Məktəb - Valideyin münasibətlərində məktəbin açıq və əlçatan olması

Məktəb - Valideyin münasibətlərində məktəbin açıq və əlçatan olması

Məktəb–valideyn münasibətlərində məktəbin açıq və əlçatan olması valideynlə etimadın formalaşmasında əsas rol oynayır. Valideyn məktəbə daxil olanda özünü kənar adam kimi yox, qəbul edilmiş tərəfdaş kimi hiss etməlidir. Bu hiss bir afişa ilə yox, gündəlik davranışla yaranır. Məktəbin qapısından içəri girən valideyni qarşılayan münasibət, danışıq tonu, istiqamətləndirmə tərzi onun bütün məktəbə baxışını formalaşdırır. Məktəb açıq olduqda valideyn gərgin gəlmir, müdafiəyə keçmir, əvvəlcədən şübhə ilə davranmır.

Açıq məktəb o demək deyil ki, hər kəs istədiyi vaxt istədiyi yerə girə bilər. Açıq məktəb o deməkdir ki, valideyn haraya müraciət edəcəyini bilir, sual verəndə cavabsız qalmır, görüş istəyəndə prosesin necə qurulduğunu anlayır. Valideyn məktəbdə itmiş kimi gəzməməlidir. Kimə yaxınlaşacağını, hansı mövzunu kimlə danışacağını əvvəlcədən hiss etməlidir. Bu aydınlıq valideyni sakitləşdirir və münasibəti sağlam məcraya yönəldir.

Məktəbin əlçatanlığı ilk növbədə rəhbərlikdən başlayır. Direktor valideyn üçün əlçatmaz fiqur olduqda məktəb bütöv şəkildə qapanıq görünür. Direktorun görüş qaydasının olması, müəyyən vaxtlarda valideynlə görüşməsi, müraciətlərin necə qəbul edildiyini açıq şəkildə göstərməsi məktəbin ümumi mədəniyyətini müəyyənləşdirir. Müavinlər isə bu açıq xətti gündəlik işdə davam etdirir. Valideyn sualla müraciət edəndə yönləndirilməli, gözlədilməməli, bir otaqdan digərinə ötürülməməlidir. Sinif rəhbəri məktəbin valideynə açılan əsas qapısıdır. Valideyn çox vaxt məktəbi məhz sinif rəhbəri üzərindən tanıyır. Sinif rəhbəri əlçatan olduqda valideyn problemi böyütmür. Məsələ kiçik mərhələdə danışılır və bağlanır. Sinif rəhbəri qapanıq olduqda isə valideyn birbaşa rəhbərliyə gedir, mövqe sərtləşir, gərginlik artır. Ona görə məktəb sinif rəhbərinin valideynlə əlaqəsini qoruyan və dəstəkləyən mühit yaratmalıdır.

Müəllimin əlçatanlığı da açıq məktəb anlayışının bir hissəsidir. Müəllim valideynlə danışmaqdan çəkinməməlidir, amma sərhədi də itirməməlidir. Valideyn bilməlidir ki, müəllimlə nə vaxt və hansı formada əlaqə saxlamaq mümkündür. Bu qayda əvvəlcədən deyildikdə narahatlıq azalır. Müəllim də özünü daim izah vermək məcburiyyətində hiss etmir. Əlçatanlıq qayda ilə olduqda münasibət pozulmur.

Açıq mühit yalnız ünsiyyətlə yox, fiziki şəraitlə də bağlıdır. Məktəbin girişindən başlayaraq ümumi görüntü valideynə mesaj verir. Səliqə, təmizlik, nizam, qarşılayan əməkdaşların nəzakəti məktəbin valideynə münasibətini göstərir. Valideyn məktəbə daxil olanda özünü narahat və gərgin hiss edirsə, bu gərginlik danışığa da keçir. Rahat mühit isə söhbəti yumşaldır və anlaşmanı asanlaşdırır.

Məktəbin açıq olması valideynin sual verməsinə şərait yaratmalıdır. Valideyn sual verdikdə özünü narahat edən mövzunu rahat dilə gətirməlidir. Sualın dərhal cavabı olmasa belə, cavabın nə vaxt veriləcəyi deyilməlidir. Cavabsız qalan sual valideynin narahatlığını artırır. Aydın cavab isə inam yaradır. Valideyn məktəbin ondan çəkinmədiyini, gizlətmədiyini hiss etdikdə münasibət daha sağlam olur. Açıq məktəb həm də tədbirlərlə özünü göstərir. Valideyn məktəbin həyatına dəvət olunduqda, tədbirlərə çağırıldıqda, məktəbin gündəlik işindən xəbərdar edildikdə özünü kənarda hiss etmir. Bu dəvətlər formal olmamalıdır. Məktəb valideyni sadəcə baxan yox, prosesin bir hissəsi kimi görməlidir. Bu yanaşma valideyni məktəbə yaxınlaşdırır və məsuliyyət hissini artırır. Məktəb qapalı olduqda valideynin şübhəsi artır. Məlumat azaldıqca söz çoxalır. Açıq olduqda isə söz azalır, etimad artır. Valideyn özünü təhlükəsiz və dəyərli hiss etdikdə mübahisə etməyə ehtiyac duymur. O, problemi böyütmək yox, birlikdə həll etmək istəyir. Bu da məktəbin işini asanlaşdırır.

Əlçatanlıq məktəbin zəifliyi deyil, gücüdür. Açıq olan məktəb nəzarəti itirmir, əksinə, prosesi özü idarə edir. Valideyn məktəbi girilə bilməyən yer kimi yox, əməkdaşlıq mərkəzi kimi gördükdə münasibət daha sabit olur. Direktor, müavin, müəllim və sinif rəhbəri eyni açıq xətti saxladıqda məktəb–valideyn münasibətləri sakit, etibarlı və davamlı şəkildə qurulur.