Məktəbiniz üçün Şagird Davranış Qaydaları (pdf+əmr+əlavələr)

  _______________Regional Təhsil İdarəsi ______________rayon ______________tam orta məktəbinin ŞAGİRD DAVRANIŞ QAYDALARI

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

 1. Ümumi müddəalar

1.1. Tətbiq sahəsi

1.1.1. Bu qaydalar məktəbin bütün şagirdlərinə şamil olunur.
1.1.2. Qaydalar məktəbdə təhlükəsiz, nizamlı, hörmətə əsaslanan təlim mühitinin qorunmasına xidmət edir.
Məsul: məktəb direktoru, tədris üzrə direktor müavini.

1.2. Məqsəd

1.2.1. Şagird davranışını aydın çərçivəyə salmaq.
1.2.2. Pozuntuların qarşısını vaxtında almaq və təkrarı azaltmaq.
1.2.3. Tədbirləri mərhələli tətbiq etmək və sənədləşdirmək.
1.2.4. Məsuliyyət bölgüsünü dəqiqləşdirmək və məktəb həyatında vahid yanaşma yaratmaq.
Məsul: məktəb direktoru, tədris üzrə direktor müavini.

1.3. Uşağın qorunması prinsipi

1.3.1. Məktəb hər bir şagirdin fiziki təhlükəsizliyini, psixoloji rahatlığını və ləyaqətini qorumağa borcludur.
1.3.2. Tədbirlər şagirdi alçaltmadan, təhqir etmədən, emosional təzyiq göstərmədən tətbiq edilir.
1.3.3. Ayrı-seçkiliyə yol verilmir.
Məsul: məktəb direktoru, psixoloq.

1.4. Xüsusi ehtiyacların nəzərə alınması

1.4.1. Sağlamlıq imkanları məhdud və ya xüsusi təlim ehtiyacı olan şagirdlərlə bağlı hallarda davranış pozuntusu ilə xüsusi ehtiyacdan irəli gələn çətinlik fərqləndirilir.
1.4.2. Zərurət olduqda psixoloq və digər mütəxəssislər cəlb edilir.
Məsul: məktəb direktoru, psixoloq, sinif rəhbəri.

 2. İcra mexanizmi və məsuliyyət bölgüsü

2.1. İcra mexanizmi

2.1.1. Qaydaların məktəbdə tətbiqinə ümumi rəhbərliyi məktəb direktoru həyata keçirir.
2.1.2. Qaydaların gündəlik icrasının təşkili, nəzarət və koordinasiya işini tədris üzrə direktor müavini təmin edir.
2.1.3. Qaydaların şagirdlərə izahı, sinif daxilində izlənməsi və ilkin profilaktik iş sinif rəhbəri tərəfindən aparılır.
2.1.4. Davranış riskləri olan hallarda dəstək işi və müşahidə psixoloq tərəfindən təşkil olunur.
2.1.5. Tənəffüs, dəhliz, həyət, giriş-çıxış, gecikmə və ümumi intizam müşahidəsi növbətçi müəllim tərəfindən təmin edilir.
2.1.6. Məktəbdaxili tədbirlərdə, ekskursiya və yarışlarda davranış qaydalarının tətbiqi sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı tərəfindən koordinasiya olunur.
2.1.7. Məktəbdə UBTR olduqda şagird özünüidarə və profilaktik təşviq işlərinə dəstək verir.
2.1.8. Məktəbdə kitabxanaçı olduqda kitabxana mühitində nizam və əmlaka qayğıya nəzarəti təmin edir.
2.1.9. Valideyn övladının məktəbə davamiyyəti, nizam-intizamı və məktəblə operativ əlaqənin saxlanılması üzrə məsuliyyət daşıyır.

2.2. Məktəb direktorunun məsuliyyəti

2.2.1. Qaydaların təsdiqi, tətbiqi və məktəbdə vahid yanaşmanın qorunması.
2.2.2. Nizam-İntizam Şurasının yaradılması, tərkibinin təsdiqi və fəaliyyətinin təşkil edilməsi. (Əlavə 9)
2.2.3. 3–5-ci səviyyə pozuntular üzrə qərarların qəbul edilməsi və icrasına nəzarət.
2.2.4. Uşağın təhlükəsizliyi və məxfiliyinin qorunması üzrə ümumi nəzarət.
2.2.5. Zərurət olduqda aidiyyəti qurumlarla rəsmi yazışma və əlaqənin qurulması.

2.3. Tədris üzrə direktor müavininin məsuliyyəti

2.3.1. Qaydaların siniflər üzrə izah planının hazırlanması və icrasına nəzarət.
2.3.2. Davamiyyət, gecikmə, telefon, forma məsələlərində vahid məktəb mövqeyinin tətbiqi.
2.3.3. Sinif davranış jurnalının aparılmasına ümumi nəzarət və sənəd dövriyyəsinin düzgün təşkili. (Əlavə 1)
2.3.4. Korreksiyaedici tədbirlərin mərhələli icrasının monitorinqi.
2.3.5. Təkrarlanan pozuntular üzrə sənədlərin toplanması və NİŞ-ə təqdim edilməsi. (Əlavə 9)

2.4. Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçının məsuliyyəti

2.4.1. Məktəb tədbirlərində davranış qaydalarının profilaktik təşviqi və izahı.
2.4.2. Ekskursiya və məktəbdənkənar tədbirlər zamanı davranış və təhlükəsizlik planının hazırlanması.
2.4.3. Tədbirlər zamanı növbətçilik mexanizminin növbətçi müəllimlə razılaşdırılması.
2.4.4. Məktəbin ümumi intizam mühitini gücləndirən tədbirlərin təşkil edilməsi.

2.5. Sinif rəhbərinin məsuliyyəti

2.5.1. Qaydaların sinif saatlarında izahı və mütəmadi xatırladılması.
2.5.2. Davamiyyət, gecikmə, forma, davranış üzrə ilkin söhbət və mərhələli tədbirlərin başlanması.
2.5.3. Sinif davranış jurnalının aparılması və sənədlərin vaxtında qeydiyyatı. (Əlavə 1)
2.5.4. Valideynlə ilkin əlaqə, görüşlərin təşkili və sənədləşdirilməsi. (Əlavə 3)
2.5.5. Təkrarlanan və ağırlaşan hallarda rəhbərliyə yazılı təqdimat verilməsi. (Əlavə 4)

2.6. Psixoloqun məsuliyyəti

2.6.1. Riskli davranış hallarında psixoloji dəstək görüşlərinin təşkili.
2.6.2. Bullinq və qısnama ehtimalı olan hallarda ilkin qiymətləndirmə və tövsiyə.
2.6.3. Özünürefleksiya tədbirinin tərbiyəvi və real nəticə verən formada təşkili üzrə metodik dəstək. (Əlavə 2)
2.6.4. Valideyn görüşlərində izah və yönləndirmə.
2.6.5. Məxfilik və etik prinsiplərin qorunması.

2.7. Növbətçi müəllimin məsuliyyəti

2.7.1. Gecikmələrin qeydi və sinfə daxilolma prosedurunun təmin edilməsi. (Əlavə 5)
2.7.2. Tənəffüsdə təhlükəsizlik və intizamın qorunması.
2.7.3. Mübahisə və dava halında təhlükəni dayandırmaq, tərəfləri ayırmaq, rəhbərliyi xəbərdar etmək.
2.7.4. Hadisə barədə ilkin məlumatın sinif rəhbərinə və tədris üzrə direktor müavininə çatdırılması. (Əlavə 4)

2.8. UBTR-nin məsuliyyəti (məktəbdə olduqda)

2.8.1. Nümunəvi davranışın təşviqi və şagird özünüidarə təşəbbüslərinə dəstək.
2.8.2. Məktəb tədbirlərində davranış mədəniyyətinin formalaşdırılmasına kömək.

2.9. Kitabxanaçının məsuliyyəti (məktəbdə olduqda)

2.9.1. Kitabxana qaydaları və əmlaka qayğı üzrə nəzarət.
2.9.2. İtki və zədə halları barədə sinif rəhbərinə və tədris üzrə direktor müavininə məlumat vermək.

2.10. Valideynin məsuliyyəti

2.10.1. Davamiyyət və gecikmə barədə məktəbi vaxtında məlumatlandırmaq.
2.10.2. İzahat və arayışları vaxtında təqdim etmək.
2.10.3. Məktəb çağırışlarına operativ reaksiya vermək və görüşlərdə iştirak etmək. (Əlavə 3)
2.10.4. Övladının məktəbə qadağan olunmuş əşyalar gətirməməsinə nəzarət etmək.
2.10.5. Korreksiyaedici tədbirlərin icrasında məktəblə əməkdaşlıq etmək.

2.11. Məxfilik sərhədi və məlumat paylaşımı

2.11.1. Şagird və ailə ilə bağlı məlumatlar yalnız işin icrası üçün zəruri həddə paylaşılır.
2.11.2. Psixoloqun məxfi qeydləri ayrıca saxlanılır və yalnız zəruri hissə tədbir seçimi üçün nəzərə alınır.
2.11.3. Valideynə yalnız öz övladına aid məlumat verilir. Digər şagirdlərə aid məlumatlar açıqlanmır.
Məsul: məktəb direktoru, psixoloq, tədris üzrə direktor müavini.

  3. Şagird davranış qaydaları

Maddə 3.1. Davamiyyət və punktuallıq

3.1.1. Şagird məktəbə müəyyən olunmuş vaxtda gəlməli və dərs gününün sonunadək məktəbi tərk etməməlidir.
Məsul: valideyn, növbətçi müəllim, sinif rəhbəri.

3.1.2. Şagird hər bir fənn üzrə dərslərin 96 faizindən çoxunda iştirak etməlidir. Üzrlü səbəblər istisnadır.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

3.1.3. Şagird hər dərs zəngindən əvvəl sinif otağında olmalıdır.
Məsul: fənn müəllimi, sinif rəhbəri.

3.1.4. Şagird müəllimin icazəsi olmadan təlim məkanını tərk etməməlidir.
Məsul: fənn müəllimi.

3.1.5. Buraxılmış dərs saatı və günləri üçün valideynin izahatı və ya tibbi arayış şagird məktəbə qayıtdığı ilk gün təqdim edilir.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri. (Əlavə 6)

3.1.6. Əvvəlcədən məlum buraxılmalar üçün valideynin yazılı icazəsi öncədən təqdim edilir.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri.

3.1.7. Gecikmə olduqda gecikmə növbətçi müəllim tərəfindən qeydə alınır və şagird dərs prosesinə mane olmadan sinfə daxil olur.
Məsul: növbətçi müəllim. (Əlavə 5)

3.1.8. Davamiyyətin izlənməsi sinif rəhbəri tərəfindən aparılır və riskli hallar üzrə məlumat tədris üzrə direktor müavininə təqdim olunur.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini. (Əlavə 6)

Maddə 3.2. Geyim və xarici görünüş

3.2.1. Şagird şəxsi gigiyena qaydalarına riayət etməlidir.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri.

3.2.2. Şagird dərs zəngindən əvvəl üst geyimini çıxarmalıdır.
Məsul: növbətçi müəllim, sinif rəhbəri.

3.2.3. Şagird məktəbli forması və ayaqqabı qaydalarına riayət etməlidir.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri.

3.2.4. Geyim səliqəli və təmiz olmalıdır.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri.

3.2.5. Çiyindən aşağı saçlar səliqəli şəkildə toplanmalıdır.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri.

3.2.6. Fiziki tərbiyə dərslərində idman geyimi məktəb qaydasına uyğun olmalıdır.
Məsul: fiziki tərbiyə müəllimi, sinif rəhbəri.

3.2.7. Qadağandır: çox dar geyim, hündürdaban ayaqqabı, dizdən yuxarı ətək, zinət əşyaları, qeyri-adi saç düzümü və rəngi, uzun və rəngli dırnaq, makiyaj, saqqal.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

3.2.8. Forma və görünüş pozuntuları mərhələli tətbiq mexanizmi ilə aradan qaldırılır.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn. (Əlavə 7)

Maddə 3.3. Təhlükəsizlik

3.3.1. Şagird dərs gününün sonuna kimi məktəb ərazisində qalmalıdır.
Məsul: növbətçi müəllim, sinif rəhbəri, valideyn.

3.3.2. Binada qaçmaq qadağandır. Dəhliz və pilləkənlərdə sağ tərəflə hərəkət edilir.
Məsul: növbətçi müəllim.

3.3.3. Pəncərə altlığında oturmaq və pəncərədən çölə əyilmək qadağandır.
Məsul: növbətçi müəllim, sinif rəhbəri.

3.3.4. Laboratoriya, idman zalı, kitabxana və yeməkxanada təhlükəsizlik qaydaları gözlənilir.
Məsul: həmin məkan üzrə məsul şəxs, tədris üzrə direktor müavini.

3.3.5. Ekskursiya və məktəbdənkənar tədbirlərdə məktəbin təlimatlarına əməl edilir.
Məsul: təşkilatçı, sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini.

3.3.6. Yanğın, zəlzələ və digər fövqəladə hallar üzrə təlimatlara əməl edilir.
Məsul: məktəb direktoru, tədris üzrə direktor müavini, növbətçi müəllim, sinif rəhbəri.

3.3.7. “Şagirdlər üçün giriş qadağandır” yerlərə daxil olmaq qadağandır.
Məsul: növbətçi müəllim, məktəb rəhbərliyi.

Maddə 3.4. Öyrənmə prosesində davranış və münasibətlər

3.4.1. Şagird dərsə vaxtında gəlməli, dərslik və ləvazimatları gətirməlidir.
Məsul: şagird, valideyn, sinif rəhbəri.

3.4.2. Məktəb daxilində yüksək səslə danışmaq və səs-küy yaratmaq yolverilməzdir.
Məsul: növbətçi müəllim.

3.4.3. Şagird hər kəsə hörmət etməlidir.
Məsul: sinif rəhbəri, fənn müəllimi.

3.4.4. Şagird başqasının şəxsi məkanına hörmət etməli və narahatlıq yaradan davranışdan çəkinməlidir.
Məsul: sinif rəhbəri, psixoloq (zərurət olduqda).

3.4.5. Dərsdə danışmaq üçün əl qaldırılır. Şagird səs tonuna və bədən dilinə nəzarət etməlidir.
Məsul: fənn müəllimi.

3.4.6. Müəllimin təlimatlarına əməl edilməlidir.
Məsul: fənn müəllimi.

3.4.7. Tənəffüs zəngi vurulduqda belə sinif yalnız müəllimin icazəsi ilə tərk edilir.
Məsul: fənn müəllimi.

3.4.8. Ev tapşırığı yerinə yetirilir.
Məsul: şagird, valideyn, fənn müəllimi.

3.4.9. Yolverilməzdir: təhqir, zorakılıq, dava, bullinq və kiberbullinq.
Məsul: sinif rəhbəri, psixoloq, tədris üzrə direktor müavini, direktor.

3.4.10. Şagirdlər yalnız müəyyən edilmiş vaxt və məkanda qidalanır. Dərs vaxtı su içə bilərlər.
Məsul: sinif rəhbəri, növbətçi müəllim.

Maddə 3.5. Məktəb əmlakı və şəxsi əşyalara qayğı

3.5.1. Şagird özünün və başqasının əşyasına qayğı göstərməlidir.
Məsul: sinif rəhbəri, valideyn.

3.5.2. Məktəb əmlakı qorunmalıdır.
Məsul: sinif rəhbəri, valideyn.

3.5.3. Məkanlar təmiz saxlanılır, tullantı zibil qutusuna atılır.
Məsul: sinif rəhbəri, növbətçi müəllim.

3.5.4. Dərs zamanı telefon, ağıllı saat və digər cihazlardan istifadə qadağandır.
Məsul: fənn müəllimi, tədris üzrə direktor müavini.

3.5.5. Qadağan olunan əşyalar məktəbə gətirilmir.
Məsul: valideyn, sinif rəhbəri, növbətçi müəllim.

3.5.6. Elektron cihazların təhvil-təslim və saxlanma qaydası vahid şəkildə tətbiq edilir.
Məsul: fənn müəllimi, tədris üzrə direktor müavini, valideyn. (Əlavə 8)

Maddə 3.6. Etik davranış

3.6.1. Şagird dövlət rəmzlərinə, milli dəyərlərə hörmət etməlidir.
Məsul: sinif rəhbəri, fənn müəllimi.

3.6.2. Məktəbin nüfuzuna xələl gətirən davranış yolverilməzdir.
Məsul: direktor, tədris üzrə direktor müavini, sinif rəhbəri.

3.6.3. Məxfilik pozulmur. Şəxsi məlumat yayılmır.
Məsul: direktor, psixoloq, sinif rəhbəri.

3.6.4. Yolverilməzdir: saxtalaşdırma, plagiat, köçürmə, qumar, alqı-satqı, təhqiramiz material yaymaq, dini-siyasi təbliğat.
Məsul: fənn müəllimi, sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, direktor.

Maddə 3.7. Gündəlik tətbiq prosedurları

3.7.1. Gecikmə proseduru (Əlavə 5)
a) növbətçi müəllim gecikməni qeydə alır
b) şagird sakit şəkildə sinfə daxil olur
c) gecikmə təkrarlandıqda sinif rəhbəri şagirdlə söhbət edir
d) davamlı gecikmədə valideynlə əlaqə saxlanılır və qeydiyyat aparılır
Məsul: növbətçi müəllim, sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini.

3.7.2. Davamiyyət proseduru (Əlavə 6)
a) şagird dərsə gəlmədikdə sinif rəhbəri valideynlə əlaqə saxlayır
b) izahat və ya arayış şagird qayıdan gün təqdim edilir
c) üzrsüz buraxılmalar təkrarlanarsa tədris üzrə direktor müavininə yazılı məlumat verilir
Məsul: sinif rəhbəri, valideyn, tədris üzrə direktor müavini.

3.7.3. Forma proseduru (Əlavə 7)
a) ilk dəfə şifahi xəbərdarlıq edilir
b) təkrarda sinif rəhbəri ilə söhbət aparılır
c) davamlı halda valideynlə yazılı bildiriş və görüş təşkil olunur
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

3.7.4. Telefon və elektron cihaz proseduru (Əlavə 8)
a) dərs zamanı istifadə edilərsə cihaz qəbul edilir və təhlükəsiz saxlanılır
b) qaytarılma məktəbin daxili qaydasına uyğun edilir
c) təkrar hal olarsa valideyn dəvət olunur və qeydiyyat aparılır
Məsul: fənn müəllimi, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

  4. Qayda pozuntularının səviyyələri

Maddə 4.1. 1-ci səviyyə pozuntular

4.1.1. Üzrsüz gecikmə.
4.1.2. Forma və görünüş qaydasının pozulması.
4.1.3. Binada qaçmaq və səs-küy yaratmaq.
4.1.4. Ləvazimat gətirməmək.
4.1.5. Məkanı səliqəsiz saxlamaq.
4.1.6. Nəzakətsizlik və qaydaları nəzərə almamaq.
4.1.7. İcazəsiz məkandan çıxmaq (münaqişəsiz).
4.1.8. Yeri olmayan yemək-içmək və saqqız.
4.1.9. Təhlükə yaratmayan qadağan əşyanın gətirilməsi.
Məsul: pozuntunu aşkar edən müəllim, sinif rəhbəri.

Maddə 4.2. 2-ci səviyyə pozuntular

4.2.1. 1-ci səviyyə pozuntuların təkrarlanması.
4.2.2. Yalan və təhrif.
4.2.3. Dərsdən və tədbirdən yayınma.
4.2.4. Təhlükəsizlik qaydasının pozulması.
4.2.5. Qadağan olunmuş əraziyə girmək.
4.2.6. Qeyri-etik ifadələr və nizam pozuntusu.
4.2.7. Ekskursiyada intizamsızlıq.
4.2.8. Özünürefleksiyadan imtina.
4.2.9. Köçürmə və plagiat.
4.2.10. Alqı-satqı və qumar.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini.

Maddə 4.3. 3–5-ci səviyyə pozuntular

4.3.1. Şəxsə ünvanlanmış təhqir və açıq hörmətsizlik.
4.3.2. Təhdid və zorakılıq.
4.3.3. Bullinq və kiberbullinq.
4.3.4. Oğurluq və əmlaka zərər.
4.3.5. Tütün və elektron siqaret.
4.3.6. Təhlükəli əşya və təhlükəli hərəkət.
4.3.7. Məxfilik pozuntusu və təhqiramiz material yaymaq.
4.3.8. Sənəd saxtalaşdırmaq.
4.3.9. Çox ağır pozuntular: dövlət rəmzlərinə hörmətsizlik, ciddi fiziki zərər, cinsi zorakılıq, ölüm riski yaradan təhlükəsizlik pozuntuları.
Məsul: direktor, tədris üzrə direktor müavini, psixoloq, NİŞ. (Əlavə 9)

 5. Korreksiyaedici tədbirlər və sənədləşmə

Maddə 5.1. Ümumi qayda

5.1.1. Tədbirlər mərhələli tətbiq edilir. Məqsəd davranışı düzəltmək və təkrarı azaltmaqdır.
5.1.2. Hər tədbir davranışın səviyyəsinə uyğun seçilir.
5.1.3. Sənədləşmə vaxtında aparılır və vahid yanaşma qorunur.
Məsul: tədris üzrə direktor müavini, sinif rəhbəri.

Maddə 5.2. Nizam-İntizam Şurası

5.2.1. Məktəbdə Nizam-İntizam Şurası yaradılır.
Məsul: direktor. (Əlavə 9)

5.2.2. Şura adətən 5–7 nəfərdən ibarət olur.
Məsul: direktor.

5.2.3. Şura aşağıdakı hallarda toplanır:
a) pozuntunun səviyyəsi və tədbirin seçimi mübahisəlidirsə
b) valideyn rəsmi etiraz edirsə
c) daxili prosedurlara yenidən baxmaq tələb olunursa
Məsul: direktor, NİŞ katibi.

5.2.4. Şuranın iclası protokollaşdırılır və qərar yazılı rəsmiləşdirilir.
Məsul: NİŞ katibi, tədris üzrə direktor müavini, direktor. (Əlavə 9)

Maddə 5.3. Səviyyələr üzrə tədbirlər

5.3.1. 1-ci səviyyə üzrə tədbirlər
a) qeyri-verbal xəbərdarlıq və sakit izah
b) qısa tərbiyəvi söhbət
c) qeydiyyat tələb olunmur
Məsul: pozuntunu aşkar edən müəllim, növbətçi müəllim.

5.3.2. 2-ci səviyyə üzrə tədbirlər
a) şifahi xəbərdarlıq
b) təkrar olduqda ikinci xəbərdarlıq
c) valideynlə əlaqə və ya gün sonu görüş
d) özünürefleksiya tədbiri (Əlavə 2)
e) sinif davranış jurnalında qeydiyyat (Əlavə 1)
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini.

5.3.3. 3-cü səviyyə üzrə tədbirlər
a) rəhbərlik üzvü ilə görüş
b) psixoloqa yönləndirmə
c) bir neçə dəfə özünürefleksiya (Əlavə 2)
d) valideynə yazılı bildiriş və görüş (Əlavə 3)
e) protokol və təqdimat (Əlavə 4)
f) sinif davranış jurnalında tam qeydiyyat (Əlavə 1)
Məsul: tədris üzrə direktor müavini, sinif rəhbəri, psixoloq, direktor.

5.3.4. 4-cü səviyyə üzrə tədbirlər
a) direktorla görüş
b) psixoloq dəstəyi
c) valideynə yazılı bildiriş və protokol (Əlavə 3)
d) NİŞ-də baxış (Əlavə 9)
Məsul: direktor, tədris üzrə direktor müavini, psixoloq, NİŞ katibi.

5.3.5. 5-ci səviyyə üzrə tədbirlər
a) təcili təhlükəsizlik tədbirləri
b) NİŞ-də qərar (Əlavə 9)
c) zəruri hallarda aidiyyəti qurumlara rəsmi məlumatlandırma
Məsul: direktor, tədris üzrə direktor müavini, psixoloq, NİŞ katibi.

Maddə 5.4. Dərsi tam pozan davranışla bağlı xüsusi hal

5.4.1. Şagirdin davranışı dərsi tam pozduğu müstəsna hallarda şagird müvəqqəti olaraq dərsdən kənarlaşdırıla bilər.
5.4.2. Şagirdə səbəb izah olunur. Şagird sakitləşdikdə dərsə qaytarılır.
5.4.3. Əks halda şagird məsul şəxsin nəzarəti altında saxlanılır və hadisə barədə ilkin məlumat vərəqi tərtib edilir. (Əlavə 4)
Məsul: fənn müəllimi, növbətçi müəllim, tədris üzrə direktor müavini, direktor.

Maddə 5.5. Hadisə zamanı “ilk 10 dəqiqə” qaydası

5.5.1. Təhlükə dərhal dayandırılır və tərəflər ayrılır.
5.5.2. Rəhbərlik dərhal məlumatlandırılır.
5.5.3. İlkin məlumat vərəqi tərtib edilir. (Əlavə 4)
5.5.4. Zərurət olduqda psixoloq dərhal cəlb edilir.
Məsul: növbətçi müəllim, fənn müəllimi, tədris üzrə direktor müavini, direktor, psixoloq.

Maddə 5.6. Monitorinq standartı

5.6.1. 2-ci səviyyə tədbirlərinin nəticəsi ən gec 5 iş günü ərzində sinif rəhbəri tərəfindən yoxlanılır və jurnalda qeyd edilir. (Əlavə 1)
5.6.2. 3-cü səviyyə və yuxarı tədbirlərin nəticəsi ən gec 10 iş günü ərzində tədris üzrə direktor müavini tərəfindən yoxlanılır və direktor məlumatlandırılır.
5.6.3. NİŞ qərarlarında monitorinq tarixi göstərilir və həmin tarixdə icra vəziyyəti protokolla tamamlanır. (Əlavə 9)
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, direktor, NİŞ katibi.

 6. Rəğbətləndirmə tədbirləri

Maddə 6.1. Ümumi qayda

6.1.1. Şagirdlər nümunəvi davranışa görə rəğbətləndirilir.
6.1.2. Məqsəd məktəbdə müsbət mühit yaratmaq və düzgün davranışı görünən etməkdir.
Məsul: sinif rəhbəri, təşkilatçı, UBTR (varsa).

Maddə 6.2. Yaşıl kart sistemi

6.2.1. Nümunəvi davranış nizam-intizam, sosial məsuliyyət, akademik və sosial fəaliyyət üzrə qiymətləndirilir.
6.2.2. Yaşıl kart sinif rəhbəri və fənn müəllimlərinin təqdimatı ilə verilir.
6.2.3. Təltif qaydası: 3 yaşıl kart tərifnamə, 5 yaşıl kart təşəkkürnamə, 8 yaşıl kart fəxri fərman.
6.2.4. Ciddi pozuntu olduqda yaşıl kartlar ləğv edilə bilər.
Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, NİŞ (zərurət olduqda).

  7. Əsas terminlər

7.1. Dərs günü – ilk dərsdən və ya fəaliyyətdən son dərsə və ya fəaliyyətədək olan müddət.
7.2. Təlim məkanı – dərsin və ya təlim fəaliyyətinin keçirildiyi yer. Sinif otağı ilə yanaşı kabinet, laboratoriya, idman zalı, kitabxana, kompüter otağı, akt zalı və məktəbin müəyyən etdiyi digər sahələr.
7.3. Məktəb ərazisi – məktəb binası, həyət, giriş-çıxış sahəsi və məktəbin məsuliyyət zonası hesab olunan digər ərazilər.
7.4. Məktəbdaxili qaydalar – məktəbdə gündəlik nizamı, davranışı və təhlükəsizliyi tənzimləyən bu sənəd və onun tətbiqinə dair daxili prosedurlar.
7.5. Davranış qaydası pozuntusu – bu sənəddə göstərilən tələb və qadağalardan hər hansı birinin pozulması.
7.6. Pozuntu səviyyəsi – davranış pozuntusunun ağırlıq dərəcəsi. Bu sənəddə 1-ci səviyyədən 5-ci səviyyəyədək təsnifatla müəyyən edilir.
7.7. 1-ci səviyyə pozuntu – gündəlik nizamı pozan, lakin ciddi risk yaratmayan yüngül davranış pozuntuları.
7.8. 2-ci səviyyə pozuntu – təkrarlanan və ya öyrənmə mühitinə aydın təsir edən, artıq qeydiyyat və mərhələli tədbir tələb edən pozuntular.
7.9. 3-cü səviyyə pozuntu – təhqir, zorakılıq, bullinq əlaməti, oğurluq, əmlaka zərər və ya təhlükəsizlik riskləri kimi ciddi pozuntular.
7.10. 4-cü səviyyə pozuntu – məktəb mühitinə ciddi ziyan vuran, təhlükəsizlik və hüquq müstəvisində qiymətləndirilməsi tələb olunan ağır pozuntu.
7.11. 5-ci səviyyə pozuntu – həyat və sağlamlıq üçün real təhlükə yaradan, dövlət rəmzlərinə hörmətsizlik, ağır zorakılıq və digər çox ağır pozuntular.
7.12. Korreksiyaedici tədbir – davranışın düzəldilməsi və təkrarın qarşısının alınması üçün mərhələli tətbiq olunan tərbiyəvi və təşkilati tədbirlər.
7.13. Xəbərdarlıq – şagirdə qayda pozuntusunun yolverilməzliyini bildirmək üçün edilən şifahi və ya yazılı xəbərdarlıq.
7.14. İlkin müdaxilə – hadisə baş verən anda təhlükəni dayandırmaq, vəziyyəti sabitləşdirmək və rəhbərliyi məlumatlandırmaq üçün görülən ilk addımlar.
7.15. Hadisə barədə ilkin məlumat vərəqi – pozuntu ilə bağlı tarix, məkan, iştirakçı, qısa təsvir və ilkin tədbirləri əks etdirən qeydiyyat blankı. (Əlavə 4)
7.16. Sinif davranış jurnalı – sinif üzrə davranış hadisələrinin, tədbirlərin və nəticələrin sistemli qeydiyyat vərəqləri və qeydləri. (Əlavə 1)
7.17. Sənədləşmə – davranış hadisələrinin məktəbdaxili qaydada qeydiyyata alınması, protokollaşdırılması və sənəd dövriyyəsinə daxil edilməsi.
7.18. Məxfilik – şagird və ailə ilə bağlı şəxsi məlumatların qorunması və yalnız səlahiyyətli şəxslər tərəfindən istifadəsi.
7.19. Etik davranış – məktəb mühitində təhqir və alçaltmaya yol vermədən, qarşı tərəfin ləyaqətini qoruyaraq ünsiyyət və davranış tərzi.
7.20. Qısnama (bullinq) – bir şagirdin və ya qrupun digər şagirdi təkrarlanan şəkildə təhqir etməsi, alçaltması, təcrid etməsi, qorxutması və ya ona zərər verməsi.
7.21. Kiberbullinq – sosial şəbəkə, mesaj, foto-video və digər rəqəmsal vasitələrlə edilən qısnama.
7.22. Münaqişə – tərəflər arasında fikir ayrılığı və gərginliyin davranışa təsir edən həddə çatması.
7.23. Təhlükəsizlik riski – şagirdin və ya başqasının həyat və sağlamlığı üçün təhlükə yaradan davranış və ya vəziyyət.
7.24. Üzrlü səbəb – valideyn izahatı və ya tibbi arayışla əsaslandırılan, buraxılmanı izah edən hal.
7.25. İzahat – valideynin (qanuni nümayəndənin) və ya şagirdin buraxılma və ya hadisə ilə bağlı yazılı açıqlaması.
7.26. Gecikmə – şagirdin dərsə və ya məktəbə məktəb tərəfindən müəyyən edilmiş vaxtdan sonra gəlməsi.
7.27. Gecikmə qeyd vərəqi – gecikmənin tarixi, səbəbi və tədbiri göstərilən qeydiyyat blankı. (Əlavə 5)
7.28. Davamiyyət – şagirdin dərs günlərində dərslərdə iştirakı.
7.29. Davamiyyət izləmə vərəqi – sinif üzrə davamiyyətin aylıq izlənməsi və risk qeydiyyatı üçün blank. (Əlavə 6)
7.30. Punktuallıq – şagirdin dərslərə və məktəbə vaxtında gəlməsi, proseslərə vaxtında qoşulması.
7.31. Məktəbli forması – məktəbin müəyyən etdiyi geyim tələbləri və standartları.
7.32. Forma pozuntusu – məktəbli forması və xarici görünüş tələblərinin pozulması.
7.33. Forma və görünüş üzrə mərhələli bildiriş – forma pozuntusunun təkrarı zamanı görülən addımlar və valideynlə əlaqə ardıcıllığı. (Əlavə 7)
7.34. Elektron cihaz – telefon, ağıllı saat, planşet və digər rəqəmsal qurğular.
7.35. Cihazın təhvil-təslimi – qayda pozuntusu və ya təhlükəsizlik məqsədilə cihazın məsul şəxs tərəfindən qəbul edilməsi və qaytarılması prosesi. (Əlavə 8)
7.36. Qadağan olunmuş əşya – məktəbə gətirilməsi yolverilməz olan, təhlükə və ya nizam pozuntusu yaradan əşya.
7.37. Maddi zərər – məktəb əmlakına və ya şəxsi əşyalara vurulmuş zərər.
7.38. Maddi məsuliyyət – vurulmuş zərərin ödənilməsi ilə bağlı valideynin (qanuni nümayəndənin) üzərinə düşən öhdəlik.
7.39. Valideyn (qanuni nümayəndə) – şagirdin hüquqi təmsilçisi olan valideyn və ya qanunla müəyyən edilmiş şəxs.
7.40. Bildiriş məktubu – valideynə hadisə və ya tədbirlə bağlı rəsmi məlumat vermək üçün tərtib olunan yazılı sənəd. (Əlavə 3)
7.41. Görüş protokolu – valideynlə görüşün tarixi, müzakirə və razılaşdırılmış addımları göstərən sənəd. (Əlavə 3)
7.42. Müraciət – şagird və ya valideynin məktəbə verdiyi yazılı tələb, təklif və ya izahat.
7.43. Etiraz – valideynin tətbiq edilmiş tədbirlə razılaşmayaraq rəsmi şəkildə yenidən baxılmasını istəməsi.
7.44. Nizam-İntizam Şurası (NİŞ) – davranış pozuntularına dair məsələlərin baxılması, tədbirlərin seçilməsi və monitorinqi üçün məktəbdə yaradılan şura. (Əlavə 9)
7.45. Şura iclası – NİŞ-in müəyyən gündəlik üzrə toplandığı, tərəfləri dinlədiyi və qərar verdiyi iclas. (Əlavə 9)
7.46. İclas protokolu – iclasın gedişini, iştirakçıları, sənədləri və qərarı göstərən rəsmi sənəd. (Əlavə 9)
7.47. Qərar – NİŞ-in tətbiq ediləcək tədbir, məsul şəxslər və monitorinq tarixi üzrə qəbul etdiyi rəsmiləşdirilmiş nəticə. (Əlavə 9)
7.48. Monitorinq – tətbiq edilən tədbirin nəticəsini müəyyən müddətdə izləmək, dəyişiklikləri qeyd etmək və zərurət olduqda yeni qərar vermək prosesi.
7.49. Monitorinq vərəqi – tədbirin icrasını və nəticəsini izləmək üçün istifadə olunan blank. (Əlavə 9)
7.50. Rəğbətləndirmə – nümunəvi davranış və məktəb həyatında fəallığa görə şagirdin müsbət qiymətləndirilməsi və təşviqi.

  8. Müraciət və etirazların baxılması

8.1. Valideyn tətbiq edilmiş tədbirlə razılaşmadıqda məktəb direktoruna yazılı müraciət edə bilər.
Məsul: məktəb direktoru.

8.2. Direktor müraciəti araşdırır və zərurət olduqda məsələ Nizam-İntizam Şurasında baxılır. (Əlavə 9)
Məsul: direktor, tədris üzrə direktor müavini, NİŞ katibi.

8.3. Qərar valideynə məktəbin yazışma qaydasına uyğun bildirilir. (Əlavə 3)
Məsul: tədris üzrə direktor müavini, sinif rəhbəri.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
 

(Əlavə 1) Sinif davranış jurnalı

(2-ci səviyyədən başlayaraq məcburi qeydiyyat forması)

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Məktəb: _________________ tam orta məktəbi
Sinif: ____ Sinif rəhbəri: ____________________
Tədris ili: 2025/2026

1. Aparılma qaydası

1.1. Bu jurnal 2-ci səviyyədən başlayaraq bütün pozuntular üzrə aparılır.
1.2. Pozuntunu aşkar edən müəllim və ya növbətçi müəllim ilkin məlumatı sinif rəhbərinə verir və ilkin qeydi aparır.
1.3. Jurnal sinif rəhbərində saxlanılır. Sinif rəhbəri qeydi təsdiqləyir, tədbirin icrasını izləyir və nəticəni qeyd edir.
1.4. Təkrarlanan və ya ağırlaşan hallarda sinif rəhbəri jurnal qeydi əsasında rəhbərliyə təqdimat hazırlayır. (Əlavə 4)
1.5. Jurnalın aparılmasına ümumi nəzarət tədris üzrə direktor müavini tərəfindən həyata keçirilir.
Məsul: sinif rəhbəri, pozuntunu qeydə alan müəllim/növbətçi müəllim, tədris üzrə direktor müavini.

2. Qeydiyyat vərəqi

1.    Tarix: ..202__ 2) Saat: ____

2.    Məkan: sinif / dəhliz / həyət / yeməkxana / idman zalı / digər ______

3.    Şagirdin adı, soyadı: ____________________ Sinif: ____

4.    Pozuntunun qısa təsviri: __________________________________________

5.    Pozuntu səviyyəsi: 1 / 2 / 3 / 4 / 5

6.    İlkin tədbir: xəbərdarlıq / söhbət / digər ___________________________

7.    Əlavə tədbirlər: özünürefleksiya (Əlavə 2) / valideyn görüşü (Əlavə 3) / şuraya çıxarılma (Əlavə 9)

8.    Valideynlə əlaqə: bəli / xeyr Tarix və üsul: zəng / görüş / yazılı bildiriş

9.    Monitorinq tarixi: ..202__

10. Monitorinq nəticəsi: _____________________________________________

11. Qeyd edən (müəllim/növbətçi): ____________________ İmza: ________

12. Sinif rəhbəri: ____________________ İmza: ________

13. Tədris üzrə müavin (zərurət olduqda): ____________________ İmza: ________

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 2) Özünürefleksiya forması

(2–3-cü səviyyə pozuntular üçün tətbiq forması)

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Şagird: ____________________ Sinif: ____
Tarix: ..202__ Pozuntu səviyyəsi: 2 / 3

1.    Hadisə nə oldu. Qısa yaz:

2.    Mən hansı qaydanı pozdum:

3.    Mənim davranışım kimə necə təsir etdi:

4.    Düzgün seçim nə olmalı idi:

5.    Növbəti dəfə 2 konkret addımım:

1.   

2.   

Şagirdin imzası: ________
Nəzarət edən: sinif rəhbəri / psixoloq ____________________ İmza: ________
Tədris üzrə müavin (zərurət olduqda): ____________________ İmza: ________

Məsul: sinif rəhbəri, psixoloq, tədris üzrə direktor müavini.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 3) Valideynə yazılı bildiriş və görüş protokolu

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

A) Valideynə yazılı bildiriş

Tarix: ..202__
Valideyn (qanuni nümayəndə): ____________________
Şagird: ____________________ Sinif: ____

Məktəb bildirir ki, ..202__ tarixində şagirdin davranışı ilə bağlı hal qeydə alınmışdır. Məsələnin aydınlaşdırılması və tədbirlərin müəyyən edilməsi üçün valideynin iştirakı ilə görüşün keçirilməsi zəruridir.

Görüş tarixi və vaxtı: ..202__ Saat: ____
Görüş yeri: məktəb, ____________________

Tərtib edən: Sinif rəhbəri ____________________ İmza ________
Razılaşdıran: Tədris üzrə direktor müavini ____________________ İmza ________

B) Valideynlə görüş protokolu

Tarix: ..202__ Saat: ____ Yer: ____________________

İştirak edənlər: valideyn ________, şagird ________, sinif rəhbəri ________, tədris üzrə müavin ________, psixoloq (varsa) ________

1.    Hadisənin qısa izahı: _______________________________________

2.    Şagirdin izahatı: __________________________________________

3.    Valideynin mövqeyi: _______________________________________

4.    Məktəbin tədbiri və əsaslandırma: ___________________________

5.    Razılaşdırılmış addımlar:

6.    Monitorinq tarixi: ..202__

İmzalar: Valideyn ________ Şagird ________ Sinif rəhbəri ________ Müavin ________ Psixoloq ________

Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 4) Hadisə barədə ilkin məlumat vərəqi və rəhbərliyə təqdimat

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

A) İlkin məlumat vərəqi

Tarix: ..202__ Saat: ____ Məkan: ____________________

1.    Hadisə (qısa): _____________________________________________

2.    İştirak edənlər: ____________________________________________

3.    Təhlükə oldu: bəli / xeyr

4.    İlkin müdaxilə (kim və nə etdi): ____________________________

5.    Zərər və nəticə (varsa): ____________________________________

6.    Rəhbərliyə məlumat: direktor / müavin Saat: ____

7.    Psixoloq cəlbi: bəli / xeyr

Tərtib edən (müəllim/növbətçi): ____________________ İmza ________

B) Rəhbərliyə təqdimat

Tərtib edən: sinif rəhbəri / tədris üzrə müavin
Şagird: ____________________ Sinif: ____
Səviyyə: 2 / 3 / 4 / 5
Təklif edilən tədbir: ______________________________________
Əlavə olunan sənədlər: Əlavə 1 / Əlavə 2 / Əlavə 3 / Əlavə 4

İmza: ____________________

Məsul: fənn müəllimi və ya növbətçi müəllim (ilkin vərəq), sinif rəhbəri (təqdimat), tədris üzrə direktor müavini (koordinasiya).

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 5) Gecikmə qeydiyyat vərəqi

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Tarix: ..202__
Növbətçi müəllim: ____________________

1.    Şagird: ____________________ Sinif: ____

2.    Gecikmə müddəti: ____ dəqiqə

3.    Səbəb: _________________________________________________

4.    Tədbir: xəbərdarlıq / sinif rəhbərinə yönləndirmə / valideynlə əlaqə

5.    Təkrar sayı (ay üzrə): ____

İmza: Növbətçi müəllim ________
Sinif rəhbəri qeydi (təkrar olduqda): ____________________ İmza ________

Məsul: növbətçi müəllim, sinif rəhbəri.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 6) Davamiyyət izləmə vərəqi

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Sinif: ____ Ay: __________
Sinif rəhbəri: ____________________

1.    Ümumi dərs günü: ____

2.    Şagird: ____________________

3.    Üzrlü buraxma: ____ gün

4.    Üzrsüz buraxma: ____ gün

5.    Risk: var / yoxdur

6.    Valideynlə əlaqə tarixi və üsulu: __________________________

7.    Görülən tədbir: söhbət / yazılı bildiriş (Əlavə 3) / təqdimat (Əlavə 4)

8.    Monitorinq tarixi: ..202__

İmza: Sinif rəhbəri ________
Qeyd: Tədris üzrə müavin (zərurət olduqda) ____________________ İmza ________

Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 7) Forma və görünüş pozuntusu üzrə mərhələli tədbir vərəqi

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Şagird: ____________________ Sinif: ____
Pozuntu: ____________________ Tarix: ..202__

1.    1-ci mərhələ – şifahi xəbərdarlıq: tarix ..202__

2.    2-ci mərhələ – sinif rəhbəri ilə söhbət: tarix ..202__

3.    3-cü mərhələ – valideynlə əlaqə: tarix ..202__

4.    4-cü mərhələ – yazılı bildiriş və görüş: (Əlavə 3) tarix ..202__

Qısa qeyd: ___________________________________________________

İmzalar: Sinif rəhbəri ________ Valideyn ________ Tədris üzrə müavin ________

Məsul: sinif rəhbəri, tədris üzrə direktor müavini, valideyn.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 8) Telefon və elektron cihazların təhvil-təslim vərəqi

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

Tarix: ..202__ Sinif: ____

1.    Şagird: ____________________

2.    Cihaz: telefon / ağıllı saat / planşet / digər ________

3.    Qəbul edilmə səbəbi: dərsdə istifadə / qayda pozuntusu / təhlükəsizlik

4.    Qəbul edən şəxs: ____________________ (müəllim/müavin)

5.    Saxlanma yeri: ____________________

6.    Qaytarılma: şagirdə / valideynə
Tarix və saat: ..202__ ____

İmzalar: Qəbul edən ________ Şagird ________ Valideyn (valideynə qaytarılıbsa) ________

Məsul: fənn müəllimi, tədris üzrə direktor müavini.

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

(Əlavə 9) Nizam-İntizam Şurası: iclas protokolu və qərar forması

( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.)

A) İclas protokolu

Tarix: ..202__ İclas №: ____
İştirak edənlər: direktor / müavin / sinif rəhbəri / psixoloq / müəllim / valideyn nümayəndəsi / digər ____

1.    Məsələnin mahiyyəti: ______________________________________

2.    Sənədlər: Əlavə 1 / Əlavə 2 / Əlavə 3 / Əlavə 4

3.    Şagirdin izahatı: __________________________________________

4.    Valideynin izahatı: _______________________________________

5.    Psixoloqun rəyi (zəruri hissə): _____________________________

6.    Pozuntu səviyyəsi: 3 / 4 / 5

7.    Qərar: _________________________________________________

8.    Monitorinq tarixi: ..202__

İmzalar: Sədr ________ Katib ________ Üzvlər ________

B) Qərar forması

Qərar №: ____ Tarix: ..202__

1.    Tətbiq edilən tədbir: ______________________________________

2.    İcra müddəti: _____________________________________________

3.    Məsul şəxslər: sinif rəhbəri ____ / psixoloq ____ / müavin ____

4.    Valideynlə əməkdaşlıq addımı: ______________________________

5.    Monitorinq tarixi və meyar: _________________________________

Sədr ________ Katib ________

Məsul: direktor (qərar), NİŞ katibi (protokol), tədris üzrə direktor müavini (icra koordinasiyası), sinif rəhbəri və psixoloq (icra).

Təsdiq edirəm:
Məktəbin direktoru: _____________________________
M.Y.
Tarix: __________________

____________ Regional Təhsil İdarəsi __________ rayon

 __________ tam orta məktəbi Nizam - Intizam  Şurası haqqında Əsasnamə

(( _______ Regional Təhsil İdarəsinin  _______ rayon  ________ tam orta məktəbinin Pedaqoji Şurasının _________ 2026-cı il tarixli ____nömrəli iclasının  ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmiş və məktəb direktorunun ________ 2026-cı il tarixli _____ №-li əmri ilə təsdiq edilmişdir.) )

Bölmə 1. Ümumi müddəalar

1.1. Bu Əsasnamə məktəbdə Nizam-İntizam Şurasının (bundan sonra – Şura) yaradılmasını, tərkibini, səlahiyyətlərini, fəaliyyət qaydasını, iclasların keçirilməsi və qərarların rəsmiləşdirilməsi prosedurunu müəyyən edir.
1.2. Şuranın məqsədi məktəbdə Şagird davranış qaydalarının tətbiqini vahid yanaşma ilə təmin etmək, təkrarlanan və ciddi pozuntulara mərhələli, ədalətli və tərbiyəvi tədbirlərin seçilməsinə kömək etmək, məktəb-valideyn əməkdaşlığını gücləndirməkdir.
1.3. Şuranın işi uşağın hüquqlarının qorunması, ləyaqətin saxlanılması, məxfiliyin təmin edilməsi, ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi, şagirdə zərər verməyən tərbiyəvi yanaşma prinsipləri əsasında qurulur.
1.4. Şura cəza orqanı deyil. Şuranın işi davranışın düzəldilməsi, riskin azaldılması, münaqişənin böyüməsinin qarşısının alınması və məktəbdə təhlükəsiz mühitin təmin edilməsidir.

Bölmə 2. Şuranın yaradılması və tərkibi

2.1. Şura məktəb direktorunun əmri ilə yaradılır və hər tədris ilinin əvvəlində tərkibi təsdiq edilir və ya yenilənir. (Əlavə 1)
2.2. Şuranın tərkibi adətən 5–7 nəfərdən ibarət olur.
2.3. Şuranın tərkibinə aşağıdakı şəxslər daxil edilir:
2.3.1. məktəb direktoru (Şura sədri) və ya direktor tərəfindən səlahiyyət verilmiş rəhbər şəxs;
2.3.2. tədris işləri üzrə direktor müavini;
2.3.3. şagirdin sinif rəhbəri (məsələyə baxılan şagird üzrə);
2.3.4. psixoloq;
2.3.5. fənn müəllimi (zərurət olduqda);
2.3.6. valideyn nümayəndəsi (ən azı 1 nəfər);
2.3.7. məktəbdə UBTR olduqda – UBTR (zərurət olduqda).
2.4. Şuranın katibi direktor tərəfindən müəyyən edilir. Katib iclasların protokollaşdırılmasına və sənədlərin toplanmasına cavabdehdir. (Əlavə 3)

Bölmə 3. Şuranın səlahiyyətləri

3.1. Şura aşağıdakı səlahiyyətlərə malikdir:
3.1.1. pozuntunun səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üçün rəy vermək;
3.1.2. tədbirin seçilməsi və mərhələliliyi üzrə rəhbərliyə tövsiyə vermək;
3.1.3. təkrarlanan pozuntular üzrə korreksiyaedici tədbirlər planı müəyyənləşdirmək;
3.1.4. şagird-valideyn-məktəb arasında razılaşdırılmış öhdəliklər paketini formalaşdırmaq;
3.1.5. bullinq və qısnama ehtimalı olan hallarda araşdırma mexanizmini işə salmaq və profilaktik qərarlar vermək;
3.1.6. psixoloqun rəyini nəzərə almaq və dəstək tədbirlərini razılaşdırmaq;
3.1.7. valideynin rəsmi etirazı olduqda məsələyə yenidən baxmaq;
3.1.8. məktəb üzrə daxili qayda və prosedurların təkmilləşdirilməsi üçün təkliflər hazırlamaq.
3.2. Şura hüquqi araşdırma aparmır. Cinayət əlaməti olan və ya həyat və sağlamlıq üçün real təhlükə yaradan hallarda direktor müvafiq qaydada aidiyyəti qurumlarla əlaqə saxlayır.

Bölmə 4. Şuranın işə salınma halları

4.1. Direktor Şuranı aşağıdakı hallarda toplayır:
4.1.1. pozuntunun səviyyəsi və tədbirin seçilməsi aydın olmadıqda;
4.1.2. pozuntu 3–5-ci səviyyə kimi qiymətləndirildikdə və ya belə ehtimal olduqda;
4.1.3. 1–2-ci səviyyəli pozuntular davamlı təkrarlanaraq sinif və məktəb mühitinə təsir etdikdə;
4.1.4. valideyn tətbiq edilmiş tədbirdən yazılı şəkildə etiraz etdikdə;
4.1.5. məktəbin daxili qayda və prosedurlarına yenidən baxmaq zərurəti yarandıqda.

Bölmə 5. İclasların keçirilməsi qaydası

5.1. Şura iclasları planlı və ya operativ formada keçirilə bilər.
5.2. Operativ iclaslar təcili ehtiyac olduqda eyni gün və ya ən geci növbəti iş günü təşkil olunur.
5.3. İclasın gündəliyi katib tərəfindən hazırlanır və iclasda təqdim edilir. (Əlavə 2)
5.4. İclasda baxılan şagirdin sinif rəhbəri və zərurət olduqda hadisənin şahidi olan müəllim iştirak edir.
5.5. Valideyn iclasa dəvət olunur. Valideyn gəlmədikdə bu hal protokolda qeyd edilir və zərurət olduqda görüş yenidən təyin edilir. (Əlavə 5)
5.6. Şagirdin iştirakı məsələnin xarakterindən asılı olaraq qərarlaşdırılır. Şagirdin iştirakı ona psixoloji cəhətdən zərər verə bilərsə, izahat yazılı şəkildə alınır. (Əlavə 6)
5.7. İclasda emosional təzyiqə, təhqirə, alçaltmaya, ayrı-seçkiliyə və şəxsi məlumatların yayılmasına yol verilmir.
5.8. Şura müzakirəni “problemin aydınlaşması – tədbirin seçilməsi – məsul şəxslər – müddət – monitorinq” ardıcıllığı ilə aparır. (Əlavə 7)

Bölmə 6. Sənədləşmə və məxfilik

6.1. Şuranın hər iclası protokollaşdırılır. (Əlavə 3)
6.2. Protokolda tarix, iştirakçılar, baxılan sənədlər, dinlənilən izahatlar, qəbul edilən qərar və məsul şəxslər göstərilir.
6.3. Şagirdin davranışı ilə bağlı sənədlər ayrıca qovluqda saxlanılır və yalnız səlahiyyətli şəxslər üçün əlçatan olur.
6.4. Psixoloqun qeydləri məxfi saxlanılır. Qərar üçün yalnız zəruri hissə istifadə edilir.
6.5. Şura üzvləri məxfilik və etik davranış öhdəliyini imzalayır. (Əlavə 8)

Bölmə 7. Qərarların qəbulu və icrası

7.1. Şuranın qərarları müzakirə nəticəsində qəbul edilir, protokolda rəsmiləşdirilir və qərar forması ilə təsdiqlənir. (Əlavə 4)
7.2. Qərarda aşağıdakılar mütləq göstərilir:
7.2.1. pozuntunun səviyyəsi və qısa təsviri;
7.2.2. tətbiq ediləcək tədbir və icra müddəti;
7.2.3. məsul şəxslər (sinif rəhbəri, psixoloq, tədris üzrə müavin və s.);
7.2.4. valideynlə əməkdaşlıq addımları;
7.2.5. monitorinq tarixi və nəticə meyarı. (Əlavə 7)
7.3. Qərarın icrasına nəzarəti direktor və tədris üzrə direktor müavini təmin edir.
7.4. Qərar şagirdə və valideynə aydın, sakit və tərbiyəvi dildə izah olunur.
7.5. Tədbirlər icra edilərkən şagirdin təlimdən kənarda qalmasına yol verilməməsi əsas götürülür. Zərurət olduqda müvəqqəti təşkilati tədbirlər görülür.

Bölmə 8. Valideynin müraciəti və etirazın baxılması

8.1. Valideyn tətbiq edilmiş tədbirdən razılaşmadıqda məktəb direktoruna yazılı müraciət edə bilər.
8.2. Direktor müraciəti Şuraya təqdim edir və məsələ yenidən baxılır.
8.3. Şura qərarı əsaslandırılmış formada rəsmiləşdirir və valideynə yazılı bildiriş təqdim olunur. (Əlavə 5)
8.4. Məktəbdaxili prosedur bitdikdən sonra müraciət qanunvericiliyə uyğun qaydada yuxarı orqanlara yönləndirilə bilər.

Bölmə 9. Yekun müddəalar

9.1. Bu Əsasnamə təsdiq edildiyi tarixdən qüvvəyə minir.
9.2. Əsasnaməyə dəyişikliklər Pedaqoji Şuranın qərarı ilə edilir və direktorun əmri ilə təsdiq olunur.
9.3. Əsasnamə məktəbin rəhbərliyi və müəllimlər üçün icra sənədi kimi saxlanılır, valideynlər üçün tanışlıq məqsədilə əlçatan edilir.

Təsdiq edirəm :

Məktəbin direktoru:                                            _____________________________

M.Y.                                                                             Tarix __________________

ƏLAVƏLƏR

(Əlavə 1) Şuranın tərkibi və əlaqə siyahısı (şablon)

Şura sədri: ____
Tədris üzrə direktor müavini: ____
Psixoloq: ____
Katib: ____
Valideyn nümayəndəsi: ____
Üzvlər: ____
Əlaqə: ____

(Əlavə 2) İclas gündəliyi (şablon)

Tarix: ..2026 İclas №: ____
Gündəliyın məsələsi: ____
Baxılan sənədlər: ____
Dinlənilən şəxslər: ____
Təklif olunan tədbirlər: ____
Monitorinq tarixi: ____

(Əlavə 3) İclas protokolu (şablon)

Tarix: ..2026 İclas №: ____
İştirak edənlər: ____
Məsələnin mahiyyəti: ____
Faktlar və sənədlər: ____
Şagird izahatı: ____
Valideyn izahatı: ____
Psixoloq qeydi (zəruri hissə): ____
Qərar: ____
Məsul şəxslər və müddət: ____
İmzalar: ____

(Əlavə 4) Qərar forması (şablon)

Qərar №: ____ Tarix: ..2026
Pozuntu səviyyəsi: ____
Tədbir: ____
Müddət: ____
Məsullar: sinif rəhbəri ____ , psixoloq ____ , tədris üzrə müavin ____
Valideynlə əməkdaşlıq addımı: ____
Monitorinq tarixi və meyar: ____
Sədr: ____ Katib: ____

(Əlavə 5) Valideynə dəvət/bildiriş məktubu (şablon)

Tarix: ..2026
Hörmətli valideyn (qanuni nümayəndə), ____
Məktəb bildirir ki, şagird ____ (sinif ____) barədə davranışla bağlı məsələ Şuranın baxışına çıxarılır.
Görüş tarixi və saatı: ..2026, ____
Yer: ____
İmza: Direktor ____ / Katib ____

(Əlavə 6) Şagird izahat forması (şablon)

Şagird: ____ Sinif: ____ Tarix: ..2026
Hadisə necə baş verdi: ____
Mən hansı qaydanı pozdum: ____
Mənim davranışım kimə necə təsir etdi: ____
Növbəti dəfə nə edəcəyəm: ____
İmza: ____

(Əlavə 7) Monitorinq vərəqi (icra izləmə) (şablon)

Qərar №: ____ Tarix: ____
Tətbiq edilən tədbir: ____
Məsul şəxs: ____
1-ci yoxlama tarixi: ____ Nəticə: ____
2-ci yoxlama tarixi: ____ Nəticə: ____
Yekun: tədbir dayandırıldı / davam edir / Şuraya yenidən çıxarılır

(Əlavə 8) Məxfilik və etik davranış öhdəliyi (şablon)

Mən, ____ (Şura üzvü), Şuranın işində əldə etdiyim məlumatların məxfi olduğunu qəbul edirəm. Şagirdin və ailənin şəxsi məlumatlarını yaymayacağam. Müzakirələrdə təhqirə, alçaltmaya və ayrı-seçkiliyə yol verməyəcəyəm.
Tarix: ..2026 İmza: ____

(Əlavə 9) Şuranın illik iş planı üzrə qısa forma (şablon)

Tədris ili: 2025/2026

1.    İlin əvvəlində tərkibin təsdiqi: tarix ____

2.    Şagird davranış qaydalarının izahı üzrə ümumi tədbir: tarix ____

3.    Monitorinq iclasları (aylıq/yarımillik): tarixlər ____

4.    Profilaktik görüşlər və maarifləndirmə: tarixlər ____

5.    Yekun hesabat: tarix ____

ƏMR № ____
Tarix: ..2026

Nizam-İntizam Şurasının tərkibinin təsdiq edilməsi barədə

Məktəbdə şagird davranış qaydalarının vahid yanaşma ilə tətbiqinin təmin edilməsi, profilaktik işin gücləndirilməsi, təkrarlanan və ciddi davranış pozuntularına mərhələli tədbirlərin seçilməsi və sənədləşmənin düzgün aparılması məqsədilə əmr edirəm:

1. Nizam-İntizam Şurası yaradılsın və tərkibi təsdiq edilsin

1.1. Məktəbdə Nizam-İntizam Şurası yaradılsın və aşağıdakı tərkibdə təsdiq edilsin:

• Şura sədri: ____________________________ (direktor / direktor tərəfindən səlahiyyət verilmiş şəxs)

• Sədr müavini: ____________________________ (tədris işləri üzrə direktor müavini)

• Katib: ____________________________

• Üzvlər:

  • ____________________________ (psixoloq)

  • ____________________________ (sinif rəhbəri – zərurət olduqda baxılan şagird üzrə)

  • ____________________________ (fənn müəllimi – zərurət olduqda)

  • ____________________________ (valideyn nümayəndəsi)

  • ____________________________ (UBTR – məktəbdə olduqda / zərurət olduqda)

2. Şuranın fəaliyyətinin təşkili təmin edilsin

2.1. Şura “Nizam-İntizam Şurası haqqında Əsasnamə”yə uyğun fəaliyyət göstərsin.
2.2. Şura iclasları zərurət olduqda operativ, planlı hallarda isə məktəbin illik iş planına uyğun təşkil edilsin.
2.3. Şuranın iclaslarının protokollaşdırılması, qərarların rəsmiləşdirilməsi, sənədlərin toplanması və saxlanması katibə tapşırılsın.
2.4. Şura üzvləri məxfilik və etik davranış öhdəliyini imzalasınlar.

3. Məsuliyyət bölgüsü müəyyən edilsin

3.1. Şura işinin ümumi təşkili və qərarların icrasına nəzarət Şura sədri tərəfindən təmin edilsin.
3.2. Qaydaların gündəlik tətbiqinin koordinasiyası, sənədləşməyə nəzarət və Şuraya təqdimatlar üzrə işin təşkili tədris işləri üzrə direktor müavininə tapşırılsın.
3.3. Sinif davranış jurnalı, valideynlə ilkin əlaqə, tədbirlərin sinif səviyyəsində icrası və sənədlərin vaxtında təqdim edilməsi sinif rəhbərlərinin vəzifəsi kimi müəyyən edilsin.
3.4. Riskli davranış hallarında dəstək görüşləri, psixoloji qiymətləndirmə və tövsiyələrin verilməsi psixoloqa tapşırılsın.

4. Əmrin qüvvədə olma müddəti

4.1. Bu əmrlə təsdiq edilmiş Şuranın tərkibi 2025/2026-cı tədris ili müddətində qüvvədə olsun.

5. Nəzarət

5.1. Bu əmrin icrasına nəzarət məktəb direktoru tərəfindən həyata keçirilsin.

Direktor: ____________________ (imza)