Pedaqoji Şuranın vəzifələri ilə hüquqları arasındakı əsas fərqlər nələrdir?

Pedaqoji Şuranın vəzifələri ilə hüquqları arasındakı əsas fərqlər nələrdir?

   Pedaqoji Şuranın vəzifələri ilə hüquqları arasındakı əsas fərq ondadır ki, vəzifələr məktəbin idarəetmə dövriyyəsini işlədən icbari işlərdir, hüquqlar isə zərurət yarananda məktəbdə nizam və keyfiyyətə təsir göstərmək üçün Şuranın əlində olan səlahiyyətli imkanlardır.

1) Mahiyyət və məcburilik fərqi

• Vəzifələr Şuranın mütləq icra etməli olduğu işlərdir. Bu işlər görülməsə, məktəbdə plan, protokol, qərar ardıcıllığı pozulur və tədris-tərbiyə prosesi sistemsizləşir. Buraya illik planların müzakirəsi və təsdiqi, hesabatların dinlənilməsi, təlim nəticələrinin təhlili, sinifdən-sinfə keçidlə bağlı məsələlərin kollegial qaydada rəsmiləşdirilməsi kimi işlər daxildir.

• Hüquqlar Şuranın “edə bilər” statusunda olan səlahiyyətləridir. Hüquqlar hər iclasda avtomatik işləmir. Problem və ehtiyac olanda əsaslandırma ilə tətbiq olunur.

2) İcra mexanizmi və qərarın xarakteri fərqi

• Vəzifələr yerinə yetiriləndə Şura əsasən müzakirə aparır, məlumatları dinləyir, sənədlərlə tanış edir, qərarı protokollaşdırır və təsdiqləyir. Bu, məktəbin daxili idarəetmə prosesini “rəsmiləşdirən” xəttdir.

• Hüquqlar tətbiq ediləndə Şura daha çox təşəbbüs göstərir, tədbir görür, vəsatət və ya təklif verir, aidiyyəti qurumlar qarşısında məsələ qaldırır. Bu, artıq “təsir və müdaxilə” xəttidir.

3) Daxili idarəetmə və xarici münasibət sərhədi

• Vəzifələr əsasən məktəbin daxilində görülən işləri tamamlayır və sistemə salır. Yəni qərarların böyük hissəsi məktəbin daxili sənəd dövriyyəsi ilə icraya yönəlir.

• Hüquqların bir hissəsi isə məktəbdən kənara çıxan münasibətləri nəzərdə tutur. Şura bəzən məsələnin həlli üçün yuxarı orqanlar qarşısında vəsatət qaldırır. Bu halda Şuranın qərarı çox vaxt “icra edən qərar” yox, “müraciət və təşəbbüs qərarı” kimi işləyir.

4) “İş rejimi” nümunəsində incə, amma vacib fərq

• Müəssisənin iş rejiminin təkmilləşdirilməsi Şuranın vəzifəsi kimi çıxış edir. Burada məqsəd mövcud rejimi daha səmərəli etməkdir.

• Yerli şəraitə uyğun olaraq müəssisənin iş rejiminin müəyyənləşdirilməsi isə Şuranın hüququ kimi verilir. Burada artıq rejimin müəyyən edilməsi səlahiyyəti görünür.

5) Şagirdlər və işçilərlə bağlı tətbiq fərqi

• Vəzifələr çərçivəsində Şura daha çox təlim prosesinin nəticələrini kollegial qaydada rəsmiləşdirir. Sinifdən-sinfə keçid, qiymətləndirmə nəticələri, təlimin təşkilinə dair qərarlar bu xəttdə olur.

• Hüquqlar çərçivəsində isə Şura konkret tədbir mexanizmlərini işə sala bilir. Məsələn, işçilərlə bağlı məsələlərdə müvafiq qaydada tədbir görülməsi, ibtidai sinif şagirdinin xüsusi müayinəyə yönləndirilməsi, çətin tərbiyə olunan şagirdlə bağlı aidiyyəti qurumlar qarşısında məsələ qaldırılması kimi.
  Vəzifə məktəbin işini aparan, icrası məcburi olan idarəetmə işidir. Hüquq isə problem yarananda Şuranın vəziyyətə təsir etmək üçün istifadə etdiyi səlahiyyətli imkanlardır və çox vaxt əsaslandırma tələb edir.