı məktəbin mövcud resursları, kadr potensialı və fəaliyyət imkanları nəzərə alınır.

7.46. Tədris ili ərzində inkişaf, mentorluq və monitorinq işinin nəticələri ümumiləşdirilir və illik təhlil üçün əsas kimi istifadə olunur.

7.47. İnkişaf, mentorluq və monitorinq nəticələri məktəb səviyyəsində ümumiləşdirilərək proqramın təkmilləşdirilməsi, resursların planlaşdırılması və növbəti tədris ili üçün yenilənmə qərarlarının verilməsi məqsədilə istifadə olunur.

7.48. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş inkişaf, mentorluq və monitorinq mexanizmi istedadlı şagirdlərlə işin məqsədli, davamlı, etik, praktik və nəticəyönlü şəkildə təşkilinə xidmət edir.

 8. Məktəbdaxili idarəetmə və məsuliyyət bölgüsü

8.1. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin idarə olunması bu Qaydaların tələblərinə uyğun olaraq vahid, əlaqələndirilmiş və davamlı qaydada təşkil edilir.

8.2. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin idarə olunması aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:
8.2.1. fəaliyyətin ümumi təşkili
8.2.2. namizədlərin irəli sürülməsi və baxışı
8.2.3. sənədləşdirmə və qərarvermə
8.2.4. inkişaf, mentorluq və monitorinqin əlaqələndirilməsi
8.2.5. valideynlə əməkdaşlıq və məlumatlandırma
8.2.6. illik ümumi təhlil və yenilənmə

8.3. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə iş üzrə ümumi rəhbərlik məktəb direktoruna məxsusdur.

8.4. Məktəb direktoru aşağıdakı vəzifələri həyata keçirir:
8.4.1. bu Qaydaların məktəbdə tətbiqini təmin edir
8.4.2. istedadlı şagirdlərlə iş üzrə ümumi idarəetmə və nəzarəti həyata keçirir
8.4.3. vahid sənəd formalarının tətbiqini təmin edir
8.4.4. işçi qrupun fəaliyyətinin təşkilinə ümumi rəhbərliyi təmin edir
8.4.5. işçi qrupun təqdim etdiyi qərarları təsdiq edir
8.4.6. istedadlı şagirdlərlə işin məktəbin inkişaf prioritetləri, daxili keyfiyyət təminatı və təlim-tərbiyə fəaliyyəti ilə uzlaşdırılmasını təmin edir
8.4.7. illik ümumi təhlilin nəticələrinə əsasən növbəti fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyən edilməsini təmin edir

8.5. İstedadlı şagirdlərlə işin gündəlik koordinasiyası tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən həyata keçirilir.

8.6. Tədris işləri üzrə direktor müavini aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.6.1. təqdimatların qəbulunu və qeydiyyatını təşkil edir
8.6.2. sənədlərin sistemləşdirilməsini, saxlanmasını və dövri yenilənməsini təmin edir
8.6.3. işçi qrupun iclaslarını təşkil edir
8.6.4. namizədlər üzrə materialların baxışa hazırlanmasını təmin edir
8.6.5. qərar cədvəlinin və digər əsas sənədlərin aparılmasına nəzarət edir
8.6.6. fərdi inkişaf xətlərinin hazırlanmasını və icrasının əlaqələndirilməsini təmin edir
8.6.7. mentorluq və monitorinq işinin ümumi koordinasiyasını həyata keçirir
8.6.8. aralıq və illik ümumiləşdirmələri hazırlayır
8.6.9. məktəbdənkənar imkan və tərəfdaşlıq əlaqələrinin zərurət olduqda əlaqələndirilməsində iştirak edir

8.7. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə iş üzrə işçi qrup yaradılır.

8.8. İşçi qrupun tərkibi, sədri, katibi və digər məsul şəxslər məktəb direktorunun müvafiq əmri ilə rəsmiləşdirilir.

8.9. İşçi qrupun minimal tərkibində aşağıdakılar mütləq təmsil olunur:
8.9.1. tədris işləri üzrə direktor müavini
8.9.2. baxılan istiqamət üzrə ən azı bir müvafiq pedaqoji nümayəndə

8.10. İşçi qrupun tərkibinə, bir qayda olaraq, aşağıdakı şəxslər daxil edilə bilər:
8.10.1. tədris işləri üzrə direktor müavini
8.10.2. müvafiq fənn müəllimləri
8.10.3. sinif rəhbərləri
8.10.4. məktəb psixoloqu
8.10.5. zərurət olduqda digər məsul pedaqoji işçilər

8.11. İşçi qrupun fəaliyyətinə, bir qayda olaraq, tədris işləri üzrə direktor müavini sədrlik edir.

8.12. İşçi qrupun katibi məktəb rəhbərliyi tərəfindən müəyyən edilir və iclasların protokollaşdırılmasını, qərarların qeydiyyatını və sənədlərin müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməsini təmin edir.

8.13. İşçi qrup aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.13.1. namizədlər üzrə təqdim olunmuş materiallara baxır
8.13.2. meyar və sübutların kifayətliliyini qiymətləndirir
8.13.3. əlavə müşahidə zərurətini müəyyən edir
8.13.4. əsas və əlavə istiqamətlərin müəyyən edilməsi üzrə təklif verir
8.13.5. şagirdin İstedad Bankına daxil edilməsi və ya digər müvafiq qərarlar üzrə tövsiyə verir
8.13.6. monitorinq nəticələrinə əsasən zəruri dəyişiklikləri müzakirə edir
8.13.7. illik ümumi təhlildə iştirak edir

8.14. Fənn müəllimi aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.14.1. şagirdlərin istedad və inkişaf potensialını istiqamət üzrə müşahidə edir
8.14.2. namizədliyin irəli sürülməsi üçün təqdimat hazırlayır
8.14.3. fəaliyyət məhsullarının və inkişaf dinamikasının qeydə alınmasında iştirak edir
8.14.4. fərdi inkişaf xətti üzrə planlaşdırılmış fəaliyyətlərin icrasında iştirak edir
8.14.5. zərurət olduqda mentorluq funksiyasını yerinə yetirir
8.14.6. monitorinq üçün müvafiq məlumatları təqdim edir

8.15. Sinif rəhbəri aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.15.1. şagirdin ümumi inkişaf xəttini, maraq sahəsini və sosial davranışını izləyir
8.15.2. namizədliyin əsaslandırılmasına dəstək verir
8.15.3. şagirdin məktəb və sinif mühitində fəaliyyətinə dair müşahidələri təqdim edir
8.15.4. valideynlə əlaqələndirmədə iştirak edir
8.15.5. zərurət olduqda inkişaf və monitorinq prosesində əlavə məlumat verir

8.16. Məktəb psixoloqu aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.16.1. şagirdin sosial-emosional vəziyyətinə dair peşəkar rəy verir
8.16.2. sakit, az görünən və ya qeyri-bərabər inkişaf profili olan şagirdlərin müəyyən edilməsində dəstək göstərir
8.16.3. ikiqat xüsusiyyətli və əlavə dəstəyə ehtiyacı olan şagirdlər üzrə daha həssas yanaşmanın formalaşdırılmasına kömək edir
8.16.4. zərurət olduqda fərdi inkişaf xətti və mentorluq prosesinə psixoloji-pedaqoji tövsiyələr verir
8.16.5. rifahın qorunması ilə bağlı müşahidə və tövsiyələr təqdim edir

8.17. Məktəb psixoloqunun rəyi yardımçı peşəkar məlumat xarakteri daşıyır və tədris nəticələrinin qiymətləndirilməsini əvəz etmir.

8.18. Mentor aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
8.18.1. şagirdin fərdi inkişaf xəttinin icrasını müşayiət edir
8.18.2. məqsədli görüşlər keçirir
8.18.3. inkişaf göstəricilərini və çətinlikləri izləyir
8.18.4. fəaliyyətin istiqamətə uyğunluğunu qiymətləndirir
8.18.5. zərurət olduqda korreksiya ilə bağlı təklif verir
8.18.6. mentor görüş qeydlərini aparır

8.19. Valideyn aşağıdakı hallarda prosesə cəlb edilir:
8.19.1. şagirdin maraq və fəaliyyət sahələri barədə əlavə məlumat vermək üçün
8.19.2. yekun qərardan sonra məlumatlandırılmaq üçün
8.19.3. zərurət olduqda inkişaf xətti və dəstək mexanizmi barədə məlumat almaq üçün
8.19.4. şagirdin rifahı və iş yükü ilə bağlı əməkdaşlıq məqsədilə

8.20. Valideyn prosesdə tərəfdaş kimi iştirak etsə də, meyarların tətbiqi, sənədlərin qiymətləndirilməsi və yekun qərarvermə məktəbdaxili peşəkar baxış əsasında həyata keçirilir.

8.21. Şagirdin özü aşağıdakı məsələlərdə prosesə cəlb oluna bilər:
8.21.1. maraq və inkişaf istiqamətinin müəyyənləşdirilməsi
8.21.2. fəaliyyət seçiminə münasibət bildirmə
8.21.3. özünüqiymətləndirmə və inkişaf ehtiyaclarının ifadə edilməsi
8.21.4. fərdi inkişaf xəttinin yenilənməsi zamanı rəy vermə

8.22. Şagirdin rəyi fərdi inkişaf xəttinin fərdiləşdirilməsi və fəaliyyətin uyğunlaşdırılması üçün nəzərə alınır, lakin yekun qərarverməni əvəz etmir.

8.23. Məktəbdənkənar fəaliyyət, tərəfdaşlıq və əlavə inkişaf imkanlarının əlaqələndirilməsi zərurət olduqda məktəb rəhbərliyi və tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən təmin edilir.

8.24. İstedadlı şagirdlərlə bağlı əsas sənədlər üzrə məsuliyyət bölgüsü aşağıdakı qaydada müəyyən edilir:
8.24.1. təqdimat forması — təqdimatı hazırlayan müəllim və ya digər məsul şəxs
8.24.2. müşahidə forması — müşahidəni aparan məsul şəxs
8.24.3. qərar cədvəli — tədris işləri üzrə direktor müavini
8.24.4. mentor görüş qeydi — mentor
8.24.5. monitorinq qeydi — mentor və ya müvafiq məsul şəxs, ümumi koordinasiya tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən
8.24.6. illik ümumi təhlil sənədi — tədris işləri üzrə direktor müavini, işçi qrupun məlumat və təhlil dəstəyi ilə

8.25. İllik ümumi təhlilin hazırlanmasına birbaşa məsul şəxs tədris işləri üzrə direktor müavinidir.

8.26. İşçi qrup üzvü tərəfindən hazırlanmış təqdimatın baxışı zamanı digər üzvlərin rəyi ayrıca nəzərə alınır və qərarın kollektiv əsaslandırılması təmin edilir.

8.27. Məktəbdaxili idarəetmə zamanı aşağıdakı prinsiplər əsas götürülür:
8.27.1. səlahiyyət və məsuliyyətin aydın bölgüsü
8.27.2. vahid meyar və sənədləşmə formalarının tətbiqi
8.27.3. şəffaflıq və əsaslandırılmış qərarvermə
8.27.4. etik yanaşma və məxfilik
8.27.5. şagird rifahının qorunması
8.27.6. davamlı monitorinq və yenilənmə

8.28. İstedadlı şagirdlərlə bağlı məktəbdaxili idarəetmə zamanı rolların qarışdırılmasına yol verilmir.

8.29. Müəllimin təqdimatı yekun qərar hesab edilmir, işçi qrupun baxışı yekun təsdiqi əvəz etmir və məktəb rəhbərliyinin təsdiqi olmadan qərar rəsmiləşdirilmiş hesab edilmir.

8.30. Məktəbdaxili idarəetmə mexanizmi elə qurulur ki, proses şəxslərdən asılı qalmasın, məktəbin institusional yaddaşı qorunsun və fəaliyyət növbəti tədris ilində də davamlı şəkildə davam etdirilə bilsin.

8.31. İstedadlı şagirdlərlə işin ümumi təşkili və nəticələri zərurət olduqda məktəbin pedaqoji mühitində ümumiləşdirilmiş şəkildə müzakirə oluna bilər.

8.32. Tədris ilinin sonunda istedadlı şagirdlərlə iş üzrə əsas nəticələr, istiqamətlər və inkişaf meylləri ümumiləşdirilmiş şəkildə məktəbdaxili yekun təhlilə daxil edilir və zərurət olduqda Pedaqoji Şurada təqdim oluna bilər.

8.33. Məktəbdaxili idarəetmə və məsuliyyət bölgüsü bu Qaydaların digər bölmələri ilə əlaqəli şəkildə tətbiq olunur və istedadlı şagirdlərlə işin vahid, əsaslandırılmış, praktik və davamlı qaydada təşkilinə xidmət edir.

9. Valideynlə əməkdaşlıq

9.1. İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili zamanı valideynlə əməkdaşlıq məktəb və ailə arasında qarşılıqlı məlumatlandırma, dəstək, əlaqələndirmə və şagirdin maraqlarının qorunması prinsipləri əsasında həyata keçirilir.

9.2. Valideynlə əməkdaşlığın məqsədi şagirdin maraq və qabiliyyətlərinin daha düzgün tanınmasına, inkişaf xəttinin uyğun qurulmasına, rifahının qorunmasına, məktəblə ailə arasında səmərəli qarşılıqlı fəaliyyətin təmin edilməsinə və şagirdin inkişafına dair vahid yanaşmanın formalaşdırılmasına xidmət edir.

9.3. Valideynlə əməkdaşlıq aşağıdakı formalarda təşkil edilə bilər:
9.3.1. fərdi görüş
9.3.2. yazılı məlumatlandırma
9.3.3. telefon və ya elektron əlaqə
9.3.4. sinif rəhbəri, müəllim, mentor və ya digər məsul şəxslə əlaqələndirilmiş ünsiyyət
9.3.5. zərurət olduqda birgə baxış və izah görüşü

9.4. Valideyn aşağıdakı hallarda prosesə cəlb edilir:
9.4.1. şagirdin maraq sahələri, fəaliyyət təcrübəsi və əlavə məşğulluğu barədə məlumat vermək üçün
9.4.2. şagirdin namizəd kimi irəli sürülməsi və ya İstedad Bankına daxil edilməsi barədə məlumatlandırılmaq üçün
9.4.3. şagird üzrə fərdi inkişaf xətti və dəstək mexanizmi barədə məlumat almaq üçün
9.4.4. şagirdin iş yükü, rifahı və motivasiyası ilə bağlı əməkdaşlıq məqsədilə
9.4.5. zərurət olduqda monitorinq nəticələri və inkişaf dinamikası barədə məlumatlandırılmaq üçün

9.5. Valideyn tərəfindən təqdim olunan məlumat və materiallar əlavə informasiya mənbəyi kimi nəzərə alınır və məktəbdaxili qərarvermə üçün yardımçı xarakter daşıyır.

9.6. Valideyn tərəfindən təqdim olunan məlumatlar meyarların tətbiqini, sübutların qiymətləndirilməsini və yekun qərarverməni əvəz etmir.

9.7. Məktəb valideynə aşağıdakı məsələlər üzrə aydın, ölçülü və əsaslandırılmış məlumat verir:
9.7.1. istedadlı şagirdlərlə işin ümumi məqsədi
9.7.2. istedad istiqamətləri və tətbiq olunan meyarlar
9.7.3. namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi qaydası
9.7.4. şagird üzrə qəbul edilmiş qərar
9.7.5. zərurət olduqda fərdi inkişaf xətti və tətbiq olunan dəstək modeli
9.7.6. mentorluq və monitorinq mexanizmi
9.7.7. şagirdin rifahının qorunması ilə bağlı yanaşma

9.8. Valideynə şagirdin inkişafı üçün zəruri olan məlumat verilir. Məktəbdaxili müşahidə qeydləri, digər şəxslərin rəyləri və müqayisəli qiymətləndirmə xarakterli daxili məlumatlar yalnız xidməti zərurət çərçivəsində istifadə olunur.

9.9. Valideynlə məlumatlandırma prosesi elə təşkil edilir ki, şagirdin məktəb daxilində etiketlənməsinə, digər şagirdlərlə müqayisə olunmasına və üzərində əlavə psixoloji təzyiq yaranmasına yol verilməsin.

9.10. Məktəb valideynlə əməkdaşlıq zamanı aşağıdakı prinsipləri əsas götürür:
9.10.1. qarşılıqlı hörmət
9.10.2. etik yanaşma
9.10.3. məxfilik
9.10.4. şagirdyönlülük
9.10.5. rifahın qorunması
9.10.6. əsaslandırılmış məlumatlandırma
9.10.7. ailənin şəraitinə həssas yanaşma
9.10.8. ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi

9.11. Valideynin gözləntiləri və istəkləri dinlənilir, lakin şagird üzrə məktəbdaxili qərarlar yalnız bu Qaydalarla müəyyən edilmiş meyarlar, sübutlar və peşəkar baxış əsasında qəbul edilir.

9.12. Valideynlə əməkdaşlıq zamanı şagirdin inkişafı nəticə yönlü təzyiqə deyil, qabiliyyətin sağlam, davamlı və istiqamətə uyğun inkişafına əsaslanan yanaşma ilə izah edilir.

9.13. Valideynin şagird barədə verdiyi əlavə məlumatlar aşağıdakı hallarda xüsusilə nəzərə alına bilər:
9.13.1. şagirdin məktəbdənkənar fəaliyyətləri barədə məlumatların dəqiqləşdirilməsi üçün
9.13.2. maraq sahəsinin və inkişaf istiqamətinin aydınlaşdırılması üçün
9.13.3. sakit, az görünən və ya qeyri-bərabər inkişaf profili olan şagirdlər barədə əlavə kontekst əldə edilməsi üçün
9.13.4. iş yükü və rifahla bağlı həssas məqamların nəzərə alınması üçün

9.14. Yaş və inkişaf səviyyəsinə uyğun olaraq, şagirdin öz fikri, marağı və razılaşdırılmış inkişaf ehtiyacları valideynlə əməkdaşlıq zamanı nəzərə alınır.

9.15. Valideynlə əməkdaşlıq zamanı şagirdin maraq və qabiliyyətlərinin inkişafı dəstəklənir, lakin şagirdin daim yüksək nəticə göstərməli olması barədə təzyiq formalaşdırılmır.

9.16. Məktəb valideynə şagirdin inkişafı ilə bağlı aşağıdakı tövsiyələri verə bilər:
9.16.1. maraq sahəsinə uyğun dəstək mühiti yaratmaq
9.16.2. şagirdin iş yükü ilə istirahət arasında tarazlığı qorumaq
9.16.3. fəaliyyəti nəticədən daha çox inkişaf baxımından izləmək
9.16.4. şagirdin emosional vəziyyətinə və motivasiyasına diqqət yetirmək
9.16.5. məktəblə əlaqəni davamlı saxlamaq
9.16.6. məktəb tərəfindən müəyyən edilmiş inkişaf xəttini ailə mühiti ilə uyğunlaşdırmaq

9.17. Valideyn şagirdin maraq sahəsinə uyğun fəaliyyət mühitinin, vaxt balansının və emosional dəstəyin qorunmasında məktəblə əlaqələndirilmiş şəkildə iştirak edə bilər.

9.18. Şagird üzrə qəbul edilmiş qərar və sonrakı inkişaf xətti barədə valideynə məlumat verilməsi tədris işləri üzrə direktor müavini, sinif rəhbəri, mentor və ya məktəb rəhbərliyinin müəyyən etdiyi digər məsul şəxs tərəfindən həyata keçirilə bilər.

9.19. Valideynlə əməkdaşlıq qərardan sonra, fərdi inkişaf xətti hazırlanarkən, zərurət olduqda monitorinq mərhələsində və tədris ilinin yekununda təşkil edilə bilər.

9.20. Zərurət olduqda valideynlə fərdi görüş keçirilə bilər.

9.21. Fərdi görüş zamanı aşağıdakı məsələlər müzakirə oluna bilər:
9.21.1. şagirdin istiqaməti və inkişaf potensialı
9.21.2. fərdi inkişaf xəttinin məzmunu
9.21.3. fəaliyyət və iş yükünün uyğunluğu
9.21.4. rifah və sosial-emosional vəziyyət
9.21.5. məktəb və ailə əməkdaşlığının konkret formaları

9.22. İkiqat xüsusiyyətli, sakit və ya əlavə dəstəyə ehtiyacı olan istedadlı şagirdlərlə bağlı valideynlə əməkdaşlıq zamanı rifah, uyğunlaşma, əlavə dəstək ehtiyacı və inkişafın həssas məqamları daha diqqətlə nəzərə alınır.

9.23. Valideynlə əməkdaşlıq məktəbin müəyyən etdiyi məsul şəxslər və razılaşdırılmış kommunikasiya xətti əsasında aparılır.

9.24. Valideynlə əməkdaşlıq zamanı şagird haqqında toplanmış məlumatlar yalnız xidməti zərurət və etik çərçivə daxilində paylaşılır.

9.25. Valideynə digər şagirdlərlə bağlı məlumat verilmir və müqayisəli qiymətləndirmə aparılmır.

9.26. Valideynin məktəbdaxili qərarla bağlı əlavə sualı və ya əsaslandırılmış qeydi olduqda həmin məsələ məktəbin müəyyən etdiyi qaydada dinlənilir və müvafiq izah verilir.

9.27. Zərurət olduqda və əsaslandırılmış yeni məlumat təqdim edildikdə məsələ müvafiq qaydada yenidən baxış üçün işçi qrupa təqdim oluna bilər.

9.28. Valideynlə əməkdaşlıq prosesində yaranan hər hansı həssas vəziyyətdə şagirdin rifahı, marağı, inkişafı və psixoloji təhlükəsizliyi əsas götürülür.

9.29. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş valideynlə əməkdaşlıq mexanizmi məktəb və ailə arasında qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsinə, şagirdin inkişafının daha düzgün dəstəklənməsinə və istedadlı şagirdlərlə işin əlaqələndirilmiş qaydada təşkilinə xidmət edir.

10. Məxfilik, etik yanaşma və bərabərlik prinsipi

10.1. İstedadlı şagirdlərlə işin təşkili zamanı məxfilik, etik yanaşma, uşağın hüquq və mənafelərinin üstünlüyü və bərabərlik prinsipləri əsas götürülür.

10.2. Şagirdin istedadı, inkişaf potensialı, müşahidə nəticələri, fəaliyyət məhsulları, fərdi inkişaf xətti, mentorluq qeydləri, monitorinq nəticələri və digər əlaqəli məlumatlar məxfi məlumat hesab edilir.

10.3. Şagird haqqında toplanmış məlumatlarla iş şəxsi məlumatların qorunması haqqında qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.

10.4. Şagird haqqında məlumatlar yalnız zəruri həcmdə toplanır, müəyyən edilmiş məqsədə uyğun istifadə olunur, icazəsiz dəyişdirilmir və müvafiq qaydada qorunur.

10.5. Şagirdlə bağlı sənədlərə və məlumatlara çıxış aşağıdakı şəxslərlə məhdudlaşdırılır:
10.5.1. məktəb direktoru
10.5.2. tədris işləri üzrə direktor müavini
10.5.3. işçi qrupun müvafiq üzvləri
10.5.4. mentor
10.5.5. zərurət olduqda sinif rəhbəri, müvafiq fənn müəllimi və məktəb psixoloqu

10.6. Şagird haqqında məlumatlar üçüncü şəxslərə əsassız şəkildə təqdim edilmir.

10.7. Valideynə yalnız öz övladı ilə bağlı məlumat verilir. Digər şagirdlərə dair məlumat, müqayisəli göstərici və daxili müşahidə qeydləri paylaşılmır.

10.8. Şagird və onun qanuni nümayəndəsi qanunvericilik və məktəbdaxili qaydalar çərçivəsində özü ilə bağlı sənədləşdirilmiş məlumat barədə izah almaq hüququna malikdir.

10.9. Şagirdin İstedad Bankında olması barədə məlumat yalnız xidməti zərurət və etik çərçivə daxilində paylaşılır.

10.10. Elektron formada saxlanılan məlumatlar icazəsiz girişdən, yayılmadan, dəyişdirilmədən və itirilmədən qorunur.

10.11. İstedadlı şagirdlərlə iş zamanı şagirdin məktəb daxilində etiketlənməsinə, digər şagirdlərdən üstün və ya aşağı mövqedə təqdim edilməsinə yol verilmir.

10.12. Şagirdin istedadının tanınması digər şagirdlərin dəyərinin azaldılması kimi təqdim edilə bilməz.

10.13. Təqdimat, baxış, qərarvermə, inkişaf, mentorluq və monitorinq proseslərində şagirdin ləyaqətinə hörmətlə yanaşılır.

10.14. Şagirdə münasibətdə alçaldıcı, müqayisə yaradan, psixoloji təzyiq doğuran və ya etiketləyici ifadələrdən istifadə olunmur.

10.15. Şagirdlə bağlı qərarların qəbulunda ümumi təəssürata, şəxsi rəğbətə, təsadüfi uğura və ya subyektiv münasibətə əsaslanan yanaşmaya yol verilmir.

10.16. Qərarvermə zamanı görünən fəallıq, ailə resurslarının çoxluğu, məktəbdənkənar imkan bolluğu və ya təqdim olunan sənədlərin çoxluğu avtomatik üstünlük üçün əsas hesab edilmir.

10.17. İstedadlı şagirdlərlə iş zamanı aşağıdakı etik prinsiplər əsas götürülür:
10.17.1. şagirdin ləyaqətinə hörmət
10.17.2. peşəkar obyektivlik
10.17.3. əsaslandırılmış qərarvermə
10.17.4. etik ünsiyyət
10.17.5. rifahın qorunması
10.17.6. həssas məlumatlardan ehtiyatlı istifadə

10.18. Şagirdin inkişafı ilə bağlı fəaliyyətlər onun yaşına, marağına, iş yükünə və rifahına uyğun şəkildə planlaşdırılır.

10.19. İstedadlı şagirdlərlə iş zamanı onların daim yüksək nəticə göstərməli olması barədə gözlənti formalaşdırılmır.

10.20. Məktəb istedadlı şagirdlərlə iş zamanı psixoloji təhlükəsizlik, maraq davamlılığı, sosial-emosional rifah və inkişafın sağlam tempi prinsipini qoruyur.

10.21. Zərurət olduqda məktəb psixoloqunun və digər müvafiq mütəxəssislərin iştirakı ilə şagirdin sosial-emosional vəziyyəti nəzərə alınır.

10.22. Bərabərlik prinsipi əsasında bütün şagirdlərə öz potensialını göstərmək üçün ədalətli imkan yaradılır.

10.23. Bərabərlik prinsipi yalnız meyarların formal olaraq eyni tətbiqi ilə deyil, fərqli şəraitdən gələn şagirdlərin potensialını görməyə imkan verən həssas, uyğunlaşdırılmış və istiqamətə uyğun yanaşma ilə təmin edilir.

10.24. İstedadın müəyyən edilməsi və inkişafının dəstəklənməsi zamanı yalnız açıq şəkildə görünən və yüksək nəticə göstərən şagirdlər deyil, sakit, az görünən, lakin yüksək inkişaf potensialı olan şagirdlər də nəzərə alınır.

10.25. Şagirdlərin ailə vəziyyəti, sosial-iqtisadi imkanları, əlavə resurslara çıxışı, özünüifadə bacarığı və digər fərdi xüsusiyyətləri onların potensialının qiymətləndirilməsində nəzərə alınır.

10.26. Sosial, iqtisadi, mədəni, dil, sağlamlıq və digər fərqlərə görə ayrı-seçkiliyə yol verilmir.

10.27. Təqdimat, baxış, qərar, inkişaf və monitorinq mərhələlərinin heç birində ayrı-seçkiliyə yol verilmir.

10.28. İkiqat xüsusiyyətli, əlavə dəstəyə ehtiyacı olan, sakit və ya qeyri-bərabər inkişaf profili göstərən şagirdlərə münasibətdə daha həssas və fərdiləşdirilmiş yanaşma tətbiq olunur.

10.29. Bərabərlik prinsipi aşağıdakı tələblərlə təmin edilir:
10.29.1. meyarların vahid və ədalətli tətbiqi
10.29.2. istiqamətlər üzrə uyğun və fərqləndirilmiş yanaşma
10.29.3. əlavə müşahidə imkanının yaradılması
10.29.4. inkişaf potensialının ayrıca nəzərə alınması
10.29.5. məktəb mühitində təhlükəsiz və dəstəkləyici münasibətin qorunması

10.30. Məxfilik, etik yanaşma və bərabərlik prinsipi tətbiq edilərkən uşağın hüquq və mənafelərinin üstünlüyü əsas götürülür.

10.31. Məxfilik, etik yanaşma və bərabərlik prinsipi bu Qaydaların bütün bölmələrinin tətbiqində məcburi əsas kimi götürülür.

10.32. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş tələblərin pozulmasına yol verilmir. Məxfilik və etik yanaşma ilə bağlı pozuntu halları məktəb rəhbərliyi tərəfindən araşdırılır və zəruri tədbirlər görülür.

10.33. Bu bölmənin məqsədi istedadlı şagirdlərlə işin yalnız nəticəyönlü deyil, eyni zamanda ədalətli, etik, həssas, hüquqi baxımdan əsaslandırılmış və şagirdin hüquq və rifahını qoruyan qaydada həyata keçirilməsini təmin etməkdir.

11. İllik təhlil və növbəti il üçün yenilənmə

11.1. Məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin təşkili üzrə fəaliyyətin nəticələri hər tədris ilinin sonunda ümumiləşdirilir və təhlil edilir.

11.2. İllik təhlilin məqsədi istedadlı şagirdlərlə işin gedişini, tətbiq olunan mexanizmlərin səmərəliliyini, əldə olunmuş nəticələri, mövcud çətinlikləri, resurs və təşkilati ehtiyacları, habelə növbəti tədris ili üçün inkişaf və yenilənmə istiqamətlərini müəyyən etməkdir.

11.3. İllik təhlil məktəbin daxili idarəetmə sənədi kimi rəsmiləşdirilir və növbəti tədris ili üzrə yenilənmə qərarlarının əsasını təşkil edir.

11.4. Zərurət olduqda tədris ili ərzində aralıq və ya yarımillik baxış da aparıla bilər.

11.5. İllik təhlil aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:
11.5.1. namizədlərin irəli sürülməsi və seçilməsi üzrə nəticələr
11.5.2. istiqamətlər üzrə şagirdlərin bölgüsü
11.5.3. sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizminin tətbiqi
11.5.4. fərdi inkişaf xətlərinin icra vəziyyəti
11.5.5. mentorluq fəaliyyətinin təşkili və nəticələri
11.5.6. monitorinq nəticələri
11.5.7. şagirdlərin inkişaf göstəriciləri
11.5.8. rifah və iş yükü ilə bağlı müşahidələr
11.5.9. məktəbdaxili idarəetmə və məsuliyyət bölgüsünün işləkliyi
11.5.10. valideynlə əməkdaşlıq nəticələri
11.5.11. növbəti tədris ili üçün yenilənmə ehtiyacları

11.6. İllik təhlil zamanı aşağıdakı göstəricilər nəzərə alınır:
11.6.1. il ərzində təqdim edilmiş namizədlərin sayı
11.6.2. İstedad Bankına daxil edilmiş şagirdlərin sayı
11.6.3. əlavə müşahidəyə götürülmüş şagirdlərin sayı
11.6.4. istiqamətlər üzrə inkişaf dinamikası
11.6.5. fəaliyyət məhsulları və əldə olunmuş nəticələr
11.6.6. mentorluq və monitorinq prosesində qeydə alınmış əsas dəyişikliklər
11.6.7. tətbiq edilmiş dəstək modellərinin səmərəliliyi
11.6.8. qarşıya çıxmış çətinliklər və risk amilləri

11.7. İllik təhlilin hazırlanmasına birbaşa məsul şəxs tədris işləri üzrə direktor müavinidir.

11.8. İşçi qrup, mentorlar, fənn müəllimləri, sinif rəhbərləri, məktəb psixoloqu və digər müvafiq şəxslər illik təhlil üçün zəruri məlumat və materialların təqdim edilməsində iştirak edirlər.

11.9. İllik təhlil qərar cədvəli, monitorinq qeydləri, mentor görüş qeydləri, fərdi inkişaf xətləri, fəaliyyət məhsulları, valideynlə əməkdaşlıq qeydləri və digər müvafiq sənədlər əsasında hazırlanır.

11.10. Zərurət olduqda illik təhlildə psixoloji-pedaqoji müşahidələr və ümumiləşdirilmiş peşəkar rəylər də nəzərə alına bilər.

11.11. İllik təhlildə yalnız nəticələr deyil, nəticələrin formalaşmasına təsir göstərən təşkilati, pedaqoji və sosial amillər də nəzərə alınır.

11.12. İllik təhlil zamanı aşağıdakı məsələlər üzrə qiymətləndirmə aparılır:
11.12.1. meyarların tətbiqinin vahidliyi və ədalətliliyi
11.12.2. seçmə və qərarvermə mexanizminin əsaslandırılmışlığı
11.12.3. sakit və az görünən istedadların nəzərə alınma səviyyəsi
11.12.4. ikiqat xüsusiyyətli və əlavə dəstəyə ehtiyacı olan şagirdlərlə işin həssaslığı
11.12.5. mentorluq mexanizminin işləkliyi
11.12.6. monitorinqin nəticəyönlülüyü
11.12.7. şagird rifahının qorunması
11.12.8. valideynlə əməkdaşlığın səmərəliliyi
11.12.9. məktəbin resurs və imkanlarının uyğunluğu
11.12.10. istiqamətlər üzrə balanslı təmsilolunma vəziyyəti
11.12.11. az görünən, sakit və həssas qrupların sistemdə təmsil olunma səviyyəsi
11.12.12. tətbiq olunan ümumi mexanizmin səmərəliliyi

11.13. Resurs və imkanların uyğunluğu qiymətləndirilərkən məktəbin kadr potensialı, vaxt imkanları, fəaliyyət mühiti, məktəbdaxili təşkilati imkanları və məktəbdənkənar resurslardan istifadə səviyyəsi nəzərə alınır.

11.14. İllik təhlilin nəticələri ümumiləşdirilmiş şəkildə rəsmiləşdirilir və məktəb rəhbərliyinə təqdim olunur.

11.15. Zərurət olduqda illik təhlilin ümumiləşdirilmiş nəticələri məktəbdaxili qaydada müzakirə edilə və Pedaqoji Şurada təqdim oluna bilər.

11.16. İllik təhlilin nəticələrinə əsasən növbəti tədris ili üçün yenilənmə tədbirləri müəyyən edilir.

11.17. Yenilənmə tədbirləri aşağıdakı sahələri əhatə edə bilər:
11.17.1. meyarların və tətbiq qaydalarının dəqiqləşdirilməsi
11.17.2. sənədləşdirmə formalarının təkmilləşdirilməsi
11.17.3. mentorluq və monitorinq mexanizmlərinin gücləndirilməsi
11.17.4. istiqamətlər üzrə fəaliyyət formalarının genişləndirilməsi
11.17.5. məktəbdaxili idarəetmə və məsuliyyət bölgüsünün dəqiqləşdirilməsi
11.17.6. valideynlə əməkdaşlıq formalarının təkmilləşdirilməsi
11.17.7. məktəbdənkənar imkan və tərəfdaşlıqların genişləndirilməsi
11.17.8. müəllim və mentorların metodik dəstəyinin gücləndirilməsi
11.17.9. resurs bölgüsünün yenidən nəzərdən keçirilməsi
11.17.10. zəif və ya səmərəsiz işləyən mexanizmlər üzrə düzəliş tədbirlərinin müəyyən edilməsi

11.18. İllik təhlilin nəticələrinə əsasən aşağıdakı qərarlardan biri və ya bir neçəsi qəbul edilə bilər:
11.18.1. mövcud mexanizmlərin olduğu kimi saxlanılması
11.18.2. müəyyən sahələr üzrə qismən yenilənmə aparılması
11.18.3. yeni fəaliyyət və dəstək formalarının əlavə edilməsi
11.18.4. sənədləşdirmə və qərarvermə mexanizminin təkmilləşdirilməsi
11.18.5. mentorluq və monitorinq üzrə dəyişikliklərin edilməsi
11.18.6. resurs və məsuliyyət bölgüsünün yenidən müəyyən edilməsi

11.19. Növbəti tədris ili üçün yenilənmə tədbirləri məktəbin mövcud imkanları, resursları və inkişaf prioritetləri nəzərə alınmaqla planlaşdırılır.

11.20. Yenilənmə zamanı səmərəli hesab olunan mexanizmlər saxlanılır, zəif tərəflər və boşluqlar üzrə düzəliş tədbirləri müəyyən edilir.

11.21. Təsdiq edilmiş yenilənmə tədbirləri növbəti tədris ili üçün fəaliyyət planına, müvafiq sənəd formalarına və tətbiq mexanizmlərinə işlənir.

11.22. Tədris ili ərzində ciddi problem, kəskin təşkilati çətinlik, istiqamətlər üzrə balanssızlıq, sənədləşmədə sistemli boşluq və ya rifah baxımından risk aşkarlanarsa, növbəti tədris ilini gözləmədən əlavə yenilənmə qərarları verilə bilər.

11.23. Aralıq baxış və ya növbədənkənar təhlil nəticəsində qəbul olunmuş yenilənmə qərarları da müvafiq qaydada rəsmiləşdirilir və tətbiq olunur.

11.24. İllik təhlil və yenilənmə nəticələri növbəti tədris ilində istedadlı şagirdlərlə işin daha məqsədli, əlaqələndirilmiş, səmərəli və davamlı şəkildə təşkilinə xidmət edir.

11.25. Bu bölmədə nəzərdə tutulmuş illik təhlil və yenilənmə mexanizmi istedadlı şagirdlərlə işin formal xarakter daşımamasını, davamlı inkişaf və təkmilləşdirmə əsasında həyata keçirilməsini təmin edir.

12. Yekun müddəalar

12.1. Bu Qaydalar məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin təşkili üzrə daxili normativ sənəd hesab olunur.

12.2. Bu Qaydaların tələbləri məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin təşkili ilə bağlı bütün müvafiq pedaqoji və idarəetmə heyəti üçün icbaridir.

12.3. Bu Qaydalar məktəbdə istedadlı şagirdlərlə işin təşkili, idarə olunması, sənədləşdirilməsi, qərarvermə, inkişaf, mentorluq, monitorinq, valideynlə əməkdaşlıq, məxfilik, etik yanaşma və yenilənmə mexanizmlərinin vahid əsasını təşkil edir.

12.4. Bu Qaydaların tətbiqi məktəb direktorunun ümumi rəhbərliyi ilə həyata keçirilir.

12.5. Bu Qaydaların icrasına nəzarət məktəb direktoru və tədris işləri üzrə direktor müavini tərəfindən öz səlahiyyətləri daxilində həyata keçirilir.

12.6. Bu Qaydaların tətbiqi ilə bağlı təşkilati məsələlər məktəbin müvafiq əmrləri, fəaliyyət planları, sənəd formaları və digər daxili tətbiq sənədləri ilə tənzimlənir.

12.7. İşçi qrupun tərkibi, məsul şəxslər, mentorlar, istifadə olunan sənəd formaları və digər təşkilati məsələlər məktəb direktorunun müvafiq əmri ilə rəsmiləşdirilir.

12.8. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı təşkilati həllər məktəbin mövcud imkanları və resursları nəzərə alınmaqla müəyyən edilir.

12.9. Bu Qaydaların tətbiqi zamanı yaranan məsələlər bu sənədin müddəaları, məktəbdaxili idarəetmə qaydaları və qüvvədə olan normativ-hüquqi aktlar nəzərə alınmaqla həll edilir.

12.10. Bu Qaydaların tətbiqi ilə bağlı məktəbdaxili fəaliyyət və sənədləşdirmə bu sənədin tələblərinə uyğunlaşdırılır.

12.11. Bu Qaydaların təkmilləşdirilməsi zərurəti yarandıqda dəyişiklik və əlavələr bu sənədin tətbiqi zamanı müəyyən edilmiş ehtiyaclar, illik təhlilin nəticələri, məktəbdə formalaşmış iş təcrübəsi və normativ tələblərdə baş verən yeniliklər nəzərə alınmaqla edilə bilər.

12.12. Bu Qaydalara edilən dəyişiklik və əlavələr məktəbdaxili qaydada rəsmiləşdirilir və tətbiq olunur.

12.13. Bu Qaydalar məktəb direktorunun müvafiq əmri ilə təsdiq edildiyi tarixdən qüvvəyə minir.

Təsdiq edirəm:

Məktəbin direktoru:                                 ________________

M.Y.