Monitorinq və rəy Məktəb–valideyn münasibətlərinin izlənilməsi

Məktəb–valideyn münasibətlərinin izlənilməsi- Monitorinq və rəy

Məktəb–valideyn münasibətlərinin izlənilməsi məktəbin özünü idarə etmə səviyyəsini göstərən əsas sahələrdən biridir. Bu münasibət sabit görünə bilər, amma izlənmədikdə daxildə yığılan narazılıqlar gec-tez üzə çıxır. Məktəb yalnız problem yarananda valideynin səsini eşidirsə, artıq gecikmiş olur. Monitorinq məhz bu gecikmənin qarşısını almaq üçündür və münasibəti canlı saxlayan mexanizm rolunu oynayır.

Valideynlə münasibəti izləmək məktəbin valideyni yoxlamağı deyil, özünü yoxlaması deməkdir. Valideyn məktəblə ünsiyyətdən razıdırmı, müraciətinə cavab ala bilirmi, özünü dinlənilmiş hiss edirmi, bu suallar cavabsız qaldıqda məktəb real vəziyyəti görə bilmir. Monitorinq bu boşluğu doldurur və məktəbə güzgü tutur. Bu güzgü bəzən xoş olmayan mənzərə göstərə bilər, amma məhz bu mənzərə inkişaf üçün lazımdır. Valideyn sorğuları bu işin ən sadə və təsirli alətlərindən biridir. Qısa, aydın və məqsədli sorğular valideyni yormur və səmimi cavab verməyə imkan yaradır. Məktəb valideyndən hər şeyi soruşmamalıdır. Əsas olan münasibətin harada güclü, harada zəif olduğunu görməkdir. Valideynin bir neçə cümləsi bəzən uzun iclaslardan daha çox məlumat verir.

Monitorinq yalnız valideynə yönəlməməlidir. Müəllimlərin valideynlə münasibətdə göstərdiyi davranış da diqqətdə saxlanmalıdır. Hər müəllim məktəbin üzüdür və valideyn çox vaxt məktəbi həmin müəllim üzərindən tanıyır. Direktor və müavinlər bu prosesi cəza mexanizmi kimi yox, inkişaf vasitəsi kimi görməlidir. Müəllim bilməlidir ki, onun işi qiymətləndirilir ki, səhv tapılsın yox, dəstək verilsin. Toplanan rəylərin taleyi bu prosesin ən həssas yeridir. Əgər valideyn fikir bildirir, amma məktəbdə heç nə dəyişmirsə, növbəti dəfə danışmaq istəmir. Bu zaman monitorinq formal xarakter alır. Rəy real addıma çevrildikdə isə valideyn məktəbin səmimiliyinə inanır. Kiçik dəyişikliklər belə valideyn üçün böyük mesaj verir.

Monitorinq məktəbin daxili əlaqələrini də gücləndirir. Direktor ümumi mənzərəni görür və qərarlarını faktlara əsaslandırır. Müavinlər konkret sahələr üzrə zəif yerləri müəyyən edir və işi planlaşdırır. Sinif rəhbəri valideynlə gündəlik əlaqədə bu məlumatlardan istifadə edir. Müəllim isə valideynin gözləntisini daha aydın anlayır. Bu uyğunluq məktəbdə vahid mövqe yaradır.

Rəy toplamaq münaqişənin qarşısını alan ən təsirli yollardan biridir. Valideyn narazılığı vaxtında deyə bildikdə problem böyümür. Vaxtında eşidilməyən narazılıq isə emosional partlayışa çevrilir. Monitorinq bu partlayışı sakit söhbətə çevirir. Məktəb üçün bu, itkisiz idarəetmə deməkdir. Valideynin fikrini eşitmək ona dəyər verməkdir. Valideyn bunu hiss etdikdə məktəblə münasibəti dəyişir. Daha anlayışlı olur, daha az ittiham edir, daha çox əməkdaşlıq edir. Bu dəyişiklik məktəbin gündəlik işinə də təsir edir. Gərginlik azalır, ünsiyyət sadələşir.

Monitorinq məktəbi özünə kənardan baxmağa məcbur edir. Bu baxış bəzən narahat edir, amma faydalıdır. Məktəb yalnız uğurlarını yox, çatışmayan tərəflərini də görür. Bu görmə məktəbi zəiflətmir. Əksinə, möhkəmləndirir. Çünki nəyi düzəltməli olduğunu bilən məktəb daha inamlı işləyir. Nəticədə məktəb–valideyn münasibətlərinin izlənilməsi münasibəti təsadüfi prosesdən çıxarır. Hər şey şansa buraxılmır. Məktəb nə baş verdiyini bilir, valideyn isə eşidildiyini hiss edir. Bu qarşılıqlı anlayış münasibəti sakit, idarə olunan və davamlı edir. Belə məktəbdə problemlər gizlənmir, vaxtında görünür və vaxtında həll olunur.