
Məktəb -Valideyin münasibətlərində şagird marağı əsas götürülür
Məktəbşünas
Müəllif
Məktəb -Valideyin münasibətlərində şagird marağı əsas götürülür.
Məktəb–valideyn münasibətlərində şagird marağının əsas götürülməsi məktəbin mövqeyini aydınlaşdıran əsas xəttdir. Məktəbdə valideynlə qurulan hər danışıq, verilən hər qərar və atılan hər addım uşağın gündəlik həyatına toxunur. Ona görə münasibətlərin mərkəzində nə müəllimin rahatlığı, nə valideynin emosiyası, nə də rəhbərliyin mövqeyi dayanmalıdır. Mərkəzdə yalnız şagirdin rifahı dayanmalıdır. Bu prinsip qəbul olunmadıqda məktəb–valideyn münasibəti tezliklə şəxsi mübahisəyə çevrilir. Şagird marağı əsas götürüldükdə məktəbdə danışıq və davranış dəyişir. Müəllim valideynlə danışanda özünü müdafiə etməyə çalışmır, vəziyyəti izah etməyə fokuslanır. Valideyn məktəbi qarşı tərəf kimi yox, uşağın tərəfini tutan qurum kimi görür. Direktor və müavinlər münaqişəyə baxanda kimin haqlı olduğundan çox, uşağın hansı şəraitdə qalacağını düşünür. Bu yanaşma söhbəti sərtləşdirmir, əksinə, sakitləşdirir.
Uşağın psixoloji vəziyyəti nəzərə alınmadan verilən qərarlar qısa müddətdə problemi bağlasa da, uzun müddətdə yeni çətinliklər yaradır. Məktəb yalnız dərs nəticəsinə baxıb qərar verdikdə uşağın daxili vəziyyəti kölgədə qalır. Valideyn isə çox vaxt məhz bu hissəni müdafiə etməyə çalışır. Məktəb bunu anlamadıqda tərəflər bir-birini eşitmir. Şagird marağı əsas götürüldükdə isə bu boşluq aradan qalxır.
Valideynin emosional danışığı çox vaxt uşağın yaşadığı gərginliyin əksidir. Məktəb bu emosiyanı qarşıdurma kimi yox, siqnal kimi oxumalıdır. Burada müəllimin və sinif rəhbərinin rolu böyükdür. Onlar valideyni sakitləşdirən deyil, uşağın vəziyyətini aydınlaşdıran mövqe tutmalıdır. Söhbət uşağın dərsdə, sinifdə və məktəb mühitində necə hiss etməsindən başlamalıdır. Bu başlanğıc söhbətin istiqamətini dəyişir. Şagird marağını qoruyan məktəb məlumat paylaşımında da ehtiyatlı olur. Uşağa aid məlumatlar ölçüsüz şəkildə yayılmır, başqa valideynlərlə müqayisə edilmir, şayiə mövzusuna çevrilmir. Direktor və müavinlər bu çərçivəni aydın saxladıqda müəllimlər də eyni xətti tutur. Valideyn məktəbin uşağın məlumatına hörmətlə yanaşdığını hiss etdikdə münasibət möhkəmlənir.
Münaqişə yarananda əsas sual dəyişməlidir. Kimin səhv etdiyi yox, bu vəziyyətin uşağa necə təsir etdiyi müzakirə olunmalıdır. Bu yanaşma tərəflərin mövqeyini yumşaldır. Valideyn də anlayır ki, məktəb onunla deyil, uşağın xeyri ilə maraqlanır. Məktəb də emosional təzyiq altında qalmır. Qərar uşağın təhlükəsizliyini, rahatlığını və inkişafını qoruyacaq şəkildə formalaşır.
Şagirdin marağı əsas götürüldükdə məktəbdə vahid dil yaranır. Direktor ümumi xətti müəyyənləşdirir. Müavinlər bu xətti gündəlik proseslərdə qoruyur. Sinif rəhbəri valideynlə əlaqəni bu məntiq üzərində qurur. Müəllim isə dərs və tapşırıqla uşağın yükünü nəzərə alır. Bu uyğunluq valideynin məktəbə inamını artırır.
Uşağın marağını qorumaq məktəbi zəiflətmir. Əksinə, məktəbi gücləndirir. Çünki bütün tərəflər anlayır ki, burada şəxsi münasibətlər yox, uşağın gələcəyi əsasdır. Şagird rahat olduqda sinifdə gərginlik azalır. Valideyn sakit olduqda mübahisə azalır. Məktəb ardıcıl olduqda etimad artır. Nəticədə məktəb–valideyn münasibəti sağlam zəmində davam edir və bu münasibətin ən böyük qazananı elə şagirdin özü olur.
Müəllif
Məktəbşünas
Bilik və təcrübə paylaşan məzmun yaradıcısı.