
Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifə Təlimatı (layihə)

Məktəbşünas
Müəllif
Paylaşmağı unutma ! Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin planlaşdırılması, təşkili, əlaqələndirilməsi, icrası və nəticələrinin təhlili üzrə əsas məsul şəxslərdən biridir.
Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifə Təlimatı (layihə)
( Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifə Təlimatı ____________ Regional Təhsil İdarəsinin ___________ rayon ________________________ məktəbinin Pedaqoji Şurasının _____________ tarixli _____№- li iclasının ____№-li Qərarı ilə qəbul edilmi və məktəb direktorunun ____________ tarixli ______№-li əmri ilə təsdiq edilmişdir )
Birinci bölmə. Ümumi müddəalar
1.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin hüquqi statusu
1.1.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri ümumi təhsil müəssisəsində şagirdlərin ictimai fəallığının, özünüidarə fəaliyyətinin, sinifdənxaric və məktəbdənkənar işinin, sosial-mənəvi inkişafının və asudə vaxtının səmərəli təşkilini həyata keçirən pedaqoji işçidir.
1.1.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin planlaşdırılması, təşkili, əlaqələndirilməsi, icrası və nəticələrinin təhlili üzrə əsas məsul şəxslərdən biridir.
1.1.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyəti şagirdlərin intellektual, mənəvi, sosial, fiziki və yaradıcı inkişafını dəstəkləyən, onların təşəbbüskarlığını, liderliyini, ictimai iştirakını, məktəbə bağlılığını və ictimai məsuliyyətli davranışını gücləndirən tərbiyə və inkişaf sahəsi kimi qurulur.
1.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin təyin olunması və tabeliyi
1.2.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsinə təyin olunma və vəzifədən azad olunma qüvvədə olan qanunvericiliyə, tabelik üzrə təhsili idarəetmə orqanının müəyyən etdiyi qaydalara və təhsil müəssisəsinin daxili sənədlərinə uyğun həyata keçirilir.
1.2.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəb direktoruna və Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya tabedir.
1.2.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətini sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq, kitabxanaçı, dərnək rəhbərləri, valideyn nümayəndələri, şagird özünüidarə orqanları və digər aidiyyəti şəxslərlə qarşılıqlı əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirir.
1.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyətində rəhbər tutulduğu sənədlər
1.3.1. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası.
1.3.2. “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
1.3.3. “Ümumi təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
1.3.4. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
1.3.5. “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
1.3.6. Təhsil sahəsinə aid digər normativ hüquqi aktlar.
1.3.7. Təhsil müəssisəsinin nizamnaməsi.
1.3.8. Təhsil müəssisəsinin daxili intizam qaydaları.
1.3.9. Məktəb direktorunun əmrləri.
1.3.10. Bu vəzifə təlimatı.
1.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyət prinsipləri
1.4.1. Uşağın mənafeyinin üstün tutulması.
1.4.2. Uşağın şəxsiyyətinə hörmət.
1.4.3. Humanizm və pedaqoji məqsədəuyğunluq.
1.4.4. Könüllülük və təşəbbüsə dəstək.
1.4.5. Əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət.
1.4.6. Təhlükəsizlik və məsuliyyət.
1.4.7. İnklüzivlik və ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi.
1.4.8. Etik davranış və məxfilik.
1.4.9. Yaş və fərdi xüsusiyyətlərə uyğun yanaşma.
1.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyət sərhədi
1.5.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri inzibati cəza tətbiq edən vəzifəli şəxs deyildir.
1.5.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərlə bağlı tibbi, psixoloji və ya hüquqi xarakterli ekspert qiymətləndirməsi aparan, diaqnostik rəy verən, hüquqi nəticə müəyyən edən və ya bu sahələr üzrə səlahiyyətli qərar qəbul edən şəxs deyildir. O, fəaliyyətində şagirdlərlə bağlı müşahidə etdiyi risk, çətinlik, davranış, münasibət və ya təhlükəsizlik xarakterli halları təşkilati-pedaqoji baxımdan nəzərə alır, zəruri olduqda həmin məsələləri aidiyyəti üzrə məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa, tibb işçisinə və ya digər səlahiyyətli qurum və şəxslərə təqdim edir.
1.5.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri informasiya məhsullarının rəsmi yaş təsnifatını aparan, ekspertizasını verən, yaş kateqoriyasını müəyyən edən və ya həmin məhsulların qanunvericiliyə uyğun rəsmi işarələnməsini həyata keçirən subyekt deyildir. O, yalnız məktəb daxilində sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət zamanı istifadə olunan təqdimatların, elanların, səhnə materiallarının, audio-vizual və rəqəmsal resursların, məktəb mediası məhsullarının və digər informasiya materiallarının şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, əxlaqi-mənəvi normalara və pedaqoji məqsədəuyğunluğa uyğun seçilməsini təmin edir, uyğun olmayan və ya risk yaradan məzmun aşkar etdikdə bu barədə aidiyyəti üzrə məktəb rəhbərliyini məlumatlandırır.
1.5.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəb daxilində istifadə olunan təqdimat, elan, səhnə, audio-vizual, çap və rəqəmsal materialların şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə və pedaqoji məqsədlərə uyğun seçilməsini təşkilati-pedaqoji baxımdan təmin edir.
1.5.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyət zamanı aşkar etdiyi riskli, həssas və ya öz səlahiyyət həddini aşan halları ilk növbədə tabeliyi üzrə Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya çatdırır. Məsələnin xarakterindən asılı olaraq həmin məlumat məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa və ya digər aidiyyəti səlahiyyətli şəxsə təqdim edilir, zəruri hallarda isə müvafiq tədbirlərin görülməsi üçün aidiyyəti üzrə yönləndirmə həyata keçirilir.
İkinci bölmə. Vəzifənin əsas məqsədi
2.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifəsinin əsas məqsədi
2.1.1. Təhsil müəssisəsində şagirdlərin ictimai iştirakını, məktəb həyatında fəallığını və özünüidarə proseslərində iştirakını artırmaq.
2.1.2. Şagirdlərin özünüidarə, təşkilatçılıq, təşəbbüskarlıq, əməkdaşlıq və məsuliyyət bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişafını təmin etmək.
2.1.3. Şagirdlərin maraq, meyil, istedad və qabiliyyətlərinin aşkara çıxarılması, dəstəklənməsi və inkişaf etdirilməsi üçün əlverişli şərait yaratmaq.
2.1.4. Şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli, təhlükəsiz, məqsədyönlü və inkişafetdirici məzmunda təşkilini təmin etmək.
2.1.5. Təhsil müəssisəsində sağlam sosial-mənəvi, mədəni, tərbiyəvi və təhlükəsiz mühitin formalaşdırılmasına xidmət etmək.
2.1.6. Sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyəti şagirdlərin şəxsiyyət kimi formalaşmasına, kollektivdə işləmək bacarıqlarının inkişafına, vətəndaşlıq mövqeyinin möhkəmlənməsinə və ictimai məsuliyyətli davranış vərdişlərinin aşılanmasına yönəltmək.
Üçüncü bölmə. Əmək funksiyası
3.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin əmək funksiyasının məzmunu
3.1.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətini uşaq təşkilat və birliklərinin əsasnamələrində, təhsil müəssisəsinin tərbiyə məqsədlərində, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili üzrə müəyyən edilmiş vəzifə və istiqamətlərdə nəzərdə tutulan məqsəd, vəzifə və prinsiplərə uyğun olaraq qurur, bu fəaliyyətlərin planlaşdırılmasını, məzmununu və həyata keçirilmə mexanizmlərini məktəbin ümumi pedaqoji hədəfləri ilə uzlaşdırır.
3.1.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətini şagird özfəaliyyəti, təşəbbüskarlıq, əməkdaşlıq, pedaqoji məqsədəuyğunluq, humanist yanaşma, təhlükəsizlik, qarşılıqlı hörmət və uşağın maraqlarının üstün tutulması prinsipləri əsasında təşkil edir, məktəbdə şagirdlərin fəal, məsuliyyətli, yaradıcı və ictimai iştirakını dəstəkləyən təşkilati-pedaqoji mühitin formalaşdırılmasını təmin edir.
3.1.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagird təşəbbüslərinin aşkara çıxarılmasını, dəstəklənməsini və fəaliyyət müstəvisinə yönəldilməsini təmin edir, onların təşkilatçılıq, yaradıcılıq, ictimai fəallıq və özünüifadə bacarıqlarının inkişafı üçün zəruri pedaqoji və təşkilati şərait yaradır.
3.1.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin məzmununu şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətləri, maraq və tələbatları, məktəbin tərbiyə məqsədləri, mövcud resurs imkanları və məktəb mühitinin inkişaf ehtiyacları nəzərə alınmaqla müəyyən edir, fəaliyyətin məzmun və formalarının səmərəliliyini təhlil edir və onların mütəmadi təkmilləşdirilməsini təmin edir.
3.1.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin liderlik, ünsiyyət, komanda işi, özünüifadə, məsuliyyət, təqdimat, təşəbbüskarlıq və ictimai iştirak bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişafı istiqamətində məqsədyönlü fəaliyyətlərin, layihələrin, tədbirlərin və digər təşkilati iş formalarının hazırlanmasını, təşkilini və əlaqələndirilməsini həyata keçirir.
3.1.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli, təhlükəsiz, məqsədyönlü və inkişafetdirici məzmunda təşkilini təmin edir, onların yaş xüsusiyyətlərinə, maraq və tələbatlarına uyğun sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət formalarını müəyyənləşdirir, bu fəaliyyətlərə şagirdlərin cəlb olunmasını əlaqələndirir və asudə vaxtın sosial, mənəvi, intellektual, fiziki və yaradıcı inkişafı dəstəkləyən mühitdə keçirilməsi üçün zəruri tədbirlər görür.
3.1.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri ona etibar olunan uşaqların həyatının, sağlamlığının, təhlükəsizliyinin, hüquq və mənafelərinin, habelə şəxsiyyət və ləyaqətinin qorunmasını fəaliyyətinin əsas tələblərindən biri kimi rəhbər tutur, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili zamanı təhlükəsizlik qaydalarına, etik davranış normalarına, qoruyucu pedaqoji yanaşmaya və uşaqlarla rəftarda humanist münasibətə əməl olunmasını təmin edir, risk yarada biləcək halların qarşısının alınması və zəruri hallarda aidiyyəti üzrə məlumatlandırma və yönləndirmə işini həyata keçirir.
3.1.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili zamanı istifadə olunan əyani, təşkilati, informasiya-kommunikasiya və maddi-texniki vasitələrin təyinatına uyğun, məqsədyönlü, səmərəli və təhlükəsiz istifadəsini təmin edir, onların qorunmasına, saz vəziyyətdə saxlanılmasına, estetik və pedaqoji tələblərə uyğun tətbiqinə, habelə şagirdlərin yaş xüsusiyyətləri və fəaliyyətin məzmunu nəzərə alınmaqla düzgün seçilməsinə nəzarət edir.
3.1.9. Məktəbin pedaqoji kollektivi, valideynlər, məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, uşaq hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, uşaq və gənclərlə işləyən aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edir, şagirdlərin inkişafı, asudə vaxtının səmərəli təşkili, ictimai fəallığının artırılması və məktəbdənkənar fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyətin qurulmasına kömək göstərir.
Dördüncü bölmə. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin əsas fəaliyyət istiqamətləri
4.1. Vətəndaşlıq və dəyərlər tərbiyəsi istiqaməti
4.1.1. Şagirdlərdə vətəndaşlıq mövqeyinin, dövlətçilik düşüncəsinin və cəmiyyətə faydalı iştirak məsuliyyətinin formalaşdırılması.
4.1.2. Şagirdlərdə hüquq və vəzifə anlayışının, qanunlara, məktəbin daxili intizam qaydalarına və ictimai davranış normalarına şüurlu əməl etmə vərdişinin möhkəmləndirilməsi.
4.1.3. İctimai məsuliyyət, ümumi marağa xidmət, kollektiv rifahı nəzərə alma və birgəyaşayış mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi.
4.1.4. Qayda, intizam, özünənəzarət və məsuliyyətli davranış mədəniyyətinin formalaşdırılması.
4.1.5. Dövlət rəmzlərinə, dövlətçilik ənənələrinə, konstitusion prinsiplərə və milli maraqlara hörmət münasibətinin aşılanması.
4.1.6. Milli-mənəvi dəyərlərə, ailə dəyərlərinə, böyüyə hörmətə, kiçiyə qayğıya, qarşılıqlı ehtirama və etik davranış normalarına sadiqliyin gücləndirilməsi.
4.1.7. Şagirdlərdə məktəb, ailə, cəmiyyət və dövlət qarşısında məsuliyyətli davranış mövqeyinin formalaşdırılması.
4.1.8. Məktəb əmlakına, ictimai sərvətə, ümumi istifadədə olan resurslara və ətraf mühitə qayğıkeş və məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması.
4.1.9. Tolerantlıq, qarşılıqlı hörmət, birgə fəaliyyət, sosial həmrəylik və fərqliliklərə həssas münasibət mədəniyyətinin inkişaf etdirilməsi.
4.1.10. Yardımlaşma, könüllülük, ictimai faydalı əmək və sosial təşəbbüs vərdişlərinin dəstəklənməsi.
4.1.11. Şagird özünüidarəsi, məktəb həyatında iştirak, ictimai təşəbbüslər və sosial layihələr vasitəsilə vətəndaşlıq təcrübəsinin genişləndirilməsi.
4.1.12. Vətəndaşlıq və dəyərlər tərbiyəsi üzrə fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, ünsiyyətində, qərarverməsində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.2. Liderlik və təşəbbüskarlıq bacarıqları istiqaməti
4.2.1. Şagirdlərin liderlik, təşəbbüskarlıq və şəxsi məsuliyyət bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.2.2. Şagirdlərdə məqsəd müəyyənləşdirmə, qərarvermə, təşəbbüs irəli sürmə və məsuliyyət götürmə vərdişlərinin inkişaf etdirilməsi.
4.2.3. Tədbir, layihə, qrup işi və komanda fəaliyyəti üzrə təşkilatçılıq bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.2.4. Şagirdlərin fəaliyyətin planlaşdırılması, vəzifə bölgüsü aparılması, resurslardan səmərəli istifadə və nəticəyönlü iş qurmaq bacarıqlarının dəstəklənməsi.
4.2.5. Şagirdlərdə təşəbbüs göstərmək, ideya irəli sürmək, həmin ideyanı fəaliyyətə çevirmək və nəticəsini təqdim etmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.2.6. Şagirdlərin kollektiv qarşısında çıxış etmək, fikir ifadə etmək, təqdimat etmək və komandanı təmsil etmək bacarıqlarının gücləndirilməsi.
4.2.7. Şagirdlərin komanda daxilində liderlik etmək, birgə fəaliyyətə rəhbərlik etmək və əməkdaşlıq şəraitində nəticə əldə etmək bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.2.8. Məktəb həyatında fəal iştirak edən şagirdlərin təşkilatçı, koordinator və təşəbbüs sahibi kimi yetişdirilməsinin dəstəklənməsi.
4.2.9. Liderlik və təşəbbüskarlıq üzrə fəaliyyətin şagirdlərin məktəb həyatında fəallığında, özünüidarədə iştirakında, qərarvermə prosesində və ictimai davranışında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.3. Elmi-idraki fəaliyyət istiqaməti
4.3.1. Şagirdlərin elmi-idraki maraqlarının, tədqiqat yönümlü düşüncə tərzinin və öyrənməyə müsbət münasibətinin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.3.2. Fənn dərnəkləri, elmi layihələr, müşahidə, təcrübə, təqdimat, müsabiqə və digər idraki fəaliyyət formaları vasitəsilə şagirdlərin bilik və bacarıqlarının dərinləşdirilməsi.
4.3.3. Şagirdlərdə araşdırma aparmaq, sual vermək, problem müəyyənləşdirmək, fərziyyə irəli sürmək və nəticə çıxarmaq bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.3.4. Şagirdlərin elmi biliklərini praktik fəaliyyətlə əlaqələndirmək, müşahidə, təhlil, müqayisə və ümumiləşdirmə bacarıqlarını gücləndirmək məqsədilə məqsədyönlü fəaliyyətlərin təşkili.
4.3.5. Şagirdlərin fənn müsabiqələrinə, olimpiadalara, layihə və təqdimat xarakterli fəaliyyətlərə hazırlanmasının dəstəklənməsi.
4.3.6. Şagirdlərdə müstəqil öyrənmə, informasiya axtarma, mənbə ilə işləmə, faktları seçmə və əldə olunan məlumatı düzgün təqdim etmə vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.3.7. Məktəbdə elmi-idraki yönümlü fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə və inkişaf ehtiyaclarına uyğun təşkil edilməsi.
4.3.8. Şagirdlərin intellektual potensialının, idrak fəallığının və yaradıcı düşünmə imkanlarının üzə çıxarılmasına xidmət edən mühitin formalaşdırılması.
4.3.9. Elmi-idraki fəaliyyətin şagirdlərin öyrənməyə marağında, araşdırma meylində, müstəqil düşünməsində və təqdimat bacarıqlarında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.4. Oxu və nitq mədəniyyəti istiqaməti
4.4.1. Şagirdlərdə mütaliəyə marağın, oxu mədəniyyətinin və müstəqil oxu vərdişlərinin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.4.2. Oxu klubları, kitab müzakirələri, bədii qiraət, mütaliə saatları, debat və digər fəaliyyət formaları vasitəsilə şagirdlərin oxu fəallığının artırılması.
4.4.3. Şagirdlərin şifahi və yazılı nitq bacarıqlarının, fikir ifadəetmə, dinləmə, anlama, əsaslandırma və müzakirə aparma vərdişlərinin inkişaf etdirilməsi.
4.4.4. Şagirdlərdə mətnlə işləmək, oxuduğunu anlamaq, əsas fikri müəyyənləşdirmək, nəticə çıxarmaq və mövqeyini əsaslandırmaq bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.4.5. Şagirdlərin nitq mədəniyyətinin, ünsiyyət etikası və ədəbi dil normalarına uyğun danışıq vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.4.6. Şagirdlərdə dinləmək, qarşı tərəfin fikrinə hörmətlə yanaşmaq, müzakirədə iştirak etmək və fərqli mövqeləri dəyərləndirmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.4.7. Oxu və nitq mədəniyyəti üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraqlarına və inkişaf ehtiyaclarına uyğun təşkil edilməsi.
4.4.8. Şagirdlərin ictimai çıxış, təqdimat, debat və bədii qiraət vasitəsilə özünüifadə imkanlarının genişləndirilməsi.
4.4.9. Oxu və nitq mədəniyyəti üzrə fəaliyyətin şagirdlərin söz ehtiyatında, ünsiyyətində, öz fikrini ardıcıl və əsaslandırılmış şəkildə ifadə etməsində, dinləmə və müzakirə bacarıqlarında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.5. Bədii-estetik və bədii-texniki yaradıcılıq istiqaməti
4.5.1. Şagirdlərin bədii-estetik zövqünün, yaradıcılıq təfəkkürünün və özünüifadə bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.5.2. Musiqi, rəsm, teatr, səhnə fəaliyyəti, rəqs, dekorativ-tətbiqi sənət, texniki yaradıcılıq və digər yaradıcı fəaliyyət formaları vasitəsilə şagirdlərin yaradıcılıq imkanlarının üzə çıxarılması.
4.5.3. Şagirdlərdə bədii-estetik duyumun, gözəlliyi dərk etmə, qiymətləndirmə və yaradıcılıq fəaliyyətində tətbiq etmə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.5.4. Şagirdlərin bədii və texniki yaradıcılıq fəaliyyətinə marağının artırılması, onların meyil və qabiliyyətlərinə uyğun yaradıcı fəaliyyət sahələrinə cəlb olunmasının təşkili.
4.5.5. Məktəbdə sərgi, müsabiqə, tamaşa, səhnəcik, konsert, təqdimat və digər yaradıcı fəaliyyət formalarının hazırlanması və keçirilməsinin əlaqələndirilməsi.
4.5.6. Şagirdlərin fərdi və kollektiv yaradıcılıq fəaliyyətində iştirakının, birgə iş, bədii təqdimat və ictimai nümayiş bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.5.7. Bədii-estetik və bədii-texniki yaradıcılıq üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraqlarına, qabiliyyətlərinə və inkişaf ehtiyaclarına uyğun təşkil edilməsi.
4.5.8. Şagirdlərin məktəb mühitinin estetik tərtibatında, yaradıcı layihələrdə, səhnə və təqdimat işlərində iştirakının təşviq edilməsi.
4.5.9. Bədii-estetik və bədii-texniki yaradıcılıq üzrə fəaliyyətin şagirdlərin zövqündə, yaradıcılıq təşəbbüsündə, özünüifadəsində, kollektiv fəaliyyət bacarıqlarında və məktəb həyatında fəallığında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.6. Sosial-emosional inkişaf istiqaməti
4.6.1. Şagirdlərin sosial-emosional inkişafının, özünü dərk etmə, özünüifadə və emosional sabitlik bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.6.2. Şagirdlərdə empati, qarşılıqlı anlaşma, hörmət, münasibət qurma və əməkdaşlıq vərdişlərinin gücləndirilməsi.
4.6.3. Şagirdlərin emosiyalarını tanımaq, idarə etmək, uyğun şəkildə ifadə etmək və gərgin situasiyalarda özünü tənzimləmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.6.4. Şagirdlərdə münaqişələri dinc yolla həll etmək, qarşı tərəfi dinləmək, fərqli mövqelərə hörmətlə yanaşmaq və münasibətlərdə etik davranış nümayiş etdirmək vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.6.5. Şagirdlərin məktəb mühitində özünü təhlükəsiz, dəyərli və qəbul olunmuş hiss etməsinə xidmət edən sosial-emosional dəstək mühitinin gücləndirilməsi.
4.6.6. Sosial-emosional inkişafla bağlı fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, ehtiyaclarına və məktəb mühitinin tələblərinə uyğun təşkil edilməsi.
4.6.7. Şagirdlərdə özünəinam, öz davranışına məsuliyyət, birgə fəaliyyətə açıq olmaq və çətinlik zamanı dəstək axtarma bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.6.8. Bullinq, təcrid, alçaldıcı rəftar, aqressiv davranış və digər mənfi münasibət formalarının qarşısının alınmasına xidmət edən profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlərin təşkili.
4.6.9. Sosial-emosional inkişaf üzrə fəaliyyətin şagirdlərin ünsiyyətində, münasibətlərində, özünüifadəsində, emosional sabitliyində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.7. Fiziki inkişaf və sağlam həyat tərzi istiqaməti
4.7.1. Şagirdlərin fiziki inkişafının, sağlam həyat tərzi vərdişlərinin və hərəkət fəallığının formalaşdırılması və gücləndirilməsi.
4.7.2. İdman yönümlü fəaliyyətlərin, hərəkətli oyunların, sağlamlıq günlərinin, turist-yürüş tədbirlərinin və digər fiziki fəallıq formalarının təşkili.
4.7.3. Şagirdlərdə sağlam qidalanma, şəxsi gigiyena, gündəlik rejim, fiziki fəallıq və sağlam davranış vərdişlərinə məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması.
4.7.4. Şagirdlərin fiziki imkanlarına, yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun sağlamlaşdırıcı və inkişafetdirici fəaliyyətlərə cəlb olunmasının təmin edilməsi.
4.7.5. Fiziki inkişaf və sağlam həyat tərzi üzrə fəaliyyətlərin məktəbin təhlükəsizlik tələbləri, sanitariya-gigiyena qaydaları və qoruyucu davranış prinsipləri nəzərə alınmaqla təşkil edilməsi.
4.7.6. Şagirdlərdə zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq, sağlam və təhlükəsiz seçim etmək, fiziki və psixi rifahın qorunmasına məsuliyyətlə yanaşmaq mövqeyinin gücləndirilməsi.
4.7.7. Fiziki inkişaf və sağlam həyat tərzi üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin maraqlarına, inkişaf ehtiyaclarına və məktəbin mövcud imkanlarına uyğun şəkildə planlaşdırılması və əlaqələndirilməsi.
4.7.8. Məktəbdə idman, sağlamlıq və təhlükəsiz həyat tərzi ilə bağlı maarifləndirici, profilaktik və təşviqedici tədbirlərin hazırlanması və keçirilməsi.
4.7.9. Fiziki inkişaf və sağlam həyat tərzi üzrə fəaliyyətin şagirdlərin gündəlik davranışında, sağlamlıq mədəniyyətində, fiziki fəallığında və təhlükəsiz həyat tərzinə münasibətində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.8. Psixososial dayanıqlıq istiqaməti
4.8.1. Şagirdlərin psixososial dayanıqlığının, emosional sabitliyinin, daxili tarazlığının və ümumi rifahının qorunmasına və gücləndirilməsinə xidmət edən fəaliyyətlərin təşkili.
4.8.2. Şagirdlərdə çətinlik, gərginlik, dəyişən şərait və sosial təzyiq qarşısında uyğun davranmaq, vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək və konstruktiv çıxış yolu axtarmaq bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.8.3. Məktəb mühitində şagirdlərin özünü təhlükəsiz, dəyərli, qəbul olunmuş və dəstəklənmiş hiss etməsinə şərait yaradan sosial-pedaqoji mühitin gücləndirilməsi.
4.8.4. Şagirdlərdə stres, narahatlıq, təcrid, emosional gərginlik və digər psixososial çətinliklərlə bağlı həssaslığın artırılması, dəstək axtarma və dəstək qəbul etmə davranışının təşviq edilməsi.
4.8.5. Psixososial dayanıqlıq və rifah üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, sosial vəziyyətinə, ehtiyaclarına və məktəb mühitinin tələblərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.8.6. Məktəbdə müsbət münasibətlərin, qarşılıqlı qayğının, sosial dəstəyin, etibarlı ünsiyyətin və birgəyaşayış mədəniyyətinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi.
4.8.7. Şagirdlərdə özünəinamın, öz davranışına məsuliyyət hissinin, çətinlik zamanı çıxış yolu axtarmaq və məktəb mühitində mövcud dəstək resurslarından istifadə etmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.8.8. Psixososial rifahı zəiflədə biləcək risk amillərinin, həssas halların və sosial-emosional çətinliklərin vaxtında sezilməsi, aidiyyəti üzrə məlumatlandırma və dəstək mexanizmlərinə yönləndirmə işinin təşkili.
4.8.9. Psixososial dayanıqlıq və rifah üzrə fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, münasibətlərində, məktəbə bağlılığında, özünüifadəsində, sosial mühitə uyğunlaşmasında və ümumi məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.9. İnklüziv iştirak istiqaməti
4.9.1. Təhsil müəssisəsində bütün şagirdlər üçün, o cümlədən xüsusi qayğıya ehtiyacı olan, sosial həssas, risk qrupuna aid, az təmsil olunan və ya iştirak imkanları məhdud olan uşaqlar üçün bərabər, təhlükəsiz və əlçatan iştirak imkanlarının yaradılması.
4.9.2. Şagirdlərin sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətə cəlb olunmasında yaş, fərdi xüsusiyyət, sosial vəziyyət, maraq dairəsi və inkişaf ehtiyaclarının nəzərə alınmasının təmin edilməsi.
4.9.3. Məktəbdə təşkil olunan fəaliyyətlərdə ayrı-seçkiliyə, təcridə, etiketləməyə və kənarlaşdırmaya yol verilməməsi, bütün şagirdlər üçün hörmətə əsaslanan iştirak mühitinin formalaşdırılması.
4.9.4. Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan, sosial həssas və dəstəyə ehtiyacı olan şagirdlərin məktəb həyatında, tədbirlərdə, dərnəklərdə, layihələrdə və ictimai fəaliyyətlərdə imkanlarına uyğun iştirakının təşkil edilməsi.
4.9.5. İnklüziv iştirak üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, funksional imkanlarına, sosial vəziyyətinə və məktəb mühitinin real şəraitinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və əlaqələndirilməsi.
4.9.6. Şagirdlərdə fərqliliklərə hörmət, qarşılıqlı anlayış, həssas münasibət, birgə fəaliyyət və sosial həmrəylik mədəniyyətinin formalaşdırılmasına xidmət edən maarifləndirici və profilaktik tədbirlərin təşkili.
4.9.7. Məktəbdə iştirak imkanları zəif olan və ya fəaliyyətdə passiv qalan şagirdlərin aşkara çıxarılması, onların maraq və ehtiyaclarına uyğun fəaliyyət formalarına cəlb olunması üçün zəruri təşkilati tədbirlərin görülməsi.
4.9.8. İnklüziv iştirakın təmin olunması məqsədilə sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq, valideynlər və digər aidiyyəti şəxslərlə qarşılıqlı əməkdaşlığın qurulması, zəruri hallarda uyğun dəstək və yönləndirmə tədbirlərinin həyata keçirilməsi.
4.9.9. İnklüziv iştirak üzrə fəaliyyətin şagirdlərin məktəb həyatında təmsilçiliyində, özünüifadəsində, sosial münasibətlərində, fəaliyyətə qoşulma səviyyəsində və məktəbə bağlılığında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.10. Milli-mənəvi irs və mədəni kimlik istiqaməti
4.10.1. Şagirdlərdə milli-mənəvi dəyərlərə, mədəni irsə, xalqın tarixi yaddaşına və milli kimliyə hörmət münasibətinin formalaşdırılması və möhkəmləndirilməsi.
4.10.2. Azərbaycan xalqının tarixi, dili, ədəbiyyatı, mədəniyyəti, incəsənəti, adət-ənənələri və mənəvi irsi ilə bağlı biliklərin genişləndirilməsi və şagirdlərdə mənsubiyyət hissinin inkişaf etdirilməsi.
4.10.3. Dövlət rəmzlərinə, milli bayramlara, anım günlərinə, tarixi şəxsiyyətlərə və dövlətçilik ənənələrinə hörmət münasibətinin aşılanması.
4.10.4. Xalq yaradıcılığı, milli musiqi, folklor, tətbiqi sənət, mərasim mədəniyyəti, yerli tarix və mədəni dəyərlərlə bağlı fəaliyyətlərin təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.10.5. Milli-mənəvi irs və mədəni kimlik üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.10.6. Şagirdlərdə ailə dəyərlərinə, böyüyə hörmətə, kiçiyə qayğıya, qarşılıqlı ehtirama və milli əxlaq normalarına bağlılığın gücləndirilməsinə xidmət edən tədbirlərin həyata keçirilməsi.
4.10.7. Şagirdlərin milli-mədəni dəyərləri yalnız tanıması deyil, gündəlik davranışında, ünsiyyətində, məktəb həyatında və ictimai münasibətlərində yaşatmasına şərait yaradan fəaliyyətlərin təşkili.
4.10.8. Məktəbdə milli-mənəvi irs və mədəni kimlik istiqamətində aparılan fəaliyyətlərdə ailə, icma, mədəniyyət müəssisələri, yaradıcı qurumlar və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlığın qurulması.
4.10.9. Milli-mənəvi irs və mədəni kimlik üzrə fəaliyyətin şagirdlərin düşüncəsində, davranışında, mənsubiyyət hissində, milli dəyərlərə münasibətində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.11. Ekoloji tərbiyə istiqaməti
4.11.1. Şagirdlərdə təbiətə, ətraf mühitə, canlı aləmə və təbii sərvətlərə məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.11.2. Şagirdlərdə ekoloji şüurun, ekoloji mədəniyyətin və ətraf mühitin qorunmasına yönəlmiş davranış vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.11.3. Təbiətin mühafizəsi, yaşıllığın qorunması, tullantıların düzgün idarə olunması, su və enerji resurslarından səmərəli istifadə ilə bağlı maarifləndirici və praktik fəaliyyətlərin təşkili.
4.11.4. Məktəbdə ekoloji aksiyaların, ağacəkmə, yaşıllaşdırma, təmizlik, təkrar emal, məktəb bağı və digər ekoloji yönümlü fəaliyyətlərin hazırlanması və əlaqələndirilməsi.
4.11.5. Ekoloji tərbiyə və davamlı davranış üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, məktəbin imkanlarına və yerli mühitin xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.11.6. Şagirdlərdə ətraf mühitə zərər vuran davranışlardan uzaq durmaq, təbiətə qayğı göstərmək və gündəlik həyatda davamlı davranış prinsiplərinə əməl etmək vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.11.7. Məktəb ərazisinin, sinif otaqlarının, ümumi istifadə məkanlarının və ətraf mühitin təmiz, səliqəli və təhlükəsiz saxlanılmasına yönəlmiş tərbiyəvi fəaliyyətlərin keçirilməsi.
4.11.8. Ekoloji tərbiyə istiqamətində ailə, icma, aidiyyəti dövlət qurumları, məktəbdənkənar təhsil, mədəniyyət və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılması və birgə fəaliyyətin təşkili.
4.11.9. Ekoloji tərbiyə və davamlı davranış üzrə fəaliyyətin şagirdlərin gündəlik davranışında, məktəb mühitinə münasibətində, təbiətə qayğısında və ictimai məsuliyyətli mövqeyində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.12. İctimai faydalı əmək və könüllülük istiqaməti
4.12.1. Şagirdlərdə ictimai faydalı əməyə, könüllü fəaliyyətə, yardımlaşmaya və sosial məsuliyyətə müsbət münasibətin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.12.2. Şagirdlərdə cəmiyyətə fayda vermək, ümumi işə töhfə göstərmək, birgə fəaliyyətə qoşulmaq və sosial təşəbbüslərdə iştirak etmək vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.12.3. Məktəb, ailə və icma üçün faydalı olan əmək, yardım, sosial təşəbbüs və könüllülük yönümlü fəaliyyətlərin hazırlanması, təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.12.4. Şagirdlərin xeyriyyə, yardımlaşma, sosial dəstək, ekoloji təşəbbüs, ictimai faydalı layihə və digər könüllü fəaliyyət formalarına cəlb olunmasının təmin edilməsi.
4.12.5. İctimai faydalı əmək və könüllülük üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, maraq dairələrinə və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.12.6. Şagirdlərdə əməksevərlik, məsuliyyət, intizam, qarşılıqlı yardım, sosial həmrəylik və ümumi mənafelərə həssas münasibət vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.12.7. Şagirdlərin ictimai faydalı əmək və könüllülük fəaliyyəti vasitəsilə təşəbbüskarlıq, təşkilatçılıq, komanda işi və liderlik bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.12.8. Məktəbdə ictimai faydalı əmək və könüllülük istiqamətində ailə, icma, qeyri-hökumət təşkilatları, aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlığın qurulması və birgə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi.
4.12.9. İctimai faydalı əmək və könüllülük üzrə fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, sosial münasibətlərində, məsuliyyətli mövqeyində, ictimai təşəbbüslərində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.12. İctimai faydalı əmək və könüllülük istiqaməti
4.12.1. Şagirdlərdə ictimai faydalı əməyə, könüllü fəaliyyətə, yardımlaşmaya və sosial məsuliyyətə müsbət münasibətin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.12.2. Şagirdlərdə ümumi işə töhfə vermək, cəmiyyətə faydalı olmaq, sosial təşəbbüslərdə iştirak etmək və birgə fəaliyyətə qoşulmaq vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.12.3. Məktəb, ailə və icma üçün faydalı olan əmək, yardım, sosial təşəbbüs və könüllülük yönümlü fəaliyyətlərin hazırlanması, təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.12.4. Şagirdlərin xeyriyyə, yardımlaşma, sosial dəstək, ekoloji təşəbbüs, ictimai faydalı layihə və digər könüllü fəaliyyət formalarına cəlb olunmasının təmin edilməsi.
4.12.5. İctimai faydalı əmək və könüllülük üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, maraq dairələrinə və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.12.6. Şagirdlərdə əməksevərlik, məsuliyyət, intizam, qarşılıqlı yardım, sosial həmrəylik və ümumi mənafelərə həssas münasibət vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.12.7. Şagirdlərin ictimai faydalı əmək və könüllülük fəaliyyəti vasitəsilə təşəbbüskarlıq, təşkilatçılıq, komanda işi və liderlik bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.12.8. Məktəbdə ictimai faydalı əmək və könüllülük istiqamətində ailə, icma, qeyri-hökumət təşkilatları, aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlığın qurulması və birgə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi.
4.12.9. İctimai faydalı əmək və könüllülük üzrə fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, sosial münasibətlərində, məsuliyyətli mövqeyində, ictimai təşəbbüslərində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.13. Ünsiyyət və komanda işi istiqaməti
4.13.1. Şagirdlərdə ünsiyyət mədəniyyətinin, qarşılıqlı anlaşmanın, əməkdaşlıq və komanda işi bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.13.2. Şagirdlərdə dinləmək, fikrini aydın və ardıcıl ifadə etmək, qarşı tərəfin mövqeyinə hörmətlə yanaşmaq və ortaq fəaliyyət qurmaq bacarıqlarının möhkəmləndirilməsi.
4.13.3. Birgə layihələr, qrup işi, klub fəaliyyəti, səhnə fəaliyyəti, müzakirə və təqdimat formaları vasitəsilə komanda daxilində əməkdaşlıq vərdişlərinin inkişaf etdirilməsi.
4.13.4. Şagirdlərdə razılaşma, vəzifə bölgüsü aparma, məsuliyyəti paylaşma, ortaq qərar qəbul etmə və nəticəyönlü fəaliyyət göstərmə bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.13.5. Ünsiyyət və komanda işi üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə və məktəb mühitinin tələblərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.13.6. Şagirdlərdə qarşılıqlı hörmətə, etik davranışa, münaqişələrin dinc həllinə və birgəyaşayış mədəniyyətinə əsaslanan münasibətlərin inkişaf etdirilməsi.
4.13.7. Şagirdlərin komanda daxilində fəal iştirak etmək, birgə fəaliyyətə töhfə vermək, ortaq məqsədə xidmət etmək və kollektiv uğuru paylaşmaq bacarıqlarının gücləndirilməsi.
4.13.8. Məktəbdə ünsiyyət və komanda işi istiqamətində təlim xarakterli fəaliyyətlərin, maarifləndirici tədbirlərin, qrup tapşırıqlarının və birgə təşəbbüslərin təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.13.9. Ünsiyyət və komanda işi üzrə fəaliyyətin şagirdlərin münasibətlərində, birgə fəaliyyətində, qərarverməsində, özünüifadəsində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.14. Məktəb mediası və kommunikasiya istiqaməti
4.14.1. Şagirdlərdə məktəb mediası və kommunikasiya fəaliyyəti vasitəsilə informasiya mədəniyyətinin, məsuliyyətli ünsiyyətin və ictimai məlumatlandırma bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.14.2. Məktəb qəzeti, elan guşəsi, məktəb radiosu, reportaj, foto-video qrupları, təqdimat və digər kommunikasiya platformaları vasitəsilə şagirdlərin məktəb həyatında fəal iştirakının təşkili.
4.14.3. Şagirdlərdə məlumat toplamaq, seçmək, hazırlamaq, təqdim etmək və auditoriyaya uyğun çatdırmaq bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.14.4. Məktəb mediası və kommunikasiya fəaliyyəti zamanı məlumatın düzgünlüyünə, aydınlığına, etik normalara, yaş xüsusiyyətlərinə uyğunluğa və pedaqoji məqsədəuyğunluğa əməl olunmasının təmin edilməsi.
4.14.5. Məktəb mediası və kommunikasiya üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə, məktəbin tərbiyə məqsədlərinə və təhlükəsizlik tələblərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.14.6. Şagirdlərdə ictimai çıxış, təqdimat, informasiya paylaşımı, media materiallarının hazırlanması və məsuliyyətli kommunikasiya vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.14.7. Məktəb mediası vasitəsilə məktəbdə keçirilən tədbirlərin, təşəbbüslərin, sosial və tərbiyəvi fəaliyyətlərin işıqlandırılmasının təşkili, məktəb həyatının müsbət nümunələrinin görünən edilməsinin təmin olunması.
4.14.8. Məktəb mediası və kommunikasiya istiqamətində istifadə olunan çap, audio-vizual və rəqəmsal materialların uşaqların yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə və əxlaqi-mənəvi normalara uyğun seçilməsinin təmin edilməsi.
4.14.9. Məktəb mediası və kommunikasiya üzrə fəaliyyətin şagirdlərin ünsiyyətində, informasiya ilə işləmə bacarıqlarında, ictimai fəallığında, məsuliyyətli davranışında və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.15. Rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq istiqaməti
4.15.1. Şagirdlərdə rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq bacarıqlarının, texnologiyadan məqsədyönlü istifadə mədəniyyətinin və müasir rəqəmsal mühitdə fəaliyyət göstərə bilmək vərdişlərinin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.15.2. Şagirdlərin təqdimat, dizayn, rəqəmsal layihə, media məhsulu, kodlaşdırma, texnoloji yaradıcılıq və digər müasir fəaliyyət formalarına cəlb olunmasının təşkili.
4.15.3. Şagirdlərdə informasiya və rəqəmsal resurslarla işləmək, texnologiyadan təlim, yaradıcılıq, ünsiyyət və özünüifadə məqsədilə səmərəli istifadə etmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.15.4. Rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq fəaliyyəti zamanı təhlükəsizlik, etik davranış, yaş xüsusiyyətlərinə uyğunluq, informasiya mədəniyyəti və məsuliyyətli istifadə prinsiplərinə əməl olunmasının təmin edilməsi.
4.15.5. Rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə, texniki imkanlara və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.15.6. Şagirdlərdə rəqəmsal təqdimat hazırlamaq, texnoloji həll yolu düşünmək, media məhsulu yaratmaq, yeni ideyanı rəqəmsal vasitələrlə ifadə etmək və yaradıcı layihə hazırlamaq bacarıqlarının möhkəmləndirilməsi.
4.15.7. Məktəbdə rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq üzrə dərnək, klub, layihə, müsabiqə və digər fəaliyyət formalarının təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.15.8. Şagirdlərdə texnologiyadan məqsədli, təhlükəsiz, etik və faydalı istifadə, rəqəmsal mühitdə məsuliyyətli davranış və informasiya təhlükəsizliyi vərdişlərinin gücləndirilməsi.
4.15.9. Rəqəmsal və texnoloji yaradıcılıq üzrə fəaliyyətin şagirdlərin yaradıcı düşüncəsində, təqdimat bacarıqlarında, texnologiyadan istifadə mədəniyyətində, təşəbbüskarlığında və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.16. Peşəyönümü və həyat bacarıqları istiqaməti
4.16.1. Şagirdlərdə peşəyönümü düşüncəsinin, gələcək həyat seçiminə məsuliyyətli münasibətin və əmək dünyası haqqında ilkin təsəvvürlərin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.16.2. Şagirdlərin maraq, meyil, qabiliyyət və fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun peşə sahələri barədə məlumatlandırılmasının təşkili.
4.16.3. Şagirdlərdə gələcək təhsil və peşə seçimi ilə bağlı düşünmək, öz imkanlarını dəyərləndirmək, məqsəd müəyyənləşdirmək və qərar vermək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.16.4. Peşəyönümü və gələcək həyat bacarıqları üzrə fəaliyyətlər vasitəsilə şagirdlərdə özünü tanımaq, güclü tərəflərini müəyyən etmək, maraq sahələrini sınamaq və inkişaf istiqamətini müəyyənləşdirmək vərdişlərinin formalaşdırılması.
4.16.5. Peşəyönümü və gələcək həyat bacarıqları üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, təhsil pilləsinə, maraq dairələrinə və inkişaf ehtiyaclarına uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.16.6. Şagirdlərdə vaxtdan səmərəli istifadə, məsuliyyət, qərarvermə, əməkdaşlıq, ünsiyyət, özünüidarəetmə, məqsədyönlü fəaliyyət və həyat situasiyalarında uyğun davranmaq bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.16.7. Məktəbdə peşəyönümü xarakterli görüşlərin, təqdimatların, maarifləndirici tədbirlərin, ekskursiyaların, peşə tanıtım fəaliyyətlərinin və digər uyğun iş formalarının təşkili və əlaqələndirilməsi.
4.16.8. Şagirdlərin gələcək həyat və peşə seçimi ilə bağlı məlumatlılığının artırılması məqsədilə ailə, icma, aidiyyəti müəssisələr, peşə və ali təhsil qurumları, mütəxəssislər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq imkanlarının formalaşdırılması.
4.16.9. Peşəyönümü və gələcək həyat bacarıqları üzrə fəaliyyətin şagirdlərin özünüqiymətləndirməsində, məqsəd müəyyənləşdirməsində, seçim etməsində, məsuliyyətli davranışında və gələcəyə münasibətində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.17. Təhlükəsizlik və qoruyucu davranış istiqaməti
4.17.1. Şagirdlərdə təhlükəsiz davranış mədəniyyətinin, özünüqoruma bacarıqlarının və risklərə qarşı məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.17.2. Şagirdlərin fiziki, psixoloji, sosial və informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı bilik və bacarıqlarının gücləndirilməsi.
4.17.3. Zorakılığın, bullinqin, alçaldıcı rəftarın, təzyiqin, riskli davranışların və hüquqazidd meyllərin qarşısının alınmasına xidmət edən profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlərin təşkili.
4.17.4. Fövqəladə hallarda düzgün davranış, təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmə, təxliyə, yardım çağırma və özünü təhlükədən uzaqlaşdırma bacarıqlarının formalaşdırılmasına xidmət edən fəaliyyətlərin keçirilməsi.
4.17.5. Təhlükəsizlik və qoruyucu davranış üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, məktəb mühitinin tələblərinə və mövcud risk amillərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.17.6. Şagirdlərdə təhlükəli situasiyaları tanımaq, uyğun reaksiya vermək, yardım istəmək və aidiyyəti şəxsə məlumat vermək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.17.7. Məktəbdə təhlükəsizlik, qoruyucu davranış və risklərin azaldılması istiqamətində sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq, valideynlər və digər aidiyyəti şəxslərlə birgə fəaliyyətin əlaqələndirilməsi.
4.17.8. Şagirdlərdə rəqəmsal mühitdə təhlükəsiz davranış, şəxsi məlumatların qorunması, zərərli təsirlərdən uzaq durmaq və məsuliyyətli internet istifadəsi ilə bağlı vərdişlərin gücləndirilməsi.
4.17.9. Təhlükəsizlik və qoruyucu davranış üzrə fəaliyyətin şagirdlərin gündəlik davranışında, risklərə münasibətində, özünüqoruma bacarıqlarında, məsuliyyətli seçimlərində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.18. Akademik dəstək və həmyaşıd öyrənməsi istiqaməti
4.18.1. Şagirdlərdə öyrənməyə marağın, təlim motivasiyasının və akademik fəaliyyətə məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.18.2. Şagirdlərin fərdi təlim ehtiyaclarına uyğun akademik dəstək fəaliyyətlərinin, əlavə məşğələlərin və inkişafetdirici öyrənmə imkanlarının təşkili.
4.18.3. Həmyaşıd öyrənməsi, qarşılıqlı öyrətmə, mentorluq, mövzu üzrə klub görüşləri və digər əməkdaşlı təlim formaları vasitəsilə şagirdlərin bilik və bacarıqlarının möhkəmləndirilməsi.
4.18.4. Şagirdlərdə öyrənmə prosesini planlaşdırmaq, tapşırıqları yerinə yetirmək, çətinlikləri müəyyənləşdirmək, kömək istəmək və nəticəni qiymətləndirmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.18.5. Akademik dəstək və həmyaşıd öyrənməsi üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, təlim ehtiyaclarına, maraq dairələrinə və məktəbin imkanlarına uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.18.6. Şagirdlərin bilik boşluqlarının aradan qaldırılmasına, öyrənmədə davamlılığın təmin olunmasına və təlim nəticələrinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edən təşkilati fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi.
4.18.7. Şagirdlərin müsabiqələrə, olimpiadalara, təqdimatlara, layihələrə və digər akademik yönümlü fəaliyyətlərə hazırlığının dəstəklənməsi.
4.18.8. Akademik dəstək və həmyaşıd öyrənməsi istiqamətində sinif rəhbərləri, müəllimlər, valideynlər və digər aidiyyəti şəxslərlə qarşılıqlı əməkdaşlığın qurulması və əlaqələndirilməsi.
4.18.9. Akademik dəstək və həmyaşıd öyrənməsi üzrə fəaliyyətin şagirdlərin öyrənməyə münasibətində, təlim fəallığında, qarşılıqlı dəstək bacarıqlarında, məsuliyyətli yanaşmasında və akademik nəticələrində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.19. Məktəb–ailə–icma əməkdaşlığı istiqaməti
4.19.1. Məktəb, ailə və icma arasında əməkdaşlıq münasibətlərinin formalaşdırılması, möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı dəstək mühitinin inkişaf etdirilməsi.
4.19.2. Şagirdlərin tərbiyəsi, inkişafı, məktəbə bağlılığı və məktəbdənkənar fəaliyyətə cəlbi ilə bağlı ailə və icmanın iştirak imkanlarının genişləndirilməsi.
4.19.3. Valideynlərin, ailə nümayəndələrinin və icma subyektlərinin sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətə məqsədyönlü və pedaqoji baxımdan uyğun şəkildə cəlb olunmasının təşkili.
4.19.4. Məktəb–ailə–icma əməkdaşlığı vasitəsilə şagirdlərin sosial, mənəvi, mədəni və ictimai inkişafına dəstək göstərən fəaliyyətlərin hazırlanması və əlaqələndirilməsi.
4.19.5. Məktəb–ailə–icma əməkdaşlığı üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, məktəbin tərbiyə məqsədlərinə, yerli mühitin imkanlarına və tərəfdaşlıq ehtiyaclarına uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.19.6. Valideynlərdə və icma nümayəndələrində məktəbin tərbiyə mühiti, şagirdlərin inkişaf ehtiyacları, məktəbdənkənar fəaliyyətin əhəmiyyəti və birgə məsuliyyət haqqında məlumatlılığın artırılması.
4.19.7. Məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, uşaq hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, uşaq və gənclərlə işləyən aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulması və inkişaf etdirilməsi.
4.19.8. Məktəb, ailə və icma arasında qarşılıqlı etimadın, şəffaf ünsiyyətin, ortaq fəaliyyətin və birgə dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsinə xidmət edən tədbirlərin həyata keçirilməsi.
4.19.9. Məktəb–ailə–icma əməkdaşlığı üzrə fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, məktəb həyatında iştirakında, sosial münasibətlərində, məktəbə bağlılığında və inkişaf imkanlarının genişlənməsində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.20. İstedadların aşkarlanması və inkişafı istiqaməti
4.20.1. Şagirdlərin istedad, meyil, maraq və qabiliyyətlərinin vaxtında aşkara çıxarılması, dəstəklənməsi və inkişaf etdirilməsi üçün məqsədyönlü fəaliyyətin təşkili.
4.20.2. Şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərinin, yaradıcı, intellektual, sosial, idman, bədii-estetik və təşkilati bacarıqlarının müşahidə, iştirak və fəaliyyət nəticələri əsasında müəyyənləşdirilməsi.
4.20.3. Şagirdlərin maraq və qabiliyyətlərinə uyğun dərnək, klub, layihə, müsabiqə, təqdimat, səhnə, idman və digər fəaliyyət formalarına cəlb olunmasının təmin edilməsi.
4.20.4. İstedad və qabiliyyətlərin inkişafı üçün məktəbdə əlverişli pedaqoji, təşkilati və inkişafetdirici mühitin formalaşdırılması.
4.20.5. İstedadların aşkarlanması və inkişafı üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, maraq dairələrinə, inkişaf ehtiyaclarına və məktəbin imkanlarına uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.20.6. Şagirdlərin gizli və ya kifayət qədər görünməyən potensial imkanlarının üzə çıxarılmasına, onların özünüifadəsinə və uğur təcrübəsi qazanmasına şərait yaradan fəaliyyətlərin əlaqələndirilməsi.
4.20.7. İstedadlı və xüsusi bacarıqları ilə seçilən şagirdlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi, onların məktəbdaxili və məktəbdənkənar müsabiqə, layihə, sərgi, festival, təqdimat və digər inkişaf imkanlarına yönləndirilməsi.
4.20.8. İstedadların aşkarlanması və inkişafı istiqamətində müəllimlər, sinif rəhbərləri, valideynlər, məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq qurumları, idman təşkilatları və digər aidiyyəti tərəfdaşlarla əməkdaşlığın qurulması və əlaqələndirilməsi.
4.20.9. İstedadların aşkarlanması və inkişafı üzrə fəaliyyətin şagirdlərin özünüifadəsində, məktəb həyatında fəallığında, uğur göstəricilərində, yaradıcı və intellektual inkişafında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.21. Turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya fəaliyyəti istiqaməti
4.21.1. Şagirdlərin turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya fəaliyyəti vasitəsilə dünyagörüşünün genişləndirilməsi, yaşadıqları mühit, ölkə, tarix və mədəni irs haqqında biliklərinin zənginləşdirilməsi.
4.21.2. Şagirdlərin yerli mühit, tarixi abidələr, mədəniyyət ocaqları, təbiət əraziləri, ictimai əhəmiyyətli məkanlar və digər tanıdıcı obyektlərlə tanışlığının təşkil edilməsi.
4.21.3. Turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya fəaliyyəti vasitəsilə şagirdlərdə müşahidə aparmaq, öyrənmək, müqayisə etmək, fakt toplamaq və gördüklərini dəyərləndirmək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.21.4. Şagirdlərdə doğma yurdun təbiətinə, tarixinə, mədəniyyətinə, milli-mənəvi irsinə və ictimai sərvətlərinə qayğıkeş və məsuliyyətli münasibətin formalaşdırılması.
4.21.5. Turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya fəaliyyəti üzrə tədbirlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, marşrut və məkanın xüsusiyyətlərinə, məktəbin imkanlarına və tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.21.6. Ekskursiya və səfərlər zamanı şagirdlərdə nizam-intizam, təhlükəsiz davranış, kollektiv məsuliyyət, müşahidə mədəniyyəti və ictimai yerlərdə etik davranış vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.21.7. Turizm və diyarşünaslıq fəaliyyətləri vasitəsilə şagirdlərin vətənpərvərlik hissinin, mənsubiyyət duyğusunun, təbiətə və mədəni irsə bağlılığının gücləndirilməsi.
4.21.8. Turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya istiqamətində müəllimlər, valideynlər, mədəniyyət müəssisələri, muzeylər, kitabxanalar, məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, ictimai qurumlar və digər aidiyyəti tərəfdaşlarla əməkdaşlığın qurulması və əlaqələndirilməsi.
4.21.9. Turizm, diyarşünaslıq və ekskursiya fəaliyyəti üzrə işin şagirdlərin dünyagörüşündə, müşahidə və öyrənmə bacarıqlarında, məktəbə və cəmiyyətə münasibətində, vətənpərvərlik hissində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.22. İnformasiya təhlükəsizliyi və zərərli informasiyadan qorunma istiqaməti
4.22.1. Şagirdlərin informasiya təhlükəsizliyi, media savadlılığı və rəqəmsal mühitdə məsuliyyətli davranış bacarıqlarının formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.22.2. Şagirdlərdə informasiya məhsullarına tənqidi yanaşmaq, məlumatı seçmək, qiymətləndirmək, düzgün qəbul etmək və təhlükəli təsirlərdən qorunmaq bacarıqlarının möhkəmləndirilməsi.
4.22.3. Məktəbdə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət zamanı istifadə olunan təqdimatların, elanların, audio-vizual materialların, rəqəmsal resursların, məktəb mediası məhsullarının və digər informasiya materiallarının şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, əxlaqi-mənəvi normalara və pedaqoji məqsədəuyğunluğa uyğun seçilməsinin təmin edilməsi.
4.22.4. Şagirdlərdə zorakılığı, qəddarlığı, hüquqazidd davranışı, qorxu və təşviş yaradan halları, zərərli vərdişləri, təhlükəli meylləri, etikadan kənar və inkişafa mənfi təsir göstərən məzmunu ayırd etmək və onlardan uzaq durmaq bacarıqlarının formalaşdırılması.
4.22.5. İnformasiya təhlükəsizliyi və zərərli informasiyadan qorunma üzrə fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, məktəb mühitinin tələblərinə, informasiya məkanının risklərinə və tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.22.6. Məktəb mediası, klub və dərnək fəaliyyəti, səhnə, təqdimat və digər kommunikasiya platformalarında istifadə olunan məzmunun təhlükəsiz, yaşa uyğun və pedaqoji baxımdan əsaslandırılmış formada qurulmasının təmin edilməsi.
4.22.7. Şagirdlərdə şəxsi məlumatların qorunması, rəqəmsal etik davranış, sosial şəbəkələrdən təhlükəsiz istifadə, onlayn ünsiyyət zamanı məsuliyyətli mövqe tutmaq və zərərli informasiya risklərinə qarşı ehtiyatlı davranmaq vərdişlərinin gücləndirilməsi.
4.22.8. İnformasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı riskli, zərərli və ya şagirdlərin inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək material və halların vaxtında müəyyənləşdirilməsi, aidiyyəti üzrə məlumatlandırma və profilaktik tədbirlərin təşkili.
4.22.9. İnformasiya təhlükəsizliyi və zərərli informasiyadan qorunma üzrə fəaliyyətin şagirdlərin informasiya ilə işləmə mədəniyyətində, rəqəmsal davranışında, təhlükəsiz seçimlərində, məsuliyyətli mövqeyində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
4.23. Hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyət istiqaməti
4.23.1. Şagirdlərdə hüquq və vəzifələrə hörmət, qanunlara əməl etmə, məsuliyyətli davranış və hüquqazidd hərəkətlərdən uzaq durmaq mövqeyinin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi.
4.23.2. Şagirdlər arasında hüquqpozma, nizam-intizam pozuntusu, bullinq, zorakılıq, zərərli vərdişlər, aqressiv davranış və digər riskli meyllərin qarşısının alınmasına yönəlmiş profilaktik fəaliyyətlərin təşkili.
4.23.3. Hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyət vasitəsilə şagirdlərdə qanuni davranış, öz hərəkətinə məsuliyyət, ictimai normalara hörmət və təhlükəli davranışlardan çəkinmək vərdişlərinin möhkəmləndirilməsi.
4.23.4. Şagirdlərdə hüquqazidd və riskli davranışın nəticələri, şəxsi və ictimai məsuliyyət, təhlükəsizlik və birgəyaşayış qaydaları ilə bağlı maarifləndirici tədbirlərin hazırlanması və keçirilməsi.
4.23.5. Hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyətlərin şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərinə, sosial vəziyyətinə, məktəb mühitinin risklərinə və tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə planlaşdırılması və təşkili.
4.23.6. Məktəbdə risk qrupuna daxil olan, davranış çətinlikləri nümayiş etdirən və ya hüquqpozma meyli ilə seçilən şagirdlərlə profilaktik işin təşkilində aidiyyəti şəxslərlə əməkdaşlığın qurulması.
4.23.7. Şagirdlərdə münaqişələri dinc yolla həll etmək, zorakılıqdan uzaq durmaq, təhlükəli təkliflərə qarşı mövqe bildirmək, kömək istəmək və aidiyyəti şəxsə vaxtında məlumat vermək bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi.
4.23.8. Hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyət istiqamətində sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq, valideynlər, uşaq və gənclərlə işləyən aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla birgə işin əlaqələndirilməsi.
4.23.9. Hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyətin şagirdlərin davranışında, hüquq və vəzifələrə münasibətində, məktəb intizamına əməl etməsində, təhlükəsiz seçimlərində və sosial məsuliyyətli mövqeyində praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi.
Beşinci bölmə. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifə öhdəlikləri
5.1. Ümumi vəzifə öhdəlikləri
5.1.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri təhsil müəssisəsində şagirdlərin ictimai fəallığının, təşəbbüskarlığının, özünüidarə fəaliyyətinin, sinifdənxaric və məktəbdənkənar işinin planlaşdırılmasını, təşkilini, əlaqələndirilməsini və icrasını həyata keçirir.
5.1.2. Şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətlərini, maraq və tələbatlarını, məktəbin tərbiyə məqsədlərini, mövcud resurs imkanlarını və təhsil müəssisəsinin inkişaf ehtiyaclarını nəzərə almaqla sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin əsas istiqamətlərini müəyyən edir və onların həyata keçirilməsini təmin edir.
5.1.3. Şagirdlərin ictimai fəallığını, təşəbbüs göstərmək bacarığını, məktəb həyatında iştirakını və özünüidarəetmə təcrübəsini inkişaf etdirən fəaliyyətlərin sistemli şəkildə təşkilini təmin edir.
5.1.4. Şagird fəalları, sinif nümayəndələri, şagird özünüidarə qurumları, təşəbbüs qrupları və digər iştirak formaları ilə müntəzəm iş aparır, onların fəaliyyətini əlaqələndirir və məktəbin tərbiyə məqsədləri ilə uzlaşdırır.
5.1.5. Şagird özünüidarə fəaliyyətinin məktəb həyatında formal deyil, praktik iştirak mexanizmi kimi qurulmasını təmin edir, şagirdlərin təklif, təşəbbüs və iştirak imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradır.
5.1.6. Tərbiyəvi, maarifləndirici, sosial, ekoloji, vətənpərvərlik, hüquqi maarifləndirmə, təhlükəsizlik, sağlam həyat tərzi, könüllülük, yaradıcılıq və ictimai fayda yönümlü tədbirlərin hazırlanmasını, təşkilini və keçirilməsini əlaqələndirir.
5.1.7. Şagirdlərin maraq, meyil, istedad və qabiliyyətlərini nəzərə alaraq onların cəlb oluna biləcəyi müvafiq fəaliyyət sahələrini, dərnək, klub, layihə, təşəbbüs və digər inkişaf formalarını müəyyən edir.
5.1.8. Şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli, təhlükəsiz, məqsədyönlü və inkişafetdirici məzmunda təşkili üçün təhsil müəssisəsinin mövcud resurslarından, məktəbdaxili imkanlardan və tərəfdaşlıq əlaqələrindən istifadəni təşkil edir.
5.1.9. Tətil və dərsdənkənar dövrlərdə şagirdlərin məqsədyönlü, təhlükəsiz, tərbiyəvi və inkişafetdirici məşğulluğunu təmin edən fəaliyyətlərin hazırlanmasını və həyata keçirilməsini təşkil edir.
5.1.10. Şagirdlərdə hüquq və vəzifələr, davranış qaydaları, təhlükəsiz həyat tərzi, sağlam ünsiyyət, bullinqin qarşısının alınması, məsuliyyətli davranış, vətəndaşlıq mövqeyi və ictimai iştirak mövzularında maarifləndirici fəaliyyətlər həyata keçirir.
5.1.11. Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan, sosial həssas, risk qrupuna aid, az təmsil olunan və ya iştirak imkanları məhdud olan uşaqların sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətlərə cəlb olunmasını və iştirakının dəstəklənməsini təmin edir.
5.1.12. Şagirdlər, müəllimlər, sinif rəhbərləri, valideynlər, məktəb rəhbərliyi və digər aidiyyəti şəxslər arasında qarşılıqlı əlaqələndirməni həyata keçirir, birgə fəaliyyətin məqsədyönlü və ardıcıl qurulmasını təmin edir.
5.1.13. Şagirdlərin təklif, rəy və müraciətlərini aidiyyəti üzrə çatdırır, onların baxılması və nəticələri barədə məlumatlandırma işinin təşkilinə kömək edir.
5.1.14. Sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq, kitabxanaçı, dərnək rəhbərləri və digər aidiyyəti işçilərlə qarşılıqlı əməkdaşlıq əsasında birgə fəaliyyət qurur, ortaq tərbiyəvi və inkişafetdirici tədbirlərin hazırlanmasını əlaqələndirir.
5.1.15. Valideynlərlə əməkdaşlıq edir, onları şagirdlərin inkişafına, məktəb həyatına və uyğun sinifdənxaric, məktəbdənkənar fəaliyyətlərə pedaqoji məqsədlərə uyğun şəkildə cəlb edir.
5.1.16. Məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, uşaq hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, uşaq və gənclərlə işləyən aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edir, birgə fəaliyyət imkanlarının formalaşdırılmasına kömək göstərir.
5.1.17. Tədbir və fəaliyyətlərin məzmununun şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, əxlaqi-mənəvi normalara və tərbiyə məqsədlərinə uyğunluğunu təmin edir.
5.1.18. Tədbirlər və fəaliyyətlər zamanı uşaqların həyat və sağlamlığının qorunması, təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması, etik davranış normalarının gözlənilməsi və risklərin qarşısının alınması ilə bağlı tələbləri nəzarətdə saxlayır.
5.1.19. Risk, zorakılıq, bullinq, alçaldıcı rəftar, təhlükəli davranış, onlayn təhlükə, hüquqpozma meyli və digər həssas halları müəyyən etdikdə məsələni tabelik qaydasına uyğun olaraq əvvəlcə Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, zəruri hallarda isə məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa və ya digər aidiyyəti səlahiyyətli şəxsə çatdırır.
5.1.20. Məktəbdə ayrı-seçkiliyə, zorakılığa, alçaldıcı rəftara, məcburetməyə, nifrət yaradan və ya uşaqların fiziki, psixi, mənəvi və sosial inkişafına mənfi təsir göstərən hallara yol verilməməsini fəaliyyətində əsas prinsip kimi rəhbər tutur.
5.1.21. Təhsil müəssisəsində istifadə olunan təqdimatların, elanların, audio-vizual, rəqəmsal və digər informasiya materiallarının şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə və pedaqoji məqsədlərə uyğun seçilməsinə diqqət yetirir.
5.1.22. Şagirdlərin ailədə, məktəbdə və məktəbdənkənar mühitdə zorakılıq, laqeyd münasibət, zərərli vərdişlər, hüquqazidd təsirlər və tərbiyəsinə mənfi təsir göstərə biləcək mühit və şəxslərdən qorunmasına yönəlmiş profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlər təşkil edir.
5.1.23. Şagirdlərlə bağlı zorakılıq, təhlükə, zərərli təsir, laqeyd münasibət və ya digər həssas hallara dair risk əlamətləri müşahidə etdikdə məsələni tabelik qaydasına uyğun olaraq Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa və zəruri hallarda digər aidiyyəti səlahiyyətli qurum və şəxslərə çatdırır.
5.1.24. Şagirdlərin zərərli vərdişlərə, hüquqazidd davranışa, təhlükəli qruplara və tərbiyəsinə mənfi təsir göstərə biləcək sosial mühitlərə cəlb olunmasının qarşısının alınması istiqamətində profilaktik iş aparır.
5.1.25. Fəaliyyəti üzrə illik və cari planları, tədbir planlarını, ssenariləri, iştirak siyahılarını, arayışları, hesabatları, təhlil materiallarını və digər zəruri iş sənədlərini hazırlayır, aparır və müəyyən olunmuş qaydada təqdim edir.
5.1.26. Görülən işin nəticəliliyini iştirak, təmsilçilik, davamlılıq, şagird təşəbbüslərinin səmərəliliyi, həssas qrupların cəlbi və məktəb mühitinə təsiri baxımından təhlil edir, növbəti fəaliyyət üçün təkliflər hazırlayır.
5.1.27. Təhsilverənlərin etik davranış qaydalarına, pedaqoji etika və peşəkar davranış normalarına riayət edir, fəaliyyəti zamanı ədalətlilik, qərəzsizlik, etik ünsiyyət və nümunəvi davranış prinsiplərini gözləyir.
5.1.28. Peşə hazırlığını daim artırır, qabaqcıl iş təcrübəsini öyrənir, öz fəaliyyətini təkmilləşdirməyə çalışır və peşəkar inkişafını davamlı şəkildə təmin edir.
5.2. Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması ilə bağlı vəzifə öhdəlikləri
5.2.1. Təhsil müəssisəsində sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət çərçivəsində istifadə olunan təqdimatların, elanların, audio-vizual, çap, rəqəmsal və digər informasiya materiallarının şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinə, təhlükəsizlik tələblərinə, əxlaqi-mənəvi normalara və pedaqoji məqsədlərə uyğun seçilməsini təmin edir.
5.2.2. Uşaqların mənəvi, psixi, fiziki və sosial inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək, zorakılığı, qəddarlığı, hüquqazidd davranışı, qorxu və təşviş yaradan halları, zərərli vərdişləri, təhlükəli meylləri və etikadan kənar təsirləri təşviq edən məzmunların məktəb fəaliyyətində istifadəsinə yol verilməməsi üçün təşkilati tədbirlər görür. Bu məntiq uşaqlar üçün qadağan edilən və məhdudlaşdırılan informasiya növlərini müəyyən edən qanunla uyğun gəlir.
5.2.3. Məktəb mediası, klub və dərnək fəaliyyəti, səhnə materialları, təqdimatlar, elanlar, audio-vizual resurslar və digər kommunikasiya vasitələrinin təhlükəsiz, yaşa uyğun və pedaqoji baxımdan əsaslandırılmış məzmunda qurulmasını təşkil edir.
5.2.4. Şagirdlərdə media savadlılığı, informasiya təhlükəsizliyi, rəqəmsal mühitdə məsuliyyətli davranış, şəxsi məlumatların qorunması, zərərli informasiya risklərini tanımaq və onlardan uzaq durmaq bacarıqlarının formalaşdırılması məqsədilə maarifləndirici fəaliyyətlər keçirir.
5.2.5. Uşaqlar üçün uyğun olmayan və ya zərərli təsir göstərə biləcək materiallar, informasiya məhsulları və ya kommunikasiya halları aşkar etdikdə məsələni tabelik qaydasına uyğun olaraq əvvəlcə Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, zəruri hallarda isə məktəb rəhbərliyinə və digər aidiyyəti səlahiyyətli şəxsə çatdırır.
5.2.6. Məktəb fəaliyyətində istifadə olunan materialların hazırlanması və təqdim edilməsi zamanı uşaqların zərərli informasiyadan qorunması ilə bağlı normativ tələblərin, təhsilverənin peşəkar etik məsuliyyətinin və şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərinin nəzərə alınmasını təmin edir. Təhsilverənlərin etik davranış qaydaları peşəkar nüfuz, etik ünsiyyət və normativ tələblərə əməl etməyi tələb edir.
5.2.7. Şagirdlərin ailədə, məktəbdə və məktəbdənkənar mühitdə zorakılıq, laqeyd münasibət, alçaldıcı rəftar, zərərli vərdişlər, hüquqazidd təsirlər və tərbiyəsinə mənfi təsir göstərə biləcək mühit və şəxslərdən qorunmasına yönəlmiş profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlər təşkil edir. Uşaq hüquqları qanunvericiliyi uşağın zorakılıqdan, təhlükədən və sağlam inkişafına mane olan təsirlərdən qorunmasını əsas prinsip kimi nəzərdə tutur.
5.2.8. Şagirdlərlə bağlı zorakılıq, təhlükə, zərərli təsir, laqeyd münasibət, onlayn risk və ya digər həssas hallara dair əlamətlər müşahidə etdikdə məsələni öz səlahiyyət həddi daxilində saxlamır, aidiyyəti üzrə Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa və zəruri hallarda digər səlahiyyətli şəxs və qurumlara yönləndirir.
5.2.9. İnformasiya təhlükəsizliyi, qoruyucu mühit və zərərli təsirlərdən qorunma üzrə fəaliyyətin şagirdlərin informasiya ilə işləmə mədəniyyətində, rəqəmsal davranışında, təhlükəsiz seçimlərində, etik ünsiyyətində, risklərə münasibətində və məktəb həyatında iştirakında praktik şəkildə öz əksini tapmasının təmin edilməsi üçün müntəzəm təhlil və profilaktik iş aparır.
Altıncı bölmə. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin bilməli olduğu məsələlər
6.1. Normativ hüquqi sənədlər
6.1. Normativ hüquqi sənədlər
6.1.1. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası.
6.1.2. “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.1.3. “Ümumi təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.1.4. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.1.5. “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.1.6. “Valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sosial müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.1.7. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 8 may tarixli 626 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Uşaq hüquqlarının həyata keçirilməsinə dövlət nəzarəti Qaydası”.
6.1.8. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 2 iyun tarixli 2073 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının Uşaqlara dair 2020–2030-cu illər üçün Strategiyası”.
6.1.9. Təhsilverənlərin etik davranış Qaydaları.
6.1.10. Təhsil sahəsinə, uşaqların hüquqlarının qorunmasına, təhlükəsizliyinə, etik davranışa, profilaktik fəaliyyətə və ümumi təhsil müəssisələrinin işinin təşkilinə aid digər normativ hüquqi aktlar.
6.2. Peşə fəaliyyətinə aid biliklər
6.2.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri tərbiyə və özünütərbiyənin pedaqogika və psixologiyasını bilməlidir.
6.2.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri pedaqoji etikanı, təhsilverənin etik davranış qaydalarını, peşəkar münasibət və nümunəvi davranış tələblərini bilməlidir.
6.2.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri uşaq və yeniyetmələrin yaş və fərdi xüsusiyyətlərini, inkişaf mərhələlərini, sosial və emosional ehtiyaclarını bilməlidir.
6.2.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri uşaq kollektivlərinin psixologiyasını, qrupdaxili münasibətlərin xüsusiyyətlərini, liderlik, qarşılıqlı təsir və ünsiyyət mexanizmlərini bilməlidir.
6.2.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri uşaq təşkilatlarının, şagird özünüidarə orqanlarının, təşəbbüs qruplarının və ictimai iştirak formalarının təşkili xüsusiyyətlərini bilməlidir.
6.2.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin planlaşdırılması, təşkili, əlaqələndirilməsi, icrasının izlənilməsi və nəticələrinin təhlili yollarını bilməlidir.
6.2.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli təşkili yollarını, maraq və meyillərinə uyğun fəaliyyət formalarını və inkişafetdirici məşğulluq imkanlarını bilməlidir.
6.2.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəal təlim, sosial-psixoloji ünsiyyət, maarifləndirici iş, təşəbbüsün dəstəklənməsi və birgə fəaliyyətin təşkili metodlarını bilməlidir.
6.2.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin liderlik, təşəbbüskarlıq, ünsiyyət, komanda işi, özünüifadə, məsuliyyət və ictimai iştirak bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi yollarını bilməlidir.
6.2.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin maraq, meyil, istedad və qabiliyyətlərinin aşkara çıxarılması, dəstəklənməsi və inkişaf etdirilməsi üzrə pedaqoji yanaşmaları bilməlidir.
6.2.11. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vətəndaşlıq və dəyərlər tərbiyəsi, milli-mənəvi irs, vətənpərvərlik, ekoloji tərbiyə, könüllülük, təhlükəsizlik, profilaktik fəaliyyət və digər tərbiyə istiqamətləri üzrə işin təşkilinin əsaslarını bilməlidir.
6.2.12. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəb–ailə–icma əməkdaşlığının təşkili yollarını, valideynlərlə pedaqoji məqsədyönlü əməkdaşlıq formalarını və tərəfdaş qurumlarla qarşılıqlı iş mexanizmlərini bilməlidir.
6.2.13. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, gənclərlə işləyən aidiyyəti qurumlar, qeyri-hökumət təşkilatları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq imkanlarını bilməlidir.
6.2.14. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadə tələblərini, rəqəmsal mühitdə təhlükəsiz davranış prinsiplərini, media savadlılığının əsaslarını və məktəb fəaliyyətində istifadə olunan materialların yaş xüsusiyyətlərinə uyğun seçilməsi meyarlarını bilməlidir.
6.2.15. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə istifadə olunan tədbir, təqdimat, elan, audio-vizual, çap və rəqəmsal materialların pedaqoji məqsədəuyğunluğunu, təhlükəsizlik baxımından uyğunluğunu və uşaqların inkişafına mümkün təsirini qiymətləndirmək üçün zəruri biliklərə malik olmalıdır.
6.2.16. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin zorakılıq, bullinq, alçaldıcı rəftar, hüquqpozma meyli, zərərli vərdişlər, təhlükəli sosial təsirlər və digər həssas hallarla bağlı risk əlamətlərini sezmək, bu halları düzgün qiymətləndirmək və aidiyyəti üzrə yönləndirmə mexanizmlərini bilməlidir.
6.2.17. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagird davranış qaydalarını, məktəb mühitində təhlükəsizlik, qarşılıqlı hörmət, intizam və qoruyucu münasibət prinsiplərini bilməlidir.
6.2.18. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri əməyin mühafizəsi, təhlükəsizlik texnikası, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə norma və qaydalarını bilməlidir.
6.2.19. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətin planlaşdırılması, sənədləşdirilməsi, uçotu, monitorinqi, nəticələrinin təhlili və hesabatlılıq mexanizmlərini bilməlidir.
6.2.20. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri təhsil müəssisəsində aparılan tərbiyə işinin tədrislə vəhdətini, məktəbin ümumi inkişaf məqsədləri ilə uzlaşmasını və nəticəyönlü təşkili prinsiplərini bilməlidir.
Yeddinci bölmə. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin hüquqları
7.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyət istiqamətləri üzrə məktəb rəhbərliyinə təkliflər vermək, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin məzmununun təkmilləşdirilməsi, yeni iş formalarının tətbiqi və təşkilati işin yaxşılaşdırılması ilə bağlı təşəbbüslə çıxış etmək hüququna malikdir.
7.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili, şagird özünüidarəsinin inkişafı, məktəb mediası, tərbiyəvi və maarifləndirici tədbirlərin planlaşdırılması ilə bağlı məsələlərin müzakirəsində iştirak etmək və rəy bildirmək hüququna malikdir.
7.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətinin təşkili üçün zəruri olan məlumatları, planlaşdırma sənədlərini, təşkilati dəstəyi və iş üçün lazım olan resursları müəyyən olunmuş qaydada almaq hüququna malikdir.
7.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə şagirdlərin inkişafı, asudə vaxtın təşkili, tərbiyəvi mühitin gücləndirilməsi və məktəbdənkənar fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi məqsədilə müəllimlər, sinif rəhbərləri, psixoloq, kitabxanaçı, dərnək rəhbərləri, valideynlər və digər aidiyyəti şəxslərlə qarşılıqlı əməkdaşlıq qurmaq hüququna malikdir.
7.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, uşaq hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, uşaq və gənclərlə işləyən aidiyyəti dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq imkanlarının yaradılması barədə məktəb rəhbərliyinə müraciət etmək və birgə fəaliyyətlə bağlı təkliflər vermək hüququna malikdir.
7.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin maraq, meyil, istedad və qabiliyyətlərinin inkişafı məqsədilə dərnək, klub, layihə, təqdimat, sosial təşəbbüs, ekskursiya, yaradıcı və maarifləndirici fəaliyyət formalarının təşkili barədə təkliflər vermək və həmin fəaliyyətlərin əlaqələndirilməsində iştirak etmək hüququna malikdir.
7.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagird özünüidarə orqanlarının, fəal qrupların və təşəbbüs birliklərinin fəaliyyətinin təşkili, onların iş mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və iştirak imkanlarının genişləndirilməsi ilə bağlı təkliflər vermək hüququna malikdir.
7.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyəti ilə bağlı pedaqoji, metodik və təşkilati tədbirlərdə, Pedaqoji Şurada və digər işgüzar müzakirələrdə iştirak etmək hüququna malikdir.
7.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri peşə fəaliyyətini həyata keçirmək üçün təhlükəsiz və normal əmək şəraiti ilə təmin olunmaq hüququna malikdir.
7.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri peşə şərəf və ləyaqətinin qorunmasını, ona qarşı hörmətli və etik münasibət göstərilməsini tələb etmək hüququna malikdir.
7.11. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri ixtisasartırma, peşəkar inkişaf, metodik və pedaqoji hazırlığının təkmilləşdirilməsi imkanlarından istifadə etmək hüququna malikdir.
7.12. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyət istiqamətləri üzrə qabaqcıl təcrübəni öyrənmək, yeni iş üsullarını tətbiq etmək və peşəkar təşəbbüslərini məktəb mühitində sınamaq hüququna malikdir.
7.13. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətinin nəticəliliyinin artırılması məqsədilə təhlil, rəy toplama, monitorinq və qiymətləndirmə proseslərində iştirak etmək, aidiyyəti təkliflər vermək hüququna malikdir.
7.14. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin hüquq və qanuni mənafelərinin qorunması, təhlükəsizlik, etik münasibət və qoruyucu mühitlə bağlı məsələlərdə aidiyyəti üzrə məsələ qaldırmaq, məlumat vermək və müvafiq tədbirlərin görülməsini təklif etmək hüququna malikdir.
7.15. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyəti sahəsinə aid məsələlər üzrə əsaslandırılmış mövqe bildirmək, öz peşə mülahizəsini ifadə etmək və qanunvericiliyə uyğun olaraq peşəkar qərarların hazırlanmasında iştirak etmək hüququna malikdir.
7.16. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz funksional vəzifələrinin yerinə yetirilməsi üçün zəruri maddi-texniki, informasiya və təşkilati təminatın yaradılması barədə müraciət etmək hüququna malikdir.
7.17. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətində etik davranış, qərəzsizlik, peşəkarlıq və uşağın mənafeyinin üstün tutulması prinsiplərinə əsaslanaraq təhlükəsiz və inkişafetdirici mühitin yaradılması üçün zəruri tədbirlərin görülməsini tələb etmək hüququna malikdir.
Səkkizinci bölmə. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin məsuliyyəti
8.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri bu vəzifə təlimatı ilə müəyyən edilmiş vəzifə öhdəliklərinin yerinə yetirilməməsinə və ya lazımınca yerinə yetirilməməsinə görə qanunvericiliyə uyğun məsuliyyət daşıyır.
8.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri ona etibar olunan uşaqların həyatının, sağlamlığının, təhlükəsizliyinin, hüquq və qanuni mənafelərinin qorunması ilə bağlı tələblərin pozulmasına görə məsuliyyət daşıyır.
8.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin hüquqlarının pozulmasına, onların ləyaqətini alçaldan, fiziki və ya psixi təhlükə yaradan, ayrı-seçkiliyə, zorakılığa və alçaldıcı rəftara səbəb olan hallara yol verilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili zamanı əməyin mühafizəsi, təhlükəsizlik texnikası, sanitar-gigiyena və yanğından mühafizə qaydalarına əməl olunmamasına görə məsuliyyət daşıyır.
8.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyəti üzrə planların, arayışların, hesabatların, iştirak sənədlərinin, monitorinq materiallarının və digər iş sənədlərinin düzgün aparılmamasına, natamam və ya qeyri-dəqiq məlumat təqdim edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri riskli, həssas və ya müdaxilə tələb edən halların vaxtında aşkar edilməməsinə, yaxud müəyyən edilmiş halların aidiyyəti üzrə Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, məktəb rəhbərliyinə, psixoloqa və ya digər səlahiyyətli şəxsə çatdırılmamasına görə məsuliyyət daşıyır.
8.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətlərdə uşaqların yaş xüsusiyyətlərinə, mənəvi, psixi, fiziki və sosial inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək məzmunun nəzərə alınmamasına və belə materiallardan istifadəyə yol verilməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri təhsil müəssisəsində istifadə olunan təqdimatların, elanların, audio-vizual, çap, rəqəmsal və digər informasiya materiallarının yaşa uyğun seçilməsinin təmin olunmamasına və uyğun olmayan materiallardan istifadənin qarşısının alınması istiqamətində zəruri tədbirlərin görülməməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəb mediası və digər informasiya-kommunikasiya fəaliyyətlərində pedaqoji məqsədəuyğunluğun, təhlükəsizlik tələblərinin, etik davranış normalarının və uşaqların zərərli informasiyadan qorunması prinsiplərinin gözlənilməməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri təhsilverənlərin etik davranış qaydalarına, pedaqoji etika və peşəkar davranış normalarına əməl olunmamasına, qərəzsizliyin, ədalətliliyin, etik ünsiyyətin və nümunəvi davranışın pozulmasına görə məsuliyyət daşıyır.
8.11. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə ayrı-seçkiliyə, zorakılığa, bullinqə, alçaldıcı rəftara, məcburetməyə, nifrət yaradan və ya uşaqların inkişafına mənfi təsir göstərən hallara qarşı profilaktik və təşkilati tədbirlərin lazımi səviyyədə həyata keçirilməməsinə görə məsuliyyət daşıyır.
8.12. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz səlahiyyət həddini aşaraq tibbi, psixoloji, hüquqi və ya digər aidiyyəti sahələr üzrə qərar qəbul edilməli məsələlərə dair əsassız müdaxiləyə yol verdikdə qanunvericiliyə uyğun məsuliyyət daşıyır.
Doqquzuncu bölmə. İş əlaqələri
9.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin iş əlaqələri
9.1.1. Təhsil müəssisəsinin direktoru ilə məktəbdə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili, tərbiyə işinin əsas istiqamətləri, prioritet məsələlər, fəaliyyətin nəticələri və zəruri təşkilati qərarların razılaşdırılması üzrə işgüzar əlaqə saxlayır.
9.1.2. Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı ilə tabelik və iş bölgüsü çərçivəsində qarşılıqlı fəaliyyət göstərir, fəaliyyət planlarının hazırlanması, icrası, monitorinqi, hesabatlılıq və həssas halların aidiyyəti üzrə çatdırılması məsələlərini əlaqələndirir.
9.1.3. Aidiyyəti direktor müavini ilə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin planlaşdırılması, təşkili, nəzarəti, məktəbin tərbiyə mühiti ilə uzlaşdırılması və nəticələrinin təhlili istiqamətində əməkdaşlıq edir.
9.1.4. Sinif rəhbərləri ilə şagirdlərin tərbiyəsi, davranış mədəniyyəti, ictimai fəallığı, məktəb həyatında iştirakı, asudə vaxtının təşkili və profilaktik tədbirlərin keçirilməsi üzrə birgə fəaliyyət qurur.
9.1.5. Müəllimlərlə şagirdlərin maraq və qabiliyyətlərinin inkişafı, dərnək, klub, layihə, müsabiqə, təqdimat və digər inkişafetdirici fəaliyyətlərin hazırlanması və təşkili üzrə əməkdaşlıq edir.
9.1.6. Psixoloqla şagirdlərin sosial-emosional vəziyyəti, məktəbə uyğunlaşması, təhlükəsiz mühitin qorunması, risk qrupları, həssas hallar, profilaktik tədbirlər və zəruri yönləndirmə məsələləri üzrə qarşılıqlı əməkdaşlıq edir.
9.1.7. Kitabxanaçı ilə oxu mədəniyyətinin formalaşdırılması, mütaliənin təşviqi, maarifləndirici tədbirlərin, kitab sərgilərinin, müzakirələrin və digər intellektual fəaliyyət formalarının təşkili üzrə birgə iş aparır.
9.1.8. Dərnək rəhbərləri ilə şagirdlərin maraq və meyillərinə uyğun fəaliyyətlərin təşkili, dərnəklərə cəlb olunma, yaradıcı və inkişafetdirici işin planlaşdırılması və əlaqələndirilməsi üzrə əməkdaşlıq edir.
9.1.9. Valideyn nümayəndələri ilə şagirdlərin inkişafı, davranış mədəniyyəti, məktəbə bağlılığı, təhlükəsizliyi, asudə vaxtının təşkili və məktəb–ailə əməkdaşlığının gücləndirilməsi məsələləri üzrə iş əlaqəsi qurur.
9.1.10. Şagird özünüidarə qurumları ilə şagird təşəbbüslərinin formalaşdırılması, ictimai fəallığın artırılması, tədbir və layihələrin təşkili, məktəb həyatında praktik iştirak mexanizmlərinin qurulması və fəaliyyətin əlaqələndirilməsi üzrə birgə işləyir.
9.1.11. Məktəbdənkənar təhsil müəssisələri ilə şagirdlərin maraq və qabiliyyətlərinin inkişafı, əlavə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi, dərnək, kurs, layihə və digər inkişafetdirici fəaliyyətlərə cəlb olunması istiqamətində əməkdaşlıq edir.
9.1.12. Mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri ilə şagirdlərin bədii-estetik inkişafı, yaradıcılıq fəaliyyəti, sərgi, tamaşa, təqdimat, müsabiqə və digər mədəni tədbirlərin təşkili üzrə qarşılıqlı əlaqə saxlayır.
9.1.13. İdman qurumları və aidiyyəti təşkilatlarla şagirdlərin fiziki inkişafı, sağlam həyat tərzi, idman yönümlü fəaliyyətlər və sağlamlaşdırıcı tədbirlərin təşkili üzrə əməkdaşlıq edir.
9.1.14. Rayon (şəhər) İcra Hakimiyyətinin humanitar məsələlər üzrə aidiyyəti strukturları ilə şagirdlərin inkişafı, tərbiyəsi, ictimai fəallığı, maarifləndirici və sosial yönümlü tədbirlərin təşkili istiqamətində işgüzar əlaqə qurur.
9.1.15. Gənclərlə iş sahəsində fəaliyyət göstərən aidiyyəti dövlət qurumları və yerli strukturlarla şagirdlərin sosial fəallığının, vətəndaşlıq mövqeyinin, liderlik və təşəbbüskarlıq bacarıqlarının inkişafına xidmət edən tədbirlərin təşkili üzrə əməkdaşlıq edir.
9.1.16. Rayon Polis İdarəsinin yetkinlik yaşına çatmayanlarla profilaktik işin təşkili sahəsində fəaliyyət göstərən aidiyyəti əməkdaşları ilə hüquqpozmalara qarşı qabaqlayıcı tədbirlərin, maarifləndirici görüşlərin və profilaktik fəaliyyətin təşkili istiqamətində əməkdaşlıq edir.
9.1.17. Uşaq hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən qeyri-hökumət təşkilatları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla şagirdlərin hüquqlarının qorunması, təhlükəsiz mühitin gücləndirilməsi, sosial dəstək və maarifləndirici fəaliyyətlərin təşkili istiqamətində əməkdaşlıq edir.
9.1.18. Uşaq və gənclərlə işləyən digər aidiyyəti dövlət qurumları, sosial xidmət strukturları və tərəfdaş təşkilatlarla şagirdlərin müdafiəsi, inkişafı, asudə vaxtının təşkili və profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsi üzrə qarşılıqlı əlaqə saxlayır.
9.1.19. İş əlaqələrini qarşılıqlı hörmət, peşəkar əməkdaşlıq, etik davranış, uşağın mənafeyinin üstün tutulması və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğunluq prinsipləri əsasında qurur.
9.2. İş əlaqələrinin həyata keçirilməsi qaydası
9.2.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyətini təhsil müəssisəsinin ümumi iş planı, tərbiyə işi planı, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət planları, məktəbin inkişaf prioritetləri və təsdiq olunmuş daxili sənədlərlə uzlaşdırılmış şəkildə qurur.
9.2.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyət istiqamətləri üzrə hazırladığı plan, təklif və təşəbbüsləri tabelik qaydasına uyğun olaraq Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçı, aidiyyəti direktor müavini və məktəb rəhbərliyi ilə razılaşdırır.
9.2.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətinin təşkili zamanı aidiyyəti şəxslərlə qarşılıqlı əməkdaşlıq, məlumat mübadiləsi, iş bölgüsü və məsuliyyət bölgüsü prinsiplərinə əsaslanır.
9.2.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətlə bağlı məsələlər üzrə müəllimlər, sinif rəhbərləri, psixoloq, kitabxanaçı, dərnək rəhbərləri, valideyn nümayəndələri və digər aidiyyəti şəxslərlə müntəzəm əlaqə saxlayır, birgə fəaliyyətin ardıcıl və məqsədyönlü təşkilini təmin edir.
9.2.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərin təşəbbüsləri, təklifləri, iştirakı, davranışı, maraq və ehtiyacları ilə bağlı məlumatları ümumiləşdirir, aidiyyəti üzrə çatdırır və həmin məlumatların fəaliyyətin planlaşdırılmasında nəzərə alınmasına kömək edir.
9.2.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdə keçirilən tədbirlərin, layihələrin, görüşlərin, aksiyaların, müsabiqələrin, ekskursiyaların və digər fəaliyyət formalarının hazırlanması və keçirilməsi zamanı aidiyyəti şəxslərlə əvvəlcədən əlaqələndirmə aparır.
9.2.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətin təşkili zamanı şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərini, təhlükəsizlik tələblərini, pedaqoji məqsədyönlülüyü, etik davranış normalarını və məktəbin daxili qaydalarını əsas götürür.
9.2.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri şagirdlərlə bağlı riskli, həssas və ya müdaxilə tələb edən hallar barədə məlumatı öz səlahiyyət həddində saxlamır, tabelik qaydasına uyğun olaraq aidiyyəti şəxs və qurumlara vaxtında çatdırır.
9.2.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri iş əlaqələrinin həyata keçirilməsi zamanı məxfilik, qərəzsizlik, qarşılıqlı hörmət, peşəkar ünsiyyət və uşağın mənafeyinin üstün tutulması prinsiplərinə riayət edir.
9.2.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri məktəbdənkənar təhsil müəssisələri, mədəniyyət və yaradıcılıq müəssisələri, idman qurumları, dövlət və ictimai tərəfdaşlarla əməkdaşlıq zamanı məktəbin rəhbərliyi ilə razılaşdırılmış qaydada fəaliyyət göstərir.
9.2.11. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri rayon (şəhər) İcra Hakimiyyətinin aidiyyəti strukturları, gənclərlə iş sahəsində fəaliyyət göstərən qurumlar, polis orqanlarının aidiyyəti əməkdaşları, qeyri-hökumət təşkilatları və digər tərəfdaşlarla əməkdaşlıq zamanı məktəbin mənafeyini, uşaqların hüquq və təhlükəsizliyini, fəaliyyətin pedaqoji məqsədəuyğunluğunu əsas götürür.
9.2.12. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyəti üzrə görülən işlər, əldə olunan nəticələr, mövcud çətinliklər və növbəti mərhələ üzrə təkliflər barədə müəyyən olunmuş qaydada aidiyyəti rəhbərliyə məlumat verir.
9.2.13. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri iş əlaqələrinin səmərəliliyini mütəmadi təhlil edir, zəruri hallarda əməkdaşlıq mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlayır.
9.2.14. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri iş əlaqələrini məktəbdə sağlam tərbiyə mühitinin, şagirdlərin təhlükəsiz və fəal iştirakının, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edən idarəetmə vasitəsi kimi həyata keçirir.
Onuncu bölmə. Planlaşdırma, monitorinq və sənədləşmə
10.1. Fəaliyyətin planlaşdırılması
10.1.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyətini tədris ili üzrə planlı əsasda qurur və bu fəaliyyəti təhsil müəssisəsinin tərbiyə məqsədləri, inkişaf prioritetləri və daxili təşkilati sənədləri ilə uzlaşdırır.
10.1.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin illik fəaliyyət planı təhsil müəssisəsinin ümumi iş planı, tərbiyə işi planı, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət planları, dövlət və məktəb səviyyəsində müəyyən edilmiş prioritet istiqamətlər, habelə məktəbin real ehtiyacları nəzərə alınmaqla hazırlanır.
10.1.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin illik fəaliyyət planında aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə tədbirlərin nəzərdə tutulması təmin edilir:
10.1.3.1. şagird fəallığının, təşəbbüskarlığının və özünüidarə fəaliyyətinin inkişafı;
10.1.3.2. sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili və əlaqələndirilməsi;
10.1.3.3. tərbiyəvi və maarifləndirici tədbirlərin hazırlanması və keçirilməsi;
10.1.3.4. vətənpərvərlik, vətəndaşlıq və milli-mənəvi dəyərlər istiqamətində fəaliyyətin təşkili;
10.1.3.5. şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli təşkilinin təmin edilməsi;
10.1.3.6. valideynlər və icma ilə əməkdaşlıq fəaliyyətinin qurulması;
10.1.3.7. inklüziv iştirak imkanlarının yaradılması və dəstəklənməsi;
10.1.3.8. fəaliyyətin monitorinqinin aparılması, nəticələrinin təhlili və hesabatlılığın təmin edilməsi.
10.1.4. İllik fəaliyyət planı hazırlanarkən şagirdlərin yaş və fərdi xüsusiyyətləri, maraq və tələbatları, məktəbin tərbiyə mühitinin xüsusiyyətləri, mövcud resurs imkanları, risk amilləri və əvvəlki dövrdə görülmüş işin nəticələri nəzərə alınır.
10.1.5. Fəaliyyətin planlaşdırılması zamanı məktəbdə şagirdlərin ictimai fəallığının artırılması, təhlükəsiz və inkişafetdirici mühitin gücləndirilməsi, profilaktik işin təşkili, sosial həssas qrupların iştirakının dəstəklənməsi və məktəb–ailə–icma əməkdaşlığının inkişafı prioritet istiqamətlər kimi müəyyən edilir.
10.1.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri hazırladığı illik və cari planları tabelik qaydasına uyğun olaraq Sinifdənxaric və məktəbdənkənar işlər üzrə təşkilatçıya, aidiyyəti direktor müavininə və məktəb rəhbərliyinə təqdim edir və razılaşdırılmış qaydada fəaliyyət göstərir.
10.1.7. İllik fəaliyyət planı zərurət yarandıqda tədris ili ərzində məktəbin ehtiyaclarına, yaranmış vəziyyətə, yeni prioritetlərə və görülmüş işin nəticələrinə uyğun olaraq dəqiqləşdirilə və təkmilləşdirilə bilər.
10.1.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri planlaşdırma zamanı tədbirlərin yalnız keçirilməsini deyil, onların məqsədini, hədəf qrupunu, gözlənilən nəticələrini, icra müddətini, məsul şəxsləri və qiymətləndirmə meyarlarını da müəyyən edir.
10.1.9. Fəaliyyətin planlaşdırılması təhsil müəssisəsində sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin sistemli, ardıcıl, nəticəyönlü və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə təşkilinə xidmət etməlidir.
10.2. Aparılan əsas sənədlər
10.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyəti üzrə aparılan əsas sənədlər aşağıdakı qruplar üzrə müəyyən edilir:
10.2.1. Planlaşdırma sənədləri:
10.2.1.1. illik fəaliyyət planı – tədris ili ərzində həyata keçiriləcək sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin əsas istiqamətlərini, məqsədlərini, tədbirlərini, müddətlərini və icra mexanizmlərini müəyyən edən əsas planlaşdırma sənədidir;
10.2.1.2. cari fəaliyyət planı – ay, rüb, yarımil və ya konkret dövr üzrə nəzərdə tutulan fəaliyyətlərin ardıcıllığını, vaxtını və icra vəziyyətini tənzimləyən operativ iş sənədidir;
10.2.1.3. sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyət üzrə tədbir planları – ayrı-ayrı tədbirlərin, layihələrin, görüşlərin, aksiyaların, müsabiqələrin, ekskursiyaların və digər fəaliyyət formalarının məqsədini, mövzusunu, iştirakçılarını, vaxtını və təşkilati məsələlərini əvvəlcədən müəyyən edən sənədlərdir;
10.2.1.4. zəruri hallarda istiqamətlər üzrə tematik planlar – vətəndaşlıq tərbiyəsi, təhlükəsizlik, ekoloji tərbiyə, peşəyönümü, hüquqpozmalara qarşı profilaktik fəaliyyət və digər konkret istiqamətlər üzrə işin ayrıca planlaşdırılması üçün tərtib olunan sənədlərdir;
10.2.1.5. tətil dövrləri və xüsusi tarixlərlə bağlı fəaliyyət planları – tətil müddətində, əlamətdar günlərdə, dövlət və məktəb səviyyəli xüsusi tarixlərdə təşkil olunacaq fəaliyyətlərin ayrıca planlaşdırılmasını əks etdirən sənədlərdir.
10.2.2. Təşkilati sənədlər:
10.2.2.1. tədbir ssenariləri və proqramları – tədbirin məzmununu, gediş ardıcıllığını, çıxışları, iştirakçıların rol bölgüsünü və təşkilati mərhələlərini müəyyən edən iş sənədləridir;
10.2.2.2. iştirak siyahıları – tədbir, layihə, dərnək, görüş, ekskursiya və digər fəaliyyətlərdə iştirak edən şagirdlərin, məsul şəxslərin və tərəfdaşların qeydiyyatını aparmaq üçün istifadə olunan sənədlərdir;
10.2.2.3. şagird özünüidarə fəaliyyəti ilə bağlı materiallar – şagird özünüidarə qurumlarının işi, təşəbbüsləri, toplantıları, təklifləri, qərarları və fəaliyyətinə dair məlumatları əks etdirən sənədlərdir;
10.2.2.4. təşəbbüs qrupları, klub və dərnək fəaliyyəti ilə bağlı iş materialları – şagird birliklərinin, klubların, dərnəklərin və digər fəaliyyət qruplarının işi üzrə təşkilati və məlumat xarakterli sənədlərdir;
10.2.2.5. görüş, layihə, aksiya, müsabiqə, təqdimat, ekskursiya və digər fəaliyyət formaları üzrə hazırlıq materialları – konkret fəaliyyətin hazırlanması üçün lazım olan proqram, tapşırıq bölgüsü, iş bölgüsü, məlumat vərəqləri və digər təşkilati sənədlərdir;
10.2.2.6. aidiyyəti tərəfdaşlarla əməkdaşlıq və birgə fəaliyyətə dair zəruri yazışma və təşkilati materiallar – məktəbdənkənar müəssisələr, dövlət qurumları, ictimai birliklər və digər tərəfdaşlarla birgə işin təşkili üçün istifadə olunan rəsmi və işgüzar sənədlərdir.
10.2.3. Təhlil və hesabat sənədləri:
10.2.3.1. görülmüş işlərə dair arayışlar – həyata keçirilmiş fəaliyyətlərin məzmunu, gedişi, əhatə dairəsi və ilkin nəticələri barədə qısa ümumiləşdirilmiş məlumat verən sənədlərdir;
10.2.3.2. dövri və yekun hesabatlar – müəyyən dövr ərzində və ya tədris ilinin sonunda görülmüş işlərin ümumi nəticələrini, nailiyyətləri, çətinlikləri və gələcək tədbirləri əks etdirən sənədlərdir;
10.2.3.3. monitorinq materialları – fəaliyyətin gedişini, iştirak səviyyəsini, keyfiyyət göstəricilərini, nəticəliliyi və mövcud vəziyyəti izləmək üçün toplanan və sistemləşdirilən məlumatlardır;
10.2.3.4. təhlil qeydləri – həyata keçirilmiş fəaliyyətlərin səmərəliliyini, müsbət və zəif tərəflərini, inkişaf ehtiyaclarını və növbəti mərhələ üçün nəticələri müəyyən edən iş materiallarıdır;
10.2.3.5. iştirak, təmsilçilik, davamlılıq və nəticəlilik göstəricilərinə dair ümumiləşdirmələr – fəaliyyətə qoşulan şagirdlərin sayı, iştirakın keyfiyyəti, həssas qrupların təmsilçiliyi, fəaliyyətin davamlılığı və real təsiri barədə sistemləşdirilmiş məlumatlardır;
10.2.3.6. fəaliyyətin səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı məlumatlar – həyata keçirilmiş tədbir və təşəbbüslərin məktəb mühitinə, şagirdlərin fəallığına və tərbiyəvi nəticələrə təsirini müəyyən etmək üçün istifadə olunan məlumatlardır.
10.2.4. Digər zəruri sənədlər:
10.2.4.1. şagirdlərin təklif və təşəbbüsləri ilə bağlı qeydlər – şagirdlər tərəfindən irəli sürülən fikir, təklif, müraciət və təşəbbüslərin qeydiyyatını və izlənilməsini təmin edən iş materiallarıdır;
10.2.4.2. tətil dövrü fəaliyyət materialları – tətil müddətində təşkil edilən məşğələlər, görüşlər, aksiyalar, ekskursiyalar və digər fəaliyyətlərin hazırlanması və icrasına dair sənədlərdir;
10.2.4.3. profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətlərlə bağlı iş materialları – təhlükəsizlik, hüquqpozmalara qarşı profilaktika, sağlam həyat tərzi, zərərli vərdişlərdən qorunma, informasiya təhlükəsizliyi və digər istiqamətlər üzrə hazırlanan materiallardır;
10.2.4.4. zəruri hallarda aidiyyəti rəhbərliyə təqdim olunan məlumat və izahat xarakterli sənədlər – fəaliyyət zamanı yaranan vəziyyətlər, həssas hallar, görülmüş tədbirlər və təşkilati məsələlərlə bağlı təqdim edilən rəsmi məlumat sənədləridir;
10.2.4.5. fəaliyyətin təşkili ilə bağlı digər iş sənədləri – konkret ehtiyacdan asılı olaraq hazırlanmış, sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin təşkili üçün istifadə olunan əlavə sənədlərdir.
10.2.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyəti üzrə aparılan sənədlərin düzgün, ardıcıl, vaxtında və müəyyən olunmuş qaydada hazırlanmasını, aparılmasını, təqdim edilməsini və saxlanılmasını təmin edir.
10.2.6. Fəaliyyət üzrə aparılan sənədlərdə əks olunan məlumatların obyektivliyi, dəqiqliyi, tamlığı, xidməti xarakteri və zəruri hallarda məxfiliyi qorunmalıdır.
10.2.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyəti üzrə aparılan sənədlər sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin planlı, sistemli, izlənilə bilən və nəticəyönlü şəkildə təşkilinə xidmət etməlidir.
10.3. Fəaliyyətin monitorinqi
10.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyəti üzrə monitorinq və qiymətləndirmə aşağıdakı istiqamətlər əsasında həyata keçirilir:
10.3.1. Fəaliyyətin monitorinqi sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin planlı, sistemli, məqsədyönlü və nəticəyönlü şəkildə təşkilinin vəziyyətini müəyyən etmək məqsədilə aparılır.
10.3.2. Monitorinq prosesində həyata keçirilən fəaliyyətlərin məzmunu, iştirak səviyyəsi, təmsilçilik vəziyyəti, davamlılığı, təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğu, şagirdlərin inkişafına təsiri və ümumi nəticəliliyi öyrənilir.
10.3.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri fəaliyyətin monitorinqini müəyyən olunmuş plan, müşahidə, qeydlər, iştirak məlumatları, rəy və hesabat materialları əsasında aparır və nəticələri ümumiləşdirir.
10.3.4. Monitorinq zamanı aşağıdakı əsas göstəricilər nəzərə alınır:
10.3.4.1. şagird iştirakının kəmiyyət göstəriciləri – tədbir, layihə, dərnək, görüş, aksiya, ekskursiya və digər fəaliyyət formalarına cəlb olunan şagirdlərin sayı, davamiyyəti və ümumi iştirak səviyyəsini əks etdirən məlumatlardır;
10.3.4.2. şagird iştirakının keyfiyyət göstəriciləri – şagirdlərin fəaliyyətə formal deyil, fəal, maraqlı, təşəbbüskar və məsuliyyətli şəkildə qoşulma səviyyəsini müəyyən edən göstəricilərdir;
10.3.4.3. təmsilçiliyin genişliyi – müxtəlif siniflərdən, yaş qruplarından, sosial qruplardan, həssas kateqoriyalardan və fərqli maraq sahələrindən olan şagirdlərin fəaliyyətlərdə təmsil olunma səviyyəsini göstərən göstəricidir;
10.3.4.4. həssas qrupların cəlbi – xüsusi qayğıya ehtiyacı olan, sosial həssas, risk qrupuna aid və ya iştirak imkanları məhdud olan şagirdlərin fəaliyyətlərə daxil edilmə vəziyyətini əks etdirən göstəricidir;
10.3.4.5. təşəbbüslərin davamlılığı – şagirdlər tərəfindən irəli sürülən təklif, layihə, fəaliyyət və təşəbbüslərin müvəqqəti deyil, davamlı və ardıcıl şəkildə yaşadılma səviyyəsini göstərən göstəricidir;
10.3.4.6. fəaliyyətin əhatə dairəsi – sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin hansı istiqamətləri, hansı şagird qruplarını və hansı fəaliyyət formalarını əhatə etdiyini müəyyən edən göstəricidir;
10.3.4.7. şagird geribildirimi – şagirdlərin keçirilən fəaliyyətlərə münasibətini, məmnunluğunu, marağını, iştirak motivasiyasını və təkliflərini əks etdirən məlumatlardır;
10.3.4.8. müəllim və aidiyyəti işçilərin rəyi – sinif rəhbərləri, müəllimlər, psixoloq və digər aidiyyəti şəxslərin fəaliyyətin keyfiyyəti, faydası və inkişaf ehtiyacları barədə bildirdikləri peşəkar mülahizələrdir;
10.3.4.9. valideyn və tərəfdaş rəyi – valideynlərin və əməkdaşlıq edilən aidiyyəti qurumların fəaliyyətin təsiri, təşkili və əhəmiyyəti ilə bağlı bildirdikləri rəy və müşahidələrdir;
10.3.4.10. tədbirlərin tərbiyə məqsədlərinə uyğunluğu – keçirilən fəaliyyətlərin məktəbin tərbiyə və inkişaf prioritetlərinə, yaş xüsusiyyətlərinə, pedaqoji məqsədlərə və normativ tələblərə uyğunluğunu göstərən göstəricidir;
10.3.4.11. təhlükəsizlik və etik tələblərə əməl olunması – fəaliyyətlərin təşkilində uşaqların təhlükəsizliyi, hüquqları, ləyaqəti, yaşa uyğunluq, etik davranış və qoruyucu mühit prinsiplərinin gözlənilməsini əks etdirən göstəricidir;
10.3.4.12. məktəb mühitinə təsir – fəaliyyətlərin şagirdlərin davranışına, ünsiyyətinə, məktəbə bağlılığına, təşəbbüskarlığına, intizamına və ümumi məktəb mühitinə göstərdiyi təsiri müəyyən edən göstəricidir;
10.3.4.13. inkişaf və nəticəlilik göstəriciləri – fəaliyyətin şagirdlərin ictimai fəallığında, məsuliyyətində, özünüidarə təcrübəsində, yaradıcı və sosial bacarıqlarında yaratdığı irəliləyişləri göstərən məlumatlardır.
10.3.5. Monitorinq zamanı müşahidə, müqayisə, məlumatların ümumiləşdirilməsi, iştirak göstəricilərinin təhlili, rəy toplama və nəticələrin qiymətləndirilməsi üsullarından istifadə olunur.
10.3.6. Monitorinqin nəticələri əsasında fəaliyyətin güclü tərəfləri, çatışmayan cəhətləri, inkişaf ehtiyacları, risk sahələri və növbəti mərhələ üçün prioritet istiqamətlər müəyyən edilir.
10.3.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri monitorinq nəticələrini nəzərə almaqla növbəti fəaliyyət planlarının məzmununu dəqiqləşdirir, zəruri hallarda yeni fəaliyyət formaları təklif edir və mövcud iş mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı aidiyyəti üzrə təkliflər hazırlayır.
10.3.8. Monitorinq və qiymətləndirmə nəticələri müəyyən olunmuş qaydada aidiyyəti rəhbərliyə təqdim edilir və fəaliyyətin təhlili zamanı istifadə olunur.
10.3.9. Monitorinq prosesi obyektivlik, ardıcıllıq, məxfilik, uşağın mənafeyinin üstün tutulması, etik yanaşma və faktlara əsaslanma prinsipləri əsasında aparılır.
10.3.10. Fəaliyyət üzrə monitorinq və qiymətləndirmə sinifdənxaric və məktəbdənkənar işin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, məktəbdə sağlam tərbiyə mühitinin gücləndirilməsinə, şagirdlərin fəal və təhlükəsiz iştirakının təmin edilməsinə xidmət etməlidir.
On birinci bölmə. Ödəniş dərəcələrinə ixtisas tələbləri
11.1. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifəsi üzrə ödəniş dərəcələrinə uyğun ixtisas tələbləri aşağıdakı qaydada müəyyən edilir:
11.1.1. yeddinci ödəniş dərəcəsi üzrə bu vəzifəyə ümumi orta təhsili olan, əmək stajına dair əlavə tələb qoyulmayan şəxs təyin edilə bilər;
11.1.2. səkkizinci ödəniş dərəcəsi üzrə bu vəzifəyə orta ixtisas təhsili olan, əmək stajına dair əlavə tələb qoyulmayan şəxs təyin edilə bilər;
11.1.3. doqquzuncu ödəniş dərəcəsi üzrə bu vəzifəyə orta ixtisas təhsili və azı beş il əmək stajı olan şəxs, yaxud ali pedaqoji təhsili olan və əmək stajına dair əlavə tələb qoyulmayan şəxs təyin edilə bilər;
11.1.4. onuncu ödəniş dərəcəsi üzrə bu vəzifəyə ali pedaqoji təhsili və azı beş il əmək stajı olan şəxs təyin edilə bilər.
11.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsinə təyin edilən şəxs bu vəzifənin funksional mahiyyətinə uyğun olaraq uşaqlarla və yeniyetmələrlə işləmək, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyəti planlaşdırmaq, təşkil etmək, əlaqələndirmək və nəticələrini təhlil etmək bacarığına malik olmalıdır.
11.3. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsinə namizədin peşə hazırlığı aşağıdakı fəaliyyət sahələrinə uyğun olmalıdır:
11.3.1. şagirdlərlə sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili;
11.3.2. şagird özünüidarə fəaliyyətinin təşkili və əlaqələndirilməsi;
11.3.3. tərbiyəvi, maarifləndirici, sosial, yaradıcı, vətənpərvərlik və ictimai fayda yönümlü tədbirlərin hazırlanması və keçirilməsi;
11.3.4. şagirdlərin maraq, meyil, istedad və qabiliyyətlərinin aşkara çıxarılması və inkişaf etdirilməsi;
11.3.5. məktəb–ailə–icma əməkdaşlığının qurulması;
11.3.6. uşaqların hüquqlarının, təhlükəsizliyinin və mənafelərinin qorunmasına yönəlmiş profilaktik və maarifləndirici fəaliyyətin təşkili.
11.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsinə təyin edilən şəxs aşağıdakı peşə keyfiyyətlərinə malik olmalıdır:
11.4.1. uşaqlarla və yeniyetmələrlə işləmək bacarığı;
11.4.2. təşkilatçılıq və əlaqələndirmə qabiliyyəti;
11.4.3. ünsiyyət, əməkdaşlıq və komanda ilə işləmək bacarığı;
11.4.4. məsuliyyət, intizam və nəticəyönlü fəaliyyət vərdişi;
11.4.5. etik davranış, qərəzsizlik və peşəkar münasibət;
11.4.6. təşəbbüskarlıq və yaradıcı yanaşma;
11.4.7. təhlükəsizlik, qoruyucu mühit və uşağın mənafeyinə həssas yanaşma;
11.4.8. planlaşdırma, sənədləşdirmə, monitorinq və hesabatlılıq bacarığı.
11.5. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsinə təyin edilən şəxs bu vəzifənin icrası üçün zəruri normativ hüquqi aktları, uşaqlarla işin pedaqoji və psixoloji əsaslarını, uşaq kollektivlərinin xüsusiyyətlərini, şagird özünüidarə və ictimai iştirak formalarının təşkili yollarını, təhlükəsizlik və etik davranış tələblərini bilməlidir.
11.6. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin peşə uyğunluğu qiymətləndirilərkən aşağıdakı meyarlar nəzərə alınmalıdır:
11.6.1. uşaqlarla işləmək və onlarla təhlükəsiz, etik və pedaqoji məqsədəuyğun münasibət qurmaq bacarığı;
11.6.2. sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin təşkili üzrə praktik bacarıq;
11.6.3. tərbiyəvi işin planlaşdırılması, təşkili, sənədləşdirilməsi və hesabatlılığını aparmaq qabiliyyəti;
11.6.4. şagirdlərin fəallığını, təşəbbüskarlığını və ictimai iştirakını dəstəkləmək bacarığı;
11.6.5. həssas halları sezmək, onları aidiyyəti üzrə vaxtında yönləndirmək və qoruyucu mühit prinsiplərinə uyğun fəaliyyət göstərmək qabiliyyəti.
11.7. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifəsi üzrə ixtisas tələbləri tətbiq edilərkən Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçası, təhsil sahəsində qüvvədə olan normativ hüquqi aktlar, aidiyyəti peşə tələbləri və bu vəzifə təlimatı əsas götürülür.
11.8. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin ödəniş dərəcəsinin müəyyən edilməsi və əməkhaqqı ilə bağlı məsələlər qüvvədə olan normativ hüquqi aktlara uyğun həll edilir.
11.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri vəzifəsində çalışan şəxs peşə fəaliyyətini təkmilləşdirmək, ixtisas səviyyəsini artırmaq, qabaqcıl iş təcrübəsini öyrənmək və müasir iş üsullarını mənimsəmək istiqamətində davamlı peşəkar inkişaf göstərməlidir.
11.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin vəzifəsi üzrə ixtisas tələbləri və ödəniş dərəcələri bu vəzifənin funksional mahiyyətinə, məktəbdə tərbiyə işinin təşkilində daşıdığı məsuliyyətə, uşaqlarla təhlükəsiz və inkişafetdirici mühitdə iş aparmaq zərurətinə və təhsil müəssisəsinin ümumi fəaliyyətində tutduğu yerə uyğun tətbiq olunur.
On ikinci bölmə. Yekun müddəalar
12.1. Bu vəzifə təlimatı təhsil müəssisəsində Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyətinin hüquqi, təşkilati və funksional əsaslarını müəyyən edən daxili normativ sənəddir.
12.2. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri öz fəaliyyətini Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, təhsil sahəsinə aid normativ hüquqi aktlara, təhsil müəssisəsinin nizamnaməsinə, daxili intizam qaydalarına, direktorun əmrlərinə, Pedaqoji Şuranın qərarlarına və bu vəzifə təlimatına uyğun olaraq həyata keçirməlidir.
12.3. Bu vəzifə təlimatı Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin fəaliyyət istiqamətlərini, vəzifə öhdəliklərini, hüquqlarını, məsuliyyətini, iş əlaqələrini, planlaşdırma, monitorinq və sənədləşdirmə mexanizmlərini tənzimləyən əsas daxili sənəd hesab olunur.
12.4. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri bu vəzifə təlimatında nəzərdə tutulmuş funksional vəzifələri yerinə yetirərkən uşağın mənafeyinin üstün tutulması, təhlükəsizliyin təmin olunması, etik davranış, qərəzsizlik, peşəkarlıq, qarşılıqlı hörmət, məxfilik və qanunvericiliyin tələblərinə riayət olunması prinsiplərini rəhbər tutmalıdır.
12.5. Bu vəzifə təlimatının tələblərinə əməl olunması Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri üçün məcburidir.
12.6. Bu vəzifə təlimatında nəzərdə tutulmayan məsələlər qüvvədə olan qanunvericiliyə, təhsil sahəsində normativ sənədlərə və təhsil müəssisəsinin daxili aktlarına uyğun həll edilir.
12.7. Təhsil müəssisəsinin tipi, iş rejimi, şagird kontingenti, fəaliyyətin təşkili xüsusiyyətləri, mövcud resurs imkanları, tabelik üzrə təhsili idarəetmə orqanının tələbləri və məktəbin inkişaf ehtiyacları nəzərə alınmaqla bu vəzifə təlimatına dəyişiklik və əlavələr edilə bilər.
12.8. Bu vəzifə təlimatına dəyişiklik və əlavələr müəyyən olunmuş qaydada hazırlanır, razılaşdırılır, Pedaqoji Şurada müzakirə edilir və təhsil müəssisəsinin rəhbəri tərəfindən təsdiq edildikdən sonra qüvvəyə minir.
12.9. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbəri bu vəzifə təlimatı ilə tanış olmalı, onun məzmununu bilməli və fəaliyyətini həmin tələblərə uyğun qurmalıdır.
12.10. Uşaq Birliyi Təşkilatı Rəhbərinin bu vəzifə təlimatı ilə tanış olması imza etməklə rəsmiləşdirilir.
12.11. Bu vəzifə təlimatı təsdiq edildiyi gündən qüvvəyə minir və yeni redaksiya təsdiq edilənədək tətbiq olunur.
12.12. Bu vəzifə təlimatı təhsil müəssisəsində sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin planlı, sistemli, təhlükəsiz, nəticəyönlü və məktəbin tərbiyə məqsədlərinə uyğun şəkildə təşkilinin təmin edilməsinə xidmət edir.
Təsdiq edirəm: Direktor
Tanış oldum : UBTR

Müəllif
Məktəbşünas
Bilik və təcrübə paylaşan məzmun yaradıcısı.
Bu mövzu ilə bağlı audio və video izahları, PDF-ləri və testləri əldə etmək istəyirsinizsə abunə ol bölməsinə keçin