Məktəblərdə davranışın yaxşılaşdırılması ilə bağlı Təhsilə Dəstək Fondunun(EEF) tövsiyələri

EEF (Education Endowment Foundation) -Təhsilə Dəstək Fondu İngiltərədə fəaliyyət göstərən müstəqil xeyriyyə təşkilatıdır. 2011-ci ildə Sutton Trust və Impetus təşkilatlarının əməkdaşlığı ilə yaradılıb. Onun yaradılmasına Birləşmiş Krallığın Təhsil Nazirliyi maliyyə dəstəyi verib. Əsas məqsədi ailəsinin maddi imkanı zəif olan uşaqların təhsildə daha yaxşı nəticələr qazanmasına kömək etməkdir. (Bax EEF haqqında)

EEF hansı təlim üsullarının şagirdlərə daha çox fayda verdiyini araşdırır. Müxtəlif ölkələrdə aparılan araşdırmaların nəticələrini toplayaraq müəllimlər və məktəb rəhbərləri üçün praktik tövsiyələr hazırlayır. Materiallarında şagirdin öz işini planlaşdırması, geribildirim və müstəqil öyrənmə kimi məsələlərə də yer verilir. Məktəblər bu materiallardan dərsləri yaxşılaşdırmaq və müəllimlərə metodik dəstək göstərmək üçün istifadə edə bilərlər.

Problemlərin qarşısını almaq üçün görülən işlər

1. Şagirdlərinizi tanıyın, onların davranışına nəyin təsir etdiyini anlayın.

• Şagirdin davranışına bir çox amil təsir edir. Müəllim bunların bəzilərini birbaşa idarə edə bilər.

• Şagirdin vəziyyətini başa düşmək onun davranış probleminə düzgün yanaşmağa kömək edir.

• Hər bir şagirdin məktəbdə ona dəstək olan bir əməkdaşla yaxşı münasibəti olmalıdır.

2. Davranış problemləri ilə işləməklə yanaşı, öyrənməyə kömək edən davranışları da öyrədin.

• Uşaqlara öyrənməyə kömək edən davranışları öyrətmək davranış problemlərinə müdaxilə etməyə ehtiyacı azaldacaq.

• Müəllim şagirdlərin proqram üzrə öyrənə bilməsini, dərsin mövzusu ilə işləməsini və dərsdə fəal iştirakını təmin etməklə bu davranışların inkişafına şərait yarada bilər.

• Müəllim şagirdləri öz davranışları haqqında düşünməyə həvəsləndirməlidir.

3. Sinfi yaxşı idarə etməklə düzgün davranışı dəstəkləyin.

• Sinfi düzgün idarə etmək davranış problemlərini, şagirdlərin dərs fəaliyyətindən kənarda qalmasını, bullinqi və aqressiv davranışı azalda bilər.

• Sinfi daha yaxşı idarə etmək üçün müəllimlər adətən ciddi hazırlıqdan keçirlər. Onlar öz işlərinə baxır, yeni üsulları sınayır və zaman keçdikcə əldə etdikləri nəticələri yoxlayırlar.

• Mükafatlandırma sinfin idarə edilməsi üzrə ümumi işin bir hissəsi kimi tətbiq olunduqda faydalı ola bilər.

4. Gündəlik işdə sadə üsullardan istifadə edin.

• Dərsin təşkilində mürəkkəb dəyişikliklər tələb etməyən bəzi üsulların faydalı ola biləcəyi göstərilib.

• Məktəbdə səhər yeməyi üçün təşkil olunan qruplar, uşağı konkret yaxşı davranışına görə tərifləmək və valideynlərlə işləmək davranışın yaxşılaşmasına kömək edə bilər.

• Məktəb rəhbərləri davranışla bağlı qaydaların və iş üsullarının aydın olmasını, onların ardıcıl tətbiq edilməsini təmin etməlidirlər.

Problem yarandıqda görülən işlər

5. Şagirdlərin fərdi ehtiyaclarına uyğun kömək göstərin.

• Hamıya tətbiq edilən ümumi davranış qaydalarının və üsullarının bütün şagirdlərin ehtiyaclarını ödəməsi ehtimalı azdır.

• Davranışının idarə edilməsi daha çətin olan şagirdlərlə iş onların ehtiyaclarına uyğun qurulmalıdır.

• Davranışla bağlı daha çox köməyə ehtiyacı olan şagirdlərlə işləyən müəllimlərə konkret iş üsulları üzrə təlim verilməlidir.

Tövsiyələrin tətbiqi

6. Əsas məsələ ardıcıl işləməkdir.

• Bütün məktəbdə yanaşmaların bir-birinə uyğun olması və ardıcıl tətbiq edilməsi çox vacibdir.

• Dəyişikliyin bütün məktəbin gündəlik işinə çevrilməsi, adətən, bir şagirdlə və ya bir siniflə işdə dəyişiklik etməkdən daha çox vaxt aparır.

• Davranışı yaxşılaşdırmaq üçün hazırlanan proqramlar bütün məktəbdə tətbiq edildikdə şagirdlərin dərs nəticələrinə təsir etmək ehtimalı daha yüksək olur.

Ətraflı oxuyun: «Məktəblərdə davranışın yaxşılaşdırılması» adlı tövsiyələr hesabatı.

 https://iris.peabody.vanderbilt.edu/az/module/sr/cresource/q1/p02/?utm_source=chatgpt.com