Məktəbdə özünü qiymətləndirmənin təşkili Qaydaları   Layihə

   Məktəbdə özünü qiymətləndirmənin təşkili Qaydaları   Layihə

( Məktəbdə özünüqiymətləndirmənin təşkili Qaydaları    ____________ Regional Təhsil İdarəsinin ___________ rayon ________________________ məktəbinin Pedaqoji Şurasının _____________ tarixli _____№- li iclasının ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmi və məktəb direktorunun ____________ tarixli ______№-li əmri ilə təsdiq edilmişdir )

1. Ümumi müddəalar

1.1. Bu Qaydalar ümumi təhsil müəssisəsində özünüqiymətləndirmə prosesinin təşkili, aparılması, nəticələrinin ümumiləşdirilməsi, inkişaf ehtiyacı olan sahələrin müəyyən edilməsi, həmin nəticələr əsasında tədbirlərin planlaşdırılması və icrasının izlənilməsi qaydasını müəyyən edir.

1.2. Özünüqiymətləndirmə məktəbin öz fəaliyyətinə sistemli, planlı və sübuta əsaslanan şəkildə baxaraq təlim-tərbiyə prosesinin, idarəetmənin, məktəb mühitinin, məktəbdaxili nəzarətin, nəticələrin və digər fəaliyyət istiqamətlərinin real vəziyyətini müəyyən etməsi, güclü və zəif tərəfləri aşkar etməsi, problemlərin səbəblərini təhlil etməsi və bu əsasda inkişaf tədbirləri planlaşdırması prosesidir.

1.3. Özünüqiymətləndirmə məktəbdaxili keyfiyyət təminatı sisteminin, idarəetmənin, planlaşdırmanın, məktəbdaxili nəzarətin və məktəbin inkişaf fəaliyyətinin tərkib hissəsidir.

1.4. Özünüqiymətləndirmə formal hesabat hazırlamaq məqsədi ilə deyil, məktəbin fəaliyyətinin real vəziyyətini müəyyən etmək, risk və inkişaf ehtiyaclarını vaxtında aşkar etmək, qərarların əsaslılığını artırmaq və keyfiyyətin yüksəldilməsini təmin etmək məqsədi ilə aparılır.

1.5. Bu Qaydalar məktəbin rəhbərliyinə, pedaqoji işçilərinə, struktur vahidlərinə və özünüqiymətləndirmə prosesinə cəlb edilən digər şəxslərə şamil edilir.

1.6. Məktəbdə özünüqiymətləndirmə prosesi obyektivlik, şəffaflıq, sistemlilik, inkişafyönümlülük, çoxmənbəlilik, iştirakçılıq, etik yanaşma, məxfilik və davamlılıq prinsipləri əsasında təşkil edilir.

2. Özünüqiymətləndirmənin məqsədi və vəzifələri

2.1. Özünüqiymətləndirmənin məqsədi məktəbin fəaliyyətinin vəziyyətini obyektiv müəyyən etmək, əsas nəticə və proses göstəricilərini təhlil etmək, inkişaf ehtiyacı olan sahələri seçmək və həmin sahələr üzrə tədbirlər planı hazırlamaqdan ibarətdir.

2.2. Özünüqiymətləndirmənin əsas vəzifələri aşağıdakılardır:

2.2.1. məktəbin fəaliyyətinin güclü tərəflərini müəyyən etmək
2.2.2. inkişaf ehtiyacı olan sahələri aşkar etmək
2.2.3. problemlərin və risklərin yaranma səbəblərini təhlil etmək
2.2.4. prioritet inkişaf istiqamətlərini müəyyən etmək
2.2.5. fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirləri planlaşdırmaq
2.2.6. qəbul edilmiş tədbirlərin icra vəziyyətini və nəticəliliyini izləmək
2.2.7. məktəbdə sübuta əsaslanan idarəetmə və qərarvermə mədəniyyətini gücləndirmək
2.2.8. məktəbin inkişaf planı, illik fəaliyyət planı, metodik iş planı və məktəbdaxili nəzarət planı üçün əsas yaratmaq

3. Özünüqiymətləndirmənin prinsipləri

3.1. Obyektivlik. Özünüqiymətləndirmə subyektiv mülahizələrə deyil, rəsmi sənədlərə, statistik göstəricilərə, müşahidə nəticələrinə, sorğulara, təhlil materiallarına və digər etibarlı məlumatlara əsaslanmalıdır.

3.2. İnkişafyönümlülük. Özünüqiymətləndirmə nöqsan axtarmaq və ya şəxsləri hədəfə almaq məqsədi daşımır. Bu prosesin əsas istiqaməti inkişaf ehtiyaclarını müəyyən etmək və keyfiyyətin yüksəldilməsinə xidmət etməkdir.

3.3. Sistemlilik. Özünüqiymətləndirmə planlı, ardıcıl və müəyyən edilmiş müddətlər daxilində aparılmalıdır.

3.4. Çoxmənbəlilik. Nəticələr yalnız bir mənbəyə əsasən çıxarılmamalı, müxtəlif məlumat mənbələri üzrə əldə edilmiş nəticələr birlikdə təhlil edilməlidir.

3.5. İştirakçılıq. Özünüqiymətləndirmə prosesində məktəb rəhbərliyi, müəllimlər, metodbirləşmə rəhbərləri, sinif rəhbərləri, zərurət olduqda digər əməkdaşlar, eləcə də ehtiyac yarandıqda şagird və valideyn rəyləri nəzərə alınmalıdır.

3.6. Şəffaflıq. Qiymətləndirmə sahələri, meyarlar, istifadə olunan məlumat mənbələri və əldə edilən nəticələr məktəbin daxili idarəetmə sistemində aydın və əsaslandırılmış şəkildə təqdim olunmalıdır.

3.7. Məxfilik və etik yanaşma. Toplanmış məlumatlar yalnız məktəbin inkişaf məqsədləri üçün istifadə olunur. Fərdi məlumatlar qanunvericiliyin və etik tələblərin gözlənilməsi şərti ilə işlənir. Hesabat və təqdimatlarda şəxsi hədəfə alan yox, prosesyönlü və peşəkar dil işlədilir.

3.8. Davamlılıq. Özünüqiymətləndirmə birdəfəlik tədbir kimi deyil, monitorinq, təhlil, planlaşdırma və yenidən baxışdan ibarət davamlı proses kimi həyata keçirilməlidir.

4. Özünüqiymətləndirmənin dövriliyi

4.1. Məktəbdə özünüqiymətləndirmə davamlı proses olmaqla illik əsasda təşkil edilir.

4.2. Özünüqiymətləndirmə üzrə əsas təhlil və yekun hesabat hər tədris ili üzrə hazırlanır.

4.3. Zərurət olduqda yarımillik və ya tematik özünüqiymətləndirmə aparıla bilər.

4.4. Tematik özünüqiymətləndirmə məktəbdə xüsusi diqqət tələb edən sahələr üzrə həyata keçirilir.

4.5. Özünüqiymətləndirmənin illik təqvimi direktor tərəfindən təsdiq edilir.

5. Özünüqiymətləndirmənin təşkili

5.1. Məktəbdə özünüqiymətləndirmə prosesinə ümumi rəhbərliyi məktəb direktoru həyata keçirir.

5.2. Özünüqiymətləndirmə prosesinin təşkili və əlaqələndirilməsi məqsədilə direktorun əmri ilə özünüqiymətləndirmə üzrə işçi qrup yaradılır.

5.3. İşçi qrupun tərkibinə aşağıdakılar daxil edilə bilər:

5.3.1. məktəb direktoru
5.3.2. direktor müavinləri
5.3.3. metodbirləşmə rəhbərləri
5.3.4. psixoloq
5.3.5. sinif rəhbərləri
5.3.6. digər aidiyyəti pedaqoji və inzibati işçilər

5.4. İşçi qrupun tərkibi, səlahiyyətləri, vəzifələri və fəaliyyət müddəti direktorun əmri ilə müəyyən edilir.

5.5. İşçi qrup aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir:

5.5.1. özünüqiymətləndirmənin illik və ya dövri planını hazırlayır
5.5.2. qiymətləndirmə sahələrini, meyarları və indikatorları müəyyən edir
5.5.3. məlumat toplama formalarını və mexanizmlərini hazırlayır
5.5.4. məlumatların toplanmasını, ümumiləşdirilməsini və təhlilini təşkil edir
5.5.5. yekun hesabat layihəsini hazırlayır
5.5.6. inkişaf istiqamətləri üzrə təkliflər verir
5.5.7. qəbul olunmuş tədbirlərin icrasına dair monitorinq aparır

6. Məsuliyyət bölgüsü

6.1. Məktəb direktoru:

6.1.1. özünüqiymətləndirmə prosesinin ümumi təşkilini təmin edir
6.1.2. işçi qrupun yaradılması barədə əmr verir
6.1.3. illik təqvimi, meyarları, hesabatı və tədbirlər planını təsdiq edir
6.1.4. nəticələrin məktəbin idarə olunmasında istifadəsini təmin edir

6.2. Tədris işləri üzrə direktor müavini:

6.2.1. təlim nəticələri və dərsin keyfiyyəti üzrə məlumatların toplanmasını və təhlilini təşkil edir
6.2.2. BSQ, summativ, illik nəticələr və dərs müşahidəsi materiallarını ümumiləşdirir
6.2.3. metodik ehtiyacların müəyyənləşdirilməsi üzrə təkliflər verir

6.3. Tərbiyə və ya təşkilati işlər üzrə məsul rəhbər şəxs:

6.3.1. davamiyyət, intizam, məktəb mühiti, şagird davranışı və valideynlərlə iş üzrə məlumatları toplayır
6.3.2. aidiyyəti sahələr üzrə təhlil materialı hazırlayır

6.4. Metodbirləşmə rəhbərləri:

6.4.1. fənn və istiqamət üzrə nəticələri təhlil edir
6.4.2. müəllimlərin peşəkar inkişaf ehtiyaclarını müəyyən edir
6.4.3. təkmilləşdirmə tədbirləri ilə bağlı təkliflər hazırlayırlar

6.5. Psixoloq və digər dəstək mütəxəssisləri:

6.5.1. rifah, psixoloji mühit, risk qrupları və dəstək ehtiyacı olan şagirdlər üzrə təhlil aparırlar
6.5.2. uyğun dəstək tədbirləri üzrə təkliflər verirlər

6.6. Sinif rəhbərləri:

6.6.1. davamiyyət, valideynlə əməkdaşlıq, şagird davranışı və risk halları üzrə məlumat təqdim edirlər
6.6.2. sinif üzrə müşahidə və ehtiyaclar barədə arayış hazırlayırlar

6.7. Müəllimlər:

6.7.1. öz fəaliyyət sahələri üzrə tələb olunan məlumatları təqdim edirlər
6.7.2. sorğu, müzakirə və refleksiya prosesində iştirak edirlər
6.7.3. qəbul edilmiş təkmilləşdirmə tədbirlərinin icrasında iştirak edirlər

7. Özünüqiymətləndirmənin mərhələləri

7.1. Özünüqiymətləndirmə aşağıdakı mərhələlər üzrə həyata keçirilir:

7.1.1. hazırlıq mərhələsi
7.1.2. məlumatların toplanması mərhələsi
7.1.3. təhlil mərhələsi
7.1.4. prioritetlərin müəyyən edilməsi mərhələsi
7.1.5. tədbirlərin planlaşdırılması mərhələsi
7.1.6. monitorinq və yenidən baxış mərhələsi

7.2. Hazırlıq mərhələsi

7.2.1. Hazırlıq mərhələsində özünüqiymətləndirmənin məqsədi, əhatə dairəsi, müddəti, qiymətləndiriləcək sahələr, meyarlar, məlumat mənbələri və cavabdeh şəxslər müəyyən edilir.

7.2.2. Bu mərhələdə özünüqiymətləndirmə üzrə iş planı hazırlanır.

7.3. Məlumatların toplanması mərhələsi

7.3.1. Bu mərhələdə müəyyən edilmiş istiqamətlər üzrə zəruri məlumatlar toplanır.

7.3.2. Məlumatlar rəsmi sənədlər, təhlil materialları, müşahidələr, sorğular, hesabatlar, statistik göstəricilər və digər etibarlı mənbələr əsasında əldə edilir.

7.3.3. Hər sahə üzrə məlumatların toplanması zamanı minimum üç mənbədən istifadə olunması məqsədəuyğundur.

7.3.4. Bu mənbələrdən ən azı biri kəmiyyət göstəricisi, biri müşahidə və ya sənəd nümunəsi, biri isə iştirakçı rəyi olmalıdır.

7.4. Təhlil mərhələsi

7.4.1. Toplanmış məlumatlar müqayisə edilir, ümumiləşdirilir və təhlil olunur.

7.4.2. Təhlil zamanı məktəbin güclü tərəfləri, problemləri, riskləri və bu problemlərin ehtimal olunan səbəbləri müəyyən edilir.

7.4.3. Təhlil yalnız nəticənin təsviri ilə məhdudlaşmamalı, nəticəyə təsir edən proseslər də nəzərdən keçirilməlidir.

7.5. Prioritetlərin müəyyən edilməsi mərhələsi

7.5.1. Təhlil nəticələrinə əsasən məktəbin inkişaf ehtiyacı olan əsas istiqamətləri seçilir.

7.5.2. Prioritetlər məktəbin real imkanları, mövcud vəziyyəti və təsir gücü nəzərə alınmaqla müəyyən edilir.

7.5.3. İllik dərin təhlil üçün əsasən 3–5 prioritet istiqamətin seçilməsi məqsədəuyğundur.

7.6. Tədbirlərin planlaşdırılması mərhələsi

7.6.1. Müəyyən edilmiş prioritet istiqamətlər üzrə tədbirlər planı hazırlanır.

7.6.2. Tədbirlər planında tədbirin adı, məqsədi, icra müddəti, məsul şəxslər, gözlənilən nəticə, resurslar və monitorinq mexanizmi göstərilir.

7.7. Monitorinq və yenidən baxış mərhələsi

7.7.1. Görülən tədbirlərin icra vəziyyəti və nəticəliliyi mütəmadi izlənilir.

7.7.2. Zərurət yarandıqda özünüqiymətləndirmə nəticələri yenidən nəzərdən keçirilir və tədbirlər planına dəyişiklik edilir.

8. Özünüqiymətləndirmənin iş dövrəsi

8.1. Məktəbdə özünüqiymətləndirmə aşağıdakı iş dövrəsi üzrə aparılır:

8.1.1. qiymətləndiriləcək sahə və ya problem müəyyən edilir
8.1.2. həmin sahə üzrə meyar və indikatorlar seçilir
8.1.3. sübutlar toplanır
8.1.4. məlumatlar təhlil olunur və səbəblər müəyyən edilir
8.1.5. prioritetlər və tədbirlər planı hazırlanır
8.1.6. nəticələr izlənilir və yenidən baxılır

9. Özünüqiymətləndirmənin əsas sahələri

9.1. Məktəbdə özünüqiymətləndirmə aşağıdakı əsas sahələri əhatə edə bilər:

9.1.1. təlim nəticələri
9.1.2. tədrisin təşkili və dərsin keyfiyyəti
9.1.3. müəllimlərin peşəkar fəaliyyəti və inkişafı
9.1.4. idarəetmə və planlaşdırma
9.1.5. məktəb mühiti və psixoloji iqlim
9.1.6. valideynlərlə və ictimaiyyətlə iş
9.1.7. risk qrupları və dəstək mexanizmləri
9.1.8. sənəd dövriyyəsi və icra intizamı
9.1.9. məktəbdaxili nəzarətin təşkili və nəticəliliyi

9.2. Məktəb öz xüsusiyyətləri, məqsədləri və ehtiyacları nəzərə alınmaqla əlavə sahələr də müəyyən edə bilər.

10. Meyarlar, indikatorlar və qiymətləndirmə səviyyələri

10.1. Hər bir sahə üzrə qiymətləndirmə meyarları və indikatorlar əvvəlcədən müəyyən edilir.

10.2. Meyarlar aydın, ölçülə bilən, müqayisə edilə bilən və məktəbin fəaliyyətinə uyğun olmalıdır.

10.3. İndikatorlar məktəbin fəaliyyətinin vəziyyətini müəyyən etməyə, inkişaf dinamikasını izləməyə və nəticələri müqayisə etməyə imkan verməlidir.

10.4. Meyar və indikatorlar işçi qrup tərəfindən hazırlanır və məktəb rəhbərliyi tərəfindən təsdiq edilir.

10.5. Özünüqiymətləndirmə zamanı aşağıdakı qiymətləndirmə səviyyələrindən istifadə oluna bilər:

10.5.1. yüksək səviyyə
10.5.2. qənaətbəxş səviyyə
10.5.3. təkmilləşdirmə tələb edən səviyyə
10.5.4. zəif səviyyə

10.6. Hər səviyyə üzrə qısa təsvir və deskriptorlar əlavədə verilir.

11. Özünüqiymətləndirmə zamanı istifadə olunan məlumat mənbələri

11.1. Özünüqiymətləndirmə zamanı aşağıdakı məlumat mənbələrindən istifadə oluna bilər:

11.1.1. məktəbdaxili qiymətləndirmə nəticələri
11.1.2. BSQ və digər təhlil materialları
11.1.3. illik, yarımillik və cari nəticə göstəriciləri
11.1.4. dərs dinləmə və dərs müşahidəsi arayışları
11.1.5. məktəbdaxili nəzarət materialları
11.1.6. əmr, protokol, arayış, plan və hesabatlar
11.1.7. davamiyyət, intizam və davranış göstəriciləri
11.1.8. müəllim, şagird və valideyn sorğuları
11.1.9. metodik sənədlər və iş nümunələri
11.1.10. digər aidiyyəti məlumat və sənədlər

11.2. Məlumatların təhlili zamanı bir neçə mənbədən istifadə olunmalı və nəticələr qarşılıqlı şəkildə dəqiqləşdirilməlidir.

12. İştirakçı rəylərinin toplanması

12.1. Özünüqiymətləndirmə prosesində müəllim, şagird və valideyn rəylərinin toplanması təmin edilir.

12.2. Müəllim rəyləri sorğu, müsahibə, müzakirə və refleksiya görüşləri vasitəsilə toplana bilər.

12.3. Şagird rəyləri yaş xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla sorğu, söhbət, fokus qrup və digər uyğun üsullarla toplanıla bilər.

12.4. Valideyn rəyləri sorğu, görüş, müzakirə və müraciətlərin təhlili vasitəsilə öyrənilə bilər.

12.5. İştirakçı rəyləri yardımçı məlumat mənbəyi olmaqla digər sübutlarla birlikdə təhlil edilir.

13. Risk əsaslı yanaşma

13.1. Özünüqiymətləndirmə zamanı məktəbdə risk yaradan və ya keyfiyyətə mənfi təsir edən hallar ayrıca nəzərdən keçirilir.

13.2. Risklərə aşağıdakılar aid edilə bilər:

13.2.1. aşağı təlim nəticələri
13.2.2. davamiyyətin zəifləməsi
13.2.3. siniflər və ya qruplar arasında fərqlərin artması
13.2.4. intizam və davranış problemlərinin çoxalması
13.2.5. valideynlə əməkdaşlıq səviyyəsinin zəifləməsi
13.2.6. sənədləşmədə gecikmə və icra intizamının zəifləməsi
13.2.7. metodik işin formal xarakter daşıması
13.2.8. dəstək ehtiyacı olan şagirdlərlə işin zəif təşkili

13.3. Müəyyən edilmiş risklər üzrə qabaqlayıcı və düzəldici tədbirlər planlaşdırılır.

14. Özünüqiymətləndirmənin nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi

14.1. Özünüqiymətləndirmənin nəticələri hesabat şəklində rəsmiləşdirilir.

14.2. Hesabatda aşağıdakılar öz əksini tapmalıdır:

14.2.1. özünüqiymətləndirmənin məqsədi və əhatə dairəsi
14.2.2. istifadə olunan meyarlar və indikatorlar
14.2.3. məlumat mənbələri və təhlil üsulları
14.2.4. əsas güclü tərəflər
14.2.5. inkişaf ehtiyacı olan sahələr
14.2.6. problemlərin ehtimal olunan səbəbləri
14.2.7. prioritet inkişaf istiqamətləri
14.2.8. təklif olunan tədbirlər və gözlənilən nəticələr

14.3. Hesabat konkret faktlar, göstəricilər və əsaslandırılmış nəticələr əsasında hazırlanmalıdır.

14.4. Hesabat ümumi xarakterli, qeyri-müəyyən və sübuta söykənməyən ifadələrlə tərtib olunmamalıdır.

14.5. Özünüqiymətləndirmənin yekun sənədi aşağıdakı iki hissədən ibarət ola bilər:

14.5.1. təhlil-hesabat
14.5.2. tədbirlər planı

15. Özünüqiymətləndirmənin nəticələrindən istifadə

15.1. Özünüqiymətləndirmənin nəticələri aşağıdakı istiqamətlərdə istifadə olunur:

15.1.1. məktəbin inkişaf planının hazırlanması və ya yenilənməsi
15.1.2. illik fəaliyyət planının dəqiqləşdirilməsi
15.1.3. məktəbdaxili nəzarətin prioritetlərinin müəyyən edilməsi
15.1.4. metodik işin və peşəkar inkişaf tədbirlərinin planlaşdırılması
15.1.5. risk qrupları ilə işin gücləndirilməsi
15.1.6. idarəetmə qərarlarının əsaslandırılması
15.1.7. məktəbdə keyfiyyətin yüksəldilməsinə yönəlmiş tədbirlərin müəyyən edilməsi

15.2. Özünüqiymətləndirmə nəticəsində aşkar edilmiş metodik və peşəkar inkişaf ehtiyacları məktəbin illik metodik iş planına, daxili təlimlərinə, mentorluq və dəstək fəaliyyətinə daxil edilir.

15.3. Özünüqiymətləndirmənin nəticələri yalnız məlumat xarakterli hesabat kimi saxlanılmamalı, konkret tədbirlərə və qərarlara çevrilməlidir.

16. Monitorinq və nəzarət

16.1. Özünüqiymətləndirmə nəticəsində qəbul edilmiş tədbirlərin icrasına nəzarət məktəb direktoru və aidiyyəti direktor müavinləri tərəfindən həyata keçirilir.

16.2. İşçi qrup tədbirlərin icra vəziyyətini, aralıq nəticələri və ehtiyac yarandıqda əlavə dəstək tədbirlərini müəyyən edir.

16.3. Monitorinq nəticələri pedaqoji şurada, rəhbərlik iclaslarında və digər aidiyyəti müzakirə platformalarında nəzərdən keçirilə bilər.

16.4. Monitorinq nəticələrinə əsasən tədbirlər planına dəyişiklik edilə bilər.

16.5. Aralıq monitorinqin nəticələri ayrıca arayış və ya qısa hesabat formasında rəsmiləşdirilə bilər.

17. Əlavələr

17.1. Bu Qaydaların tətbiqi üçün aşağıdakı əlavələr hazırlanır:

17.1.1. özünüqiymətləndirmə üzrə illik təqvim
17.1.2. işçi qrupun vəzifə bölgüsü forması
17.1.3. sahələr üzrə meyar və indikator cədvəli
17.1.4. sübut toplama matrisi
17.1.5. müəllim sorğusu forması
17.1.6. şagird sorğusu və ya fokus qrup forması
17.1.7. valideyn sorğusu forması
17.1.8. dərs müşahidəsi və ya dərs dinləmə üzrə qısa forma
17.1.9. yekun hesabat forması
17.1.10. tədbirlər planı forması
17.1.11. aralıq monitorinq arayışı forması
17.1.12. qiymətləndirmə səviyyələri üzrə deskriptorlar

17.2. Əlavələr məktəbin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla sadələşdirilmiş və ya genişləndirilmiş formada tətbiq oluna bilər.

18. Yekun müddəalar

18.1. Bu Qaydalar məktəbdə özünüqiymətləndirmə prosesinin vahid yanaşma əsasında təşkili məqsədi daşıyır.

18.2. Məktəb bu Qaydaları öz fəaliyyət xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq əlavələrlə və ya dəqiqləşdirmələrlə tətbiq edə bilər.

18.3. Bu Qaydalar təsdiq edildiyi tarixdən qüvvəyə minir.

18.4. Qaydaların icrasına nəzarət məktəb direktoruna həvalə edilir.

Təsdiq edirəm :

Məktəbin direktoru:                                            _____________________________

M.Y.                                                                             Tarix __________________