FİP - I–IV siniflərdə zəif təlim nəticəsi göstərən şagirdlər üçün Fərdi İnkişaf Planı

 I–IV siniflərdə zəif təlim nəticəsi göstərən şagirdlər üçün Fərdi İnkişaf Planı (FİP)

1. Ümumi məlumatlar

Məktəb: Nümunə məktəb
Sinif: 3-cü sinif Şagird: A. A. ________________________________
Müddət: 6 həftə (01.03.2026 – 12.04.2026)
Sinif rəhbəri: ____________________ Əsas icraçı müəllim: ____________________
Direktor müavini: ____________________ Valideyn: ____________________ Əlaqə: ____________________

2. Məqsəd

Şagirdin oxu-anlama, yazı və hesab üzrə əsas boşluqlarını bağlamaq. Tapşırığa başlama və tamamlamanı vərdişə çevirmək. Dərsdə qorxunu azaltmaq və iştirakını artırmaq.

3. Başlanğıc diaqnostika (10 dəqiqə)

Tarix: 01.03.2026

A. Oxu
☑ heca ilə oxuyur ☐ səlis oxuyur ☐ oxu zəifdir
☑ oxuduğunu 1 cümlə ilə deyə bilir ☐ çətinlik var

B. Yazı
☐ hərflərin yazılışı sabitdir ☑ sətir nizamı var ☑ çox səhv edir
Tipik çətinlik: ☑ diqqət ☐ tələskənlik ☐ tanımama

C. Hesab
☑ dörd əməl üzrə baza var ☐ baza zəifdir
Tipik çətinlik: ☑ diqqət ☐ qayda ☐ tələskənlik

D. Davranış
☑ tapşırığa başlayır ☐ gec başlayır ☐ imtina edir
☐ işi tamamlayır ☑ yarımçıq saxlayır
☑ qorxu/həyəcan var ☐ yoxdur

Səbəb ehtimalı: ☐ fizioloji ☑ psixoloji ☑ pedaqoji ☐ sosial
Qısa qeyd: Şagird işi başlayır, amma tez yayınır, yazıda diqqət səhvləri çoxdur, sorğu zamanı həyəcanlanır.

4. Qısa təlim profili

Güclü tərəfi: izah ediləndə tapşırığa başlayır, əyani nümunə ilə tez tutur.
Əsas boşluq: işi mərhələli aparmır, yarımçıq saxlayır, yazıda diqqət səhvləri var.
Diqqət müddəti: 7–8 dəqiqə
Uyğun yanaşma: vizual + praktik (kart, sxem, nümunə)

5. SMART məqsədlər (6 həftə)

Hədəf 1 (tamamlama): 6 həftə ərzində şagird dərsdə verilən 3 tapşırıqdan ən azı 2-ni müəllimin minimal dəstəyi ilə tamamlayacaq.
Hədəf 2 (düzgünlük): 6 həftə ərzində yazı və hesab tapşırıqlarında diqqət səhvləri həftə 1-lə müqayisədə ən azı 30% azalacaq.
Hədəf 3 (emosional): 6 həftə ərzində şagird hər dərsdə ən azı 1 dəfə cavab verəcək və ya yazılı cavab təqdim edəcək.

6. Uyğunlaşdırmalar (7 addım)

1.    Oturacaq yeri lövhəyə yaxın.

2.    Təlimat 1 cümlə ilə, mərhələli verilir.

3.    Tapşırıq 2 hissəyə bölünür.

4.    Vaxt: +5 dəqiqə.

5.    Həcm: 10 əvəzinə 6 tapşırıq.

6.    Əyani dəstək: “köməkçi kart” və nümunə.

7.    Geribildirim: “düz hissə + 1 düzəliş + növbəti addım”.

7. UNIVERSAL Fərdi Tədris Planı nümunəsi (istənilən fənn üzrə tətbiq edə bilərsiniz)

Fənn: Azərbaycan dili / Riyaziyyat (universal)
Mövzu: “Tapşırığı addım-addım yerinə yetirmə”
Müddət: 2 həftə (1-ci Fərdi Tədris Planı )

Səviyyə I (nümunə ilə)

Tapşırıq 1: Müəllim nümunə göstərir. Şagird eyni nümunəni təkrarlayır.

• Dil üçün: 3 cümlədən hər cümlədə 1 əsas sözü dairəyə al.

• Riyaziyyat üçün: 6 misalı nümunəyə baxaraq eyni qayda ilə həll et.

Səviyyə II (nümunəsiz)

Tapşırıq 2: Şagird nümunəsiz edir.

• Dil üçün: 3 cümlədən hər cümləyə 1 sual qur.

• Riyaziyyat üçün: eyni tipdən 4 misalı nümunəsiz həll et.

Səviyyə III (şərti dəyiş)

Tapşırıq 3: Şagird şərti dəyişir.

• Dil üçün: cümlədə sözlərin yerini dəyişib 1 yeni cümlə qur.

• Riyaziyyat üçün: misalda 1 ədədin yerini dəyişib yenidən həll et və fərqi de.

Səviyyə IV (yeni məhsul + yoxla)

Tapşırıq 4: Şagird özü yaradır və yoxlayır.

• Dil üçün: 3 cümləlik mini mətn yaz, sonra 2 səhvi özün tap.

• Riyaziyyat üçün: 1 məsələ uydur, sonra həllini yoxla.

Fərdi Tədris Planı uyğunlaşdırması: Vaxt +5 dəq. Həcm 6 tapşırıq. Dəstək kartı var.

8. Dərsdə tətbiq planı (hər dərsdə 3 addım)

1.    1 dəqiqə: “Dünəndən 1 sual” (çox asan)

2.    5 dəqiqə: “Kiçik tapşırıq” (Səviyyə I–II)

3.    2 dəqiqə: “Nəticə” (düz hissə + bir düzəliş)

Hazır geribildirim cümlələri

• “Bu hissəni düz etdin. İndi bir addım da əlavə edək.”

• “Sən başladın, bu çox vacibdir. İndi işi tamamlayırıq.”

• “Bu gün dünənkindən daha diqqətlisən.”

9. Valideynlə razılaşma (nümunə)

Valideyn öhdəlik götürür:

1.    Rejim: saat 21:30-dan gec yatmır.

2.    Dərs yeri: masa sabit, telefon dərs vaxtı kənarda.

3.    Tapşırıq yerinə edilmir. Uşaq özü yazır.

4.    20 dəqiqə dərs + 5 dəqiqə fasilə prinsipi.

5.    Həftədə 1 dəfə müəllimlə əlaqə.

Valideyn: __________ İmza: ____ Tarix: //20__
Müəllim: __________ İmza: ____ Tarix: //20__

10. Monitorinq (6 həftə – nümunə doldurma)

Həftə 1
Tapşırığı tamamlayır: ☑ qismən
Dəqiqlik: ☑ eyni
Diqqət: ☑ eyni
Qeyd: Tapşırıq yarımçıq qalır, amma başlanğıc var.

Həftə 2
Tapşırığı tamamlayır: ☑ bəli
Dəqiqlik: ☑ artıb
Diqqət: ☑ artıb
Qeyd: Kartla işləyəndə daha rahat edir.

Həftə 3 Ara qərar
Qərar: ☑ davam
Düzəliş: Səviyyə II tapşırıqları bir az artırılır. Həyəcan üçün yazılı cavab çoxaldılır.

Həftə 6 Yekun
Nəticə: Tapşırığın tamamlanması sabitləşib. Diqqət səhvləri azalıb. Sorğu qorxusu yumşalıb.

11. Qərar meyarları

Davam: 2 həftə ardıcıl “tamamlama” yüksəlirsə.
Korreksiya: 2 həftə ardıcıl dəyişiklik yoxdursa.
Əlavə dəstək: həyəcan, qorxu, davranış dərsə mane olursa.

ƏLAVƏ 6: 1–4 üçün KÖMƏKÇİ KARTLAR  

(müəllim çap edib şagirdə verə bilər, şagirdin dəftərinə yapışdırıla bilər)

Kart 1 – “Tapşırığı necə edim”

1.    Təlimatı oxu və ya dinlə.

2.    “İndi nə edəcəyəm” deyə bir cümlə ilə təkrar et.

3.    Birinci hissəni et.

4.    Dəqiqliyi yoxla.

5.    İkinci hissəni et.

6.    Sonda işi tamamla və təhvil ver.

Kart 2 – “Dəqiqlik yoxlaması”

1.    Adımı yazdım.

2.    Sətirdən çıxmadım.

3.    Söz və rəqəmləri aydın yazdım.

4.    Bir səhvimi tapıb düzəltdim.

5.    İşimi bitirdim.

Kart 3 – “Oxu və anla” (Azərbaycan dili üçün)

1.    Mətni sakit oxu.

2.    3 əsas söz seç və dairəyə al.

3.    “Kim?”, “Nə?”, “Harada?” suallarından 1-ni cavablandır.

4.    Mətni 1 cümlə ilə de.

Kart 4 – “Cümlə qur” (Azərbaycan dili üçün)

1.    Cümlədə kim var.

2.    O nə edir.

3.    Harada və nə vaxt edir.

4.    Cümləni yaz və bir dəfə yoxla.

Kart 5 – “Hesabla və yoxla” (Riyaziyyat üçün)

1.    Əməli seç.

2.    Hesabla.

3.    Nəticəni yaz.

4.    Yenidən yoxla.

5.    Cavab məntiqlidirmi?

Kart 6 – “Səhv edəndə nə edim”

1.    Dayan.

2.    Yenidən oxu.

3.    Nümunəyə bax.

4.    Bir addımı düzəlt.

5.    Davam et.

Kart 7 – “Sakit cavab”

Əgər həyəcanlanıramsa:

1.    Dərin nəfəs al.

2.    Yazılı cavab verə bilərəm.

3.    Birinci addımı edim, sonra danışım.

ƏLAVƏ 7: 1–4 üçün TAPŞIRIQ BANKI (Səviyyələr üzrə )

(hər fənn müəllimi mövzunu dəyişib eyni sxemi tətbiq edə bilər)

SƏVİYYƏ I – Reproduktiv (nümunə ilə) – 10 tapşırıq

1.    Nümunəyə bax və eynisini et.

2.    Verilən 5 misalı nümunəyə baxaraq həll et.

3.    3 cümləni nümunəyə uyğun köçür.

4.    Mətndə göstərilən 5 sözü tap və altından xətt çək.

5.    Müəllimin yazdığı qaydanı 3 nümunədə tətbiq et.

6.    5 sözü hecalara ayır.

7.    5 rəqəmi düzgün yaz və yanına 1 misal yaz.

8.    Nümunəyə baxıb 4 cümlənin sonunda nöqtə qoy.

9.    6 misalda əməli düzgün seç.

10. Verilən sxemə baxıb 3 cavabı uyğunlaşdır.

SƏVİYYƏ II – Nümunəsiz (qismən müstəqil) – 10 tapşırıq

1.    Qaydanı nümunəsiz tətbiq et və 4 tapşırığı yerinə yetir.

2.    Mətni oxu və 1 cümlə ilə əsas fikri yaz.

3.    3 cümləyə sual qur.

4.    4 misalı nümunəsiz həll et və cavabı yoxla.

5.    5 sözdə səhv hərfi tap və düzəlt.

6.    3 sözün antonimini və ya sinonimini yaz (mövzuya uyğun).

7.    2 cümlədə söz sırasını düzgün et.

8.    5 tapşırıqdan 3-nü seç və et.

9.    4 misalın cavabını yoxlama yolu ilə təsdiqlə.

10. 3 qaydanı adlandır və hər birinə 1 nümunə yaz.

SƏVİYYƏ III – Dəyişdirilmiş şərtlərlə – 10 tapşırıq

1.    Cümlədə 1 sözü dəyiş və yeni cümlə qur.

2.    Mətndə 1 hadisəni dəyiş və 2 cümləlik yeni hissə yaz.

3.    Misalda 1 ədədi dəyiş, nəticəni müqayisə et.

4.    2 cümləni birləşdirib 1 cümlə et.

5.    1 sualı başqa formada ver (məsələn “nə?” yerinə “niyə?”).

6.    1 qaydanı başqa nümunə ilə izah et.

7.    3 sözlə cümlə qur, sonra 1 söz artırıb cümləni genişləndir.

8.    1 məsələni “əksinə” düşün: cavab verilib, şərti yaz.

9.    3 misalı “asandan çətinə” sırala və səbəbini de.

10. Verilən sxemi dəyişərək yeni sxem qur.

SƏVİYYƏ IV – Məhsuldar və nəzarətedici – 10 tapşırıq

1.    3 cümləlik mini mətn yaz və 1 səhvini özün tap.

2.    1 məsələ uydur, sonra həll et və yoxla.

3.    Öz işinə 2 meyarla qiymət ver: “tamamlama” və “dəqiqlik”.

4.    Yoldaşının işində 1 səhv tap və düzəliş təklif et.

5.    5 sözdən ibarət söz bankı verilir. Onlarla 2 cümlə qur.

6.    Mövzu üzrə 3 sual tərtib et.

7.    Qaydanı 2 cümlə ilə izah et və 1 nümunə yaz.

8.    1 səhvli nümunə verilir. Səhvi tap və düzünü yaz.

9.    1 tapşırığın həllini 2 fərqli üsulla göstər.

10. “Bugün nəyi öyrəndim” başlığı ilə 2 cümlə yaz.

Tapşırıqların seçilməsi üçün qısa qayda (müəllim üçün)

1.    Dərsin əvvəlində Səviyyə I-dən 1 tapşırıq.

2.    Əsas hissədə Səviyyə II-dən 1 tapşırıq.

3.    Yekunda Səviyyə III və ya IV-dən 1 qısa tapşırıq.

4.    Şagird çətinlik çəkirsə, yenə Səviyyə I-ə qayıtmaq olar. Bu geriləmə sayılmır.

1–4 üçün FİP  - İcra vərəqi

Məktəb: ____________________ Sinif: ____ Şagird: ____________________
Müddət: 6 həftə (//20__ – //20__)
İcraçı müəllim: ____________________ Sinif rəhbəri: ____________________
Valideyn: ____________________ Direktor müavini: ____________________

1) Məqsəd (qısa)

Oxu, yazı, hesab üzrə əsas boşluğu bağlamaq. Tapşırığı başlama və tamamlamanı vərdişə çevirmək. Qorxunu azaltmaq. Şagirdi “2” riskindən çıxarmaq.

2) Başlanğıc diaqnostika (10 dəqiqə)

Oxu: ☐ heca ☐ səlis ☐ zəif | Anlama: ☐ var ☐ qismən ☐ yox
Yazı: ☐ sabit ☐ qismən ☐ zəif | Tipik çətinlik: ☐ diqqət ☐ tələskənlik ☐ tanımama
Hesab: ☐ baza var ☐ baza zəif | Tipik çətinlik: ☐ qayda ☐ diqqət ☐ tələskənlik
Davranış: ☐ başlayır ☐ gec ☐ imtina | ☐ tamamlayır ☐ yarımçıq
Səbəb ehtimalı: ☐ fizioloji ☐ psixoloji ☐ pedaqoji ☐ sosial
Qısa qeyd (1 cümlə): _______________________________________________

3) SMART hədəflər (3 bənd)

1.    6 həftədə ______ tapşırıqdan ______-ni minimal dəstəklə tamamlayır.

2.    6 həftədə diqqət/dəqiqlik səhvləri ən azı ______% azalır.

3.    Hər dərsdə ən azı 1 cavab verir və ya yazılı cavab təqdim edir.

4) Dərsdə mütləq 7 uyğunlaşdırma

1.    Oturacaq yeri lövhəyə yaxın.

2.    Təlimat 1 cümlə ilə. Uşaq “indi nə edəcəyini” təkrar edir.

3.    Tapşırıq 2–3 hissəyə bölünür.

4.    Vaxt: +____ dəq.

5.    Həcm: 10 əvəzinə ____ tapşırıq.

6.    Əyani dəstək: kart/sxem/nümunə.

7.    Geribildirim: “düz hissə + 1 düzəliş + növbəti addım”.

5) Hər dərsin minimal sxemi (8 dəqiqəlik nüvə)

1 dəq: “Dünəndən 1 sual” (çox asan)
5 dəq: “Kiçik tapşırıq” (Səviyyə I–II)
2 dəq: Nəticə və tərif (qısa)

Hazır cümlələr:

• “Bu hissə alındı. İndi bir addım da edək.”

• “Sən başladın. İndi işi tamamlayırıq.”

6)  Fərdi Tədris Planı (fənn/mövzu üzrə 4 səviyyə)

Səviyyə I (nümunə ilə): ________________________________
Səviyyə II (nümunəsiz): ________________________________
Səviyyə III (şərti dəyiş): ______________________________
Səviyyə IV (yarat + yoxla): _____________________________
Uyğunlaşdırma: Vaxt +____ dəq | Həcm ____ tapşırıq | Dəstək kartı ☐ var ☐ yoxdur

7) Valideynlə 5 razılaşma

1.    Rejim və yuxu təmin olunur.

2.    Dərs üçün sabit yer var, telefon kənarda.

3.    Tapşırıq uşağın yerinə edilmir.

4.    20 dəq dərs + 5 dəq fasilə.

5.    Həftədə 1 dəfə müəllimlə əlaqə.

8) Monitorinq (6 həftə – 1 sətrlik)

Həftə 1: Tamamlama ☐ bəli ☐ qismən ☐ yox | Dəqiqlik ☐ artıb ☐ eyni ☐ azalıb
Həftə 2: __________________________________________________________
Həftə 3: Ara qərar ☐ davam ☐ korreksiya ☐ əlavə dəstək
Həftə 4: __________________________________________________________
Həftə 5: __________________________________________________________
Həftə 6: Yekun: _________________________________________________

9) Qərar meyarı

Davam: 2 həftə ardıcıl irəliləyiş varsa.
Korreksiya: 2 həftə ardıcıl dəyişiklik yoxdursa.
Əlavə dəstək: həyəcan/davranış dərsə mane olursa.

10) Məxfilik

Sənəd məxfi saxlanılır. Şagirdin zəif tərəfləri sinif qarşısında müzakirə edilmir.

11) İmzalar

Müəllim: __________ İmza: ____ Tarix: //20__
Sinif rəhbəri: _____ İmza: ____ Tarix: //20__
Valideyn: _________ İmza: ____ Tarix: //20__
Direktor müavini: İmza: __ Tarix: //20__