FİP-V-IX siniflərdə zəif təlim nəticəsi göstərən şagirdlər üçün Fərdi İnkişaf Planı (pdf)

 V-IX  siniflərdə zəif təlim nəticəsi göstərən şagirdlər üçün Fərdi İnkişaf Planı (FİP)

Məktəb: ____________________________________________
Şagirdin adı, soyadı: ________________________________
Sinif: ________ Fənn(lər): _________________________________
Planın müddəti: ___ həftə (//20__ – //20__)
Sinif rəhbəri: ____________________
Fənn müəllimi (əsas icraçı): ____________________
Direktor müavini (tədris): ____________________
Psixoloq (olduğu halda): ____________________
Valideyn (qanuni nümayəndə): ____________________ Əlaqə: ____________________

1. Planın məqsədi

Bu planın məqsədi şagirdin geriləməsinin səbəbini aydınlaşdırmaq, əsas boşluğu bağlamaq, dərsdə iştirakını sabitləşdirmək və “2” riskini mərhələli şəkildə azaltmaqdır. Planın əsas xətti budur: əvvəl baza düzəlir, sonra yeni mövzu oturur.

2. İşin qaydası

1.    Şagirdin problemi “damğa” deyil, “boşluq” kimi götürülür.

2.    Qəfil sorğu ilə sıxışdırma edilmir. Şagirdə hazırlaşmaq üçün vaxt verilir.

3.    Tənqid şagirdin özünə yox, gördüyü işə yönəlir. Sinif qarşısında alçaldan münasibət olmaz.

4.    Tapşırıq az verilir, amma ardıcıl izlənir.

5.    Valideyn tapşırığı şagirdin yerinə etmir. Evdə şərait və rejim yaradır.

3. Normativ dayaq

Plan məktəbin daxili sənədləşmə qaydasına uyğun tərtib olunur və məktəbin illik planı, məktəbdaxili nəzarət planı, Pedaqoji Şura qərarları və tətbiq olunan qiymətləndirmə qaydaları ilə uzlaşdırılır.

I Mərhələ. Diaqnostika

Bu mərhələdə əsas məqsəd “nə çatmır”ı dəqiq görməkdir.

3.1. Şagirdin tipi (işarələ)

☐ İstəyir, amma bacarmır (diqqət, yaddaş, oxu-anlama, alqoritm, baza çatmır)
☐ Bacarır, amma istəmir (potensial var, maraq və məsuliyyət zəifdir)
☐ Nə istəyir, nə də bacarır (uzun müddət geriləmə var, münasibət mənfidir)

3.2. Əsas boşluq (qısa qeyd)

☐ oxu-anlama ☐ terminlər ☐ qayda/düstur ☐ addım-addım həll
☐ hesablamada səhv ☐ mətnli tapşırıq ☐ yazılı izah ☐ məntiqi əlaqə

3.3. Səbəb qrupu (işarələ)

☐ fiziki (yorğunluq, sağlamlıq, yuxu)
☐ psixoloji (həyəcan, özünə inamsızlıq, diqqət)
☐ pedaqoji (yığılan boşluq, temp, izah yetməməsi)
☐ sosial (ev mühiti, nəzarət, rejim)

Diaqnostikanın tam forması Əlavə 1 və Əlavə 2-də verilir.

II Mərhələ . Məqsədlər (SMART)

Plan 3 hədəflə idarə olunur. Hədəf az olmalıdır ki, icra real olsun.

1.    Baza hədəfi: ___ həftədə ______ mövzusundan 10 baza tapşırıqdan ən azı ______-ni yerinə yetirir.

2.    İştirak hədəfi: hər həftə ən azı ____ dəfə dərsdə aktiv olur (yazılı cavab, qısa izah, sual).

3.    Nəticə hədəfi: mini yoxlamada / nəticəyə çatır və “2” riski azalır.

III Mərhələ. Uyğunlaşdırmalar

Bu hissə planın “icra düyməsi”dir. Müəllim dərsdə bunları tətbiq edir.

1.    Sorğu əvvəlcədən bildirilir.

2.    Cavab üçün pauza verilir. Lazım olsa yazılı cavab seçilir.

3.    Tapşırıq iki pillə verilir: baza + mövzu.

4.    Vaxt artırılır: +____ dəqiqə.

5.    Həcm azalır: 10 əvəzinə ____ tapşırıq.

6.    “Yaddaş kartı / addım kartı”ndan istifadə icazəlidir.

7.    Tapşırıq seçimi verilir: 5-dən 3.

8.    Səhv sinif qarşısında müzakirə edilmir. Şagirdlə təkbətək düzəldilir.

9.    Geribildirim 3 cümlə ilə verilir: düz hissə, bir düzəliş, növbəti addım.

Uyğunlaşdırmaların siyahı forması Əlavə 4-dədir.

IV Mərhələ. Dərsdə müəllimin işi

Bu mərhələnin məqsədi “dərsi uşağa uyğun aparmaq”dır.

6.1. Hər dərsin qısa sxemi (12 dəqiqəlik nüvə)

1.    2 dəqiqə: baza sualı (çox qısa)

2.    7 dəqiqə: baza tapşırıq (Səviyyə I–II)

3.    3 dəqiqə: mövzu tapşırıq (Səviyyə II–III)

6.2. İşlək üsullar

• Tapşırıq addım-addım verilir, bir addım bitmədən digərinə keçilmir.

• Eyni tip çətinlik varsa, “3 dəfə qısa məşq” tətbiq olunur (Əlavə 13).

• Şagird dəstəkləyici yoldaşla cüt işləyir, rol bölgüsü edilir (birinin işi izah, digərinin işi yazmaq ola bilər).

• Qayda və düstur “kart”da olur, şagird kartla işləməyi öyrənir.

V Mərhələ. “Oxumağı və işləməyi öyrətmək”

Yeniyetmələrin bir hissəsi dərsi “əzbər” kimi görür. Burada məqsəd vərdiş yaratmaqdır.

1.    Mətnlə iş: 5 açar söz, 2 cümləlik əsas fikir, 1 sual + cavab.

2.    Səhvi tapdırmaq: müəllim hazır cavab demir, iki yönləndirici sualla şagirdi səhvə gətirib çıxarır.

3.    “Sözlük dəftəri”: əsas anlayışlar yazılır, cavab zamanı istifadə edilir (Əlavə 12).

VI Mərhələ. Münasibət və psixoloji dəstək

1.    Bir söhbətdə bir məsələ: eyni anda bir neçə irad olmaz.

2.    “Sən” yox, “iş” danışılır: şəxsiyyətə toxunulmur.

3.    Şagird başqası ilə müqayisə edilmir, yalnız özünün əvvəlki vəziyyəti ilə müqayisə olunur.

4.    Şagird çox həyəcanlananda həmin gün qısa yazılı mini iş seçilə bilər. Bu, nəzarətli tətbiq olunur.

VII Mərhələ. Alternativ tapşırıq və gündəlik qiymətləndirmə

1.    Lövhədə danışa bilmirsə: mövzu üzrə 3 sual tərtib edir.

2.    Yazılı iş alınmırsa: bir pillə asan tapşırıqla nəticə “3” səviyyəsinə çıxarılır.

3.    Şagird özünü yoxlayır: “+ bilirəm”, “– bilmirəm”, “? əmin deyiləm”.

VIII Mərhələ. Valideynlə iş və ev rejimi

1.    Tapşırıq şagirdin yerinə edilmir.

2.    20–30 dəqiqə iş, 5–10 dəqiqə fasilə. Fasilə telefonsuz olur.

3.    Yuxu və ekran rejimi tənzimlənir.

4.    Valideyn təzyiq dili ilə yox, istiqamət dili ilə danışır.

5.    Müəllimlə həftədə 1 dəfə qısa əlaqə saxlanılır.

10. Resurs və vaxt norması

1.    Hər dərsdə 10–12 dəqiqə məqsədli dəstək nüvəsi tətbiq edilir.

2.    Həftədə 2 dəfə 10 dəqiqə qısa möhkəmləndirmə işi aparılır.

3.    3-cü həftədə ara baxış görüşü keçirilir.

11. Görüş qrafiki

Start: //20__
2-ci həftə yoxlama: //20__
3-cü həftə ara baxış: //20__
6-cı həftə yekun: //20__
Görüş protokolu Əlavə 7 və Əlavə 2-dədir.

12. Monitorinq (6 həftə)

Monitorinq forması Əlavə 6-da verilir. 3-cü həftədə mütləq ara qərar verilir.

13. Qərar meyarı

Davam: iki həftə ardıcıl baza nəticəsi artırsa və dərsdə iştirak sabitləşirsə.
Düzəliş: iki həftə ardıcıl ciddi dəyişiklik yoxdursa.
Əlavə dəstək: həyəcan, davranış, sosial səbəb dərsə açıq mane olursa.

14. Məxfilik və etik qeyd

Sənəd məxfi saxlanılır. Şagirdin zəif tərəfləri sinifdə müzakirə edilmir. Geribildirim alçaldıcı sözsüz verilir.

15. Təsdiq

Fənn müəllimi: _____________ İmza: ____ Tarix: //20__
Sinif rəhbəri: _____________ İmza: ____ Tarix: //20__
Valideyn: _________________ İmza: ____ Tarix: //20__
Direktor müavini: __________ İmza: ____ Tarix: //20__

ƏLAVƏ 1. Diaqnostika vərəqi (V–IX)

Şagird: ____________________ Sinif: ____ Fənn: __________ Tarix: //20__

1.    Şagird tipi: ☐ istəyir-bacarmır ☐ bacarır-istəmir ☐ nə istəyir, nə bacarır

2.    Boşluq: ☐ oxu-anlama ☐ termin ☐ qayda/düstur ☐ addım ☐ hesab ☐ yazılı izah ☐ mətnli tapşırıq

3.    Boşluq haradan yığılıb: ☐ ibtidai baza ☐ 5-ci sinif keçid ☐ 6 ☐ 7 ☐ 8

4.    Dərsdə davranış: ☐ qorxur ☐ laqeyddir ☐ etiraz edir ☐ çalışır, çatdırmır

5.    Səbəb qrupu: ☐ fiziki ☐ psixoloji ☐ pedaqoji ☐ sosial
Qısa qeyd: ________________________________________________________

ƏLAVƏ 2. Şagirdin təlim profili

Güclü tərəf (2 bənd):

1.   

2.   

Çətinlik (2 bənd):

1.   

2.   

Motivasiya: ☐ var ☐ zəif ☐ yoxdur
Həyəcan: ☐ az ☐ orta ☐ yüksək
Uyğun cavab forması: ☐ yazılı ☐ şifahi ☐ qarışıq
Şagirdin məqsədi (1 cümlə): ______________________________________

ƏLAVƏ 3. SMART məqsəd nümunələri

1.    6 həftədə 10 baza tapşırıqdan ən azı 7-ni yerinə yetirir.

2.    Həftədə 2 dəfə yazılı cavab təqdim edir.

3.    Mini yoxlamada / nəticəyə çatır.

4.    Hər dərs “sözlük dəftəri”nə 5 anlayış yazır.

5.    Tapşırığı addım-addım edib yarımçıq saxlamır.

ƏLAVƏ 4. Uyğunlaşdırmalar (işarə üçün siyahı)

☐ Vaxt: +____ dəq
☐ Həcm: ____ tapşırıq
☐ Tapşırıq iki pillə: baza + mövzu
☐ Yazılı cavab icazəsi
☐ Addım kartı icazəsi
☐ Sorğu əvvəlcədən bildirilir
☐ 5-dən 3 tapşırıq seçimi
☐ Səhv təkbətək düzəldilir
☐ Əyani dəstək (sxem, açar söz)

ƏLAVƏ 5.  Fərdi Tədris Planı– fənn/mövzu üzrə iş vərəqi

Şagird: __________ Sinif: ____ Fənn: ____ Mövzu: __________
Müddət: ___ həftə

Səviyyə I (nümunə ilə): ___________________________________________
Səviyyə II (nümunəsiz): ____________________________________________
Səviyyə III (şərti dəyiş): __________________________________________
Səviyyə IV (yarat və yoxla): ________________________________________

Uyğunlaşdırma: Vaxt +____ dəq | Həcm ____ tapşırıq | Kart ☐ var ☐ yoxdur

ƏLAVƏ 6. Həftəlik monitorinq (6 həftə)

Həftə 1: Baza / | İştirak ☐ var ☐ qismən ☐ yox | Müstəqillik ☐ artıb ☐ eyni ☐ azalıb
Qeyd: _____________________________________________________________
Həftə 2: __________________________________________________________
Həftə 3: Ara qərar ☐ davam ☐ düzəliş ☐ əlavə dəstək
Düzəliş qeydi: _____________________________________________________
Həftə 4: __________________________________________________________
Həftə 5: __________________________________________________________
Həftə 6: Yekun: ____________________________________________________

ƏLAVƏ 7. Görüş protokolu

Görüş: ☐ start ☐ 2-ci həftə ☐ ara baxış ☐ yekun Tarix: //20__

1.    Qısa vəziyyət: _________________________________________________

2.    Görülən iş: ____________________________________________________

3.    Çətinlik: ______________________________________________________

4.    Qərar: ☐ davam ☐ düzəliş ☐ əlavə dəstək

5.    Növbəti addım (2 bənd):

İmzalar: Müəllim ____ Sinif rəhbəri ____ Valideyn ____ Rəhbərlik ____

ƏLAVƏ 8. Köməkçi kartlar (şagird üçün)

Kart 1 – Tapşırığın yolu

1.    Şərti oxu. 2) Nə soruşulur, yaz. 3) Qaydanı seç. 4) Addım 1. 5) Addım 2. 6) Yoxla.

Kart 2 – Yoxlama
Əməl düzgündür? Addımlar düzdür? Cavab məntiqlidirmi? Yenidən yoxladım?

Kart 3 – Mətnlə iş
5 açar söz. 2 cümlə əsas fikir. 1 sual + 1 cavab.

Kart 4 – Dayan və davam et
2 dəqiqə fasilə. Tapşırığı 2 hissəyə böl. Birini bitir, sonra davam et.

ƏLAVƏ 9. Tapşırıq bankı (səviyyələr üzrə)

Səviyyə I (nümunə ilə)

1.    Nümunəyə bax, 3 tapşırıq et.

2.    Qaydanı kartdan seç, tətbiq et.

3.    Termin–tərif uyğunlaşdır.

4.    Hazır planla 3 cümləlik izah yaz.

5.    1 səhvli nümunədə səhvi tap.

Səviyyə II (nümunəsiz)

1.    4 tapşırığı nümunəsiz et.

2.    Qaydanı 2 cümlə ilə izah et.

3.    3 səbəb–nəticə qur.

4.    5 anlayışla 3 cümlə yaz.

5.    5 tapşırıqdan 3-nü seç.

Səviyyə III (şərti dəyiş)

1.    Şərtdə 1 məlumatı dəyiş, nəticəni yaz.

2.    “Əksinə”: cavab verilib, şərti yaz.

3.    2 həll yolunu müqayisə et.

4.    Bir nümunəni başqa üsulla həll et.

5.    3 tapşırığı asandan çətinə sırala.

Səviyyə IV (yarat və yoxla)

1.    1 məsələ uydur, həllini yoxla.

2.    5 suallıq mini yoxlama hazırla.

3.    3 cümləlik “bu gün nəyi öyrəndim” yaz.

4.    3 səhvli nümunədə səhvləri tap.

5.    Öz işinə iki meyarla bax: tamamlama, dəqiqlik.

ƏLAVƏ 10. İcra xülasəsi (1 səhifəlik)

Məqsəd: baza boşluğu + sabit iştirak + riskin azalması
Hər dərs: 2 dəq baza sualı + 7 dəq baza + 3 dəq mövzu
Uyğunlaşdırma: xəbərdarlı sorğu + pauza + kart + seçim + vaxt/həcm
Monitorinq: həftəlik 1 sətir + 3-cü həftə ara qərar

ƏLAVƏ 11. Məsuliyyət bölgüsü (imza ilə)

Fənn müəllimi – Fərdi Tədris Planı icrası, uyğunlaşdırma, monitorinq
Sinif rəhbəri – koordinasiya, valideyn əlaqəsi
Psixoloq – həyəcan/motivasiya dəstəyi
Direktor müavini – nəzarət və rəsmiləşdirmə
Valideyn – rejim, şərait, nəzarət
(İmza sahələri əvvəlki variant kimi saxlanılır.)

ƏLAVƏ 12. “Sözlük dəftəri” titul səhifəsi

Bu dəftər hər dərsin əsas anlayışları üçündür.
Hər dərs ən azı 5 anlayış yazılır. Hər anlayışa 1 nümunə əlavə edilir.
Həftə sonu 10 anlayış təkrar olunur.

ƏLAVƏ 13. “3 dəfə qısa məşq” şablonu (3x3)

Eyni tip çətinlik 3 dərsdə qısa tapşırıqla möhkəmləndirilir.
Tapşırıq 1: ______ nəticə: ☐ alındı ☐ qismən ☐ alınmadı
Tapşırıq 2: ______ nəticə: ☐ alındı ☐ qismən ☐ alınmadı
Tapşırıq 3: ______ nəticə: ☐ alındı ☐ qismən ☐ alınmadı
Yekun qərar: ☐ sabitləşdi ☐ qismən ☐ yenidən baza lazımdır

ƏLAVƏ 14. Şagirdin öhdəlik vərəqi (imza ilə)

☐ Hər dərsdə 1 dəfə aktiv oluram.
☐ Tapşırığı yarımçıq saxlamıram.
☐ Başa düşməyəndə sual verirəm.
☐ Sözlük dəftərinə hər dərs 5 anlayış yazıram.
☐ Ev tapşırığını özüm edirəm.
☐ Dərsdə telefon kənarda olur.
☐ Həftə sonu 10 anlayış təkrar edirəm.
Şagird imzası, müəllim imzası, valideyn imzası.