Yeni coğrafiya dərsliyinə dəyişiklik edilib

Dünya xəritələrində istifadə olunan yeni təsvir üsulları və bəzi coğrafi adlarla bağlı dəyişikliklər onların Azərbaycan dərsliklərində necə əks olunacağı sualını gündəmə gətirib.

Direktor.az Modern.az-a istinadla xəbər verir ki, bu barədə Elm və Təhsil Nazirliyindən bildirilib. Dərsliklər hazırlanarkən etibarlı beynəlxalq və yerli dövlət qurumlarının xəritələrindən istifadə olunur.

Müəlliflərin sözlərinə görə, dünyanın fiziki xəritəsində dağəmələgəlmə, zəlzələ və vulkanizm kimi təbii proseslərin yaratdığı dəyişikliklər adətən uzun müddət ərzində baş verir. Dövlət sərhədləri və coğrafi adlarla bağlı yeniliklər isə siyasi xəritəyə aiddir:

“Xəritədə dəyişikliklərin əks olunması ciddi mərhələlərdən keçməlidir. Bu zaman dövlətlərarası münasibətlər, ərazi məsələləri və dövlətlərin milli maraqları nəzərə alınır”.

Cavabda qeyd olunub ki, yeni coğrafiya dərsliklərində bir sıra yeniliklər əksini tapıb. “Şimal Buzlu Okean” adı “Arktik Okean” kimi verilib, Cənub Okeanı əlavə edilib, Sudan və Cənubi Sudan ayrı dövlətlər kimi göstərilib. Həmçinin 44 günlük Vətən müharibəsindən sonrakı vəziyyət nəzərə alınaraq Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinə aid xəritələr yenilənib.

Dərslik müəllifləri ABŞ-nin Ontario gölü üçün “Amerika gölü” adından istifadəsini də nümunə göstəriblər. Bu ad dəyişikliyi ABŞ-nin federal istifadəsinə aiddir; gölün beynəlxalq səviyyədə adının dəyişməsi anlamına gəlmir.

Müzakirə olunan digər yenilik xəritənin proyeksiyası, yəni Yer kürəsinin müstəvi üzərində təsvir üsuludur. BMT Baş Assambleyası 4 sentyabr 2026-cı ildə qitələrin ölçülərini daha az təhrif edən Equal Earth (“Bərabər Yer”) proyeksiyasından istifadəni təşviq edən qətnamə qəbul edib. Bu qərar ölkələrin sərhədlərini və ya Yer kürəsinin fiziki quruluşunu dəyişmir.